අමුඩ කොටේට මොන මූලාශ්‍රද ආයුබෝවන්ඩ.!

Jun 21, 2025 at 10:45 AM

|

Lanka Leader

පිරිමින්ගේ දෙකලව අතරින් යවපු ත්‍රිකෝණාකාරයට නවපු රෙදි කඩක් ඉණේ බැදපු හණ ලනුවකින් ඉදිරි පසින් හා පසු පසින් එල්ලා වැටෙන ලෙස සකස් කරපු එකට තමයි අමුඩය කියලා කිව්වේ .. කුඹුරේ වැඩ කරන කොට නම් පිටිපස්සෙන් එල්ලෙන්න දැම්මේ නැහැ. . ඒක හීනියට අඹරලා හින වටේ තිබ්බ පටියට ගැටයක් දැම්මා . මේකෙ වර්ග ගොඩක් තියෙනවා මම ඉස්සරහට ඒ ගැන කතා කරන්නම් ...

අමුඩෙ ගැන විද්‍යාත්මකව විග්‍රහ කරන්න කලින් අපේ පැරණි ජන සාහිත්‍ය තුළ  අමුඩේ ගැන සඳහන් තැන් ටිකක් ගැන කතා කරල බලමු.

අද වෙනකොටත් ආච්චිලා සීයලාගේ කටින් ඇහෙන දෙයක් තමයි " අතිසාරෙට අමුඩ ගහන්න එපා " කියන එක .. අතිසාරේ හැදිච්ච වෙලාවකදී අමුඩයකින් ඒක නවත්තන්න බැහැ . අමුඩෙ අපිරිසිදු වෙන එක විතරයි ඒකෙන් වෙන්නේ .... අතිසාරෙට අමුඩ ගහන්න එපා කියලා පැරුන්නෝ කිව්වේ නිෂ්ඵල ක්‍රියාවක් කරන්න එපා කියන දේ හඟවන්න .

ඊට පස්සේ අමුඩ ලේන්සුව ගැන ජන සාහිත්‍යයේ සඳහන් වෙන්නේ අන්දරේගේ අමුඩ ලේන්සුවේ පලහිලව්ව ගැන කතාන්දරය .  අන්දරේට පිට්ටු කන්න ආසාවක් ඇතිඋනාලු . ඒත් පිට්ටුව ඔතන්නට රෙදි කෑල්ලක් හොයාගන්න බැරි වුණ නිසා අන්දරේ ඇදගෙන හිටපු අමුඩෙ කොනක පිට්ටුව ඔතලා ලිපේ තිබ්බලු . ඒ වෙලාවෙම මතක් උනාලු හදිසි පණිවිඩයකට යන්න තියෙනවා කියලා .. පිට්ටුව අමතක උනාලු ... ඉතින් එතනින් එහාට හිතාගන්න පුළුවන්නේ ...

ඈත අතීතයේ අමුඩය කියලා කියන්නේ අපේ ගොවි ජනතාවගේ ජාතික ඇඳුම කියලා කිව්වොත් වරදක් නෑ . මොකද ගොවියා සහ අමුඩය කියන්නේ වෙන්කරන්න බැරි සම්බන්ධයක්. වසර පන්දහසක පමණ ඉතිහාසය දිහා බැලුවම මේක අපිට විතරක් අනන්නෙ දෙයක් නෙවෙයි . ලෝකෙ හැම පැරණි ශිෂ්ටාචාරයකම මේ හා සමාන අමුඩ තිබිලා තියෙනවා . කොල අතු ඇන්ද මිනිස්සු තව ටිකක් පරිණාමය වෙද්දි ගැහැණු පිරිමි භේදයක් නැතුව මුලින්ම ඇඳ ඇඳුම් කියලා සැලකෙන්නේ මේ අමුඩය . අපේ රටවල ඒක ගොවියට විතරක් සීමා වෙච්ච ඇඳුමක් උනාට ලෝක ශිෂ්ඨාචාරය තුළ මේක ගැහැණු අයත් ඇඳලා තියෙනවා . ඉතිහාසඥයන්ගේ මතයට අනුව නම් කාන්තාවන්ගේ ආර්ථවය තුළ ඇතිවන අපහසුතාවය පාලනය කරගන්න මේ ඇඳුම නිර්මාණය වුණා කියලා තමයි කියන්නේ...

මොරටුව විශ්වවිද්‍යාලයේ  ජ්‍යෙෂ්ඨ කථිකාචාර්ය, ආචාර්ය අයේෂා වික්‍රමසිංහගේ Evaluating the History of Women's Underclothing of Sri Lanka පර්යේෂණ කෘතියේ මෙන්ම  ලෙස්ලි ස්කොට් නමැති කතුවරියගේ 'Lingerie: A modern Guide' නමැති ග්‍රන්ථයේ ද     

 " යට ඇඳුම්වල මුල් ම ආකාරය ආසන්න වශයෙන් අමුඩය (loincloth) යැයි සැලකේ. අතීතයේදී එය කාන්තා සහ පිරිමි යන දෙපාර්ශවය ම ඇඳ ඇත බව ද සඳහන් ය " 

අතීත ලංකාවේ ගැමි තරුණයාගේ ජවසම්පන්න බවත් හැඩි දැඩි බවත්, ප්‍රදර්ශනය කිරීමට ද අමුඩය ඉවහල් විය. අමුඩය ගසා කුඹුරේ වැඩ කරන තරුණයකුගේ දේහ ලක්ෂණ හා සිරුරේ නම්‍යතාවය තරුණියක් තුළ ඇති කළේ ආලවන්ත හැඟීම්ය. . වැදි ජනතාව අතර පැවැති චාරිත්‍රයක් වූයේ අමුඩය ගැසීම සඳහා ඉණ වටා බඳින සිහින් ලනුපට  මනමාලිය ලවා සකස් කර මනමාලයාගේ ඉනේ බැඳීමයි.

පැරණි ගොවි ගම්මානවල තරුණියන් අතින් ගොතන ලද හණ ඉණ ලණු  තම සිත් ගත් තරුණයාට තෑගී ලෙස දීම සිදු කෙරුණි . නූතන සමහර ආදරවන්තියෝ තමන්ගේ බ්‍රා පටියක් ගලවලා තම ආදරවන්තයාගේ අතේ ගැට ගහනවට වඩා ඒක සභ්‍යයි කියලා මට හිතෙනවා .

අමුඩය යයි කියූ විට අපට සිහිවන්නේ ඉදිරි පසින් වැසූ තට්ටම් දෙක හොඳින් පෙනෙන ඇදුමක චිත්‍රයකි . බිකිනිය දියුණු සංස්කෘතියේ ඇඳුමක් වෙද්දී අමුඩය ග්‍රාම්‍ය නොදියුණු ඇඳුමක් බවට පත්වූයේද තට්ටම් දෙකේ ප්‍රශ්ණය නිසාය . හැම අමුඩයේම තට්ටම් එලියේ නැත . ඒකියන්නේ අමුඩ වර්ග කිහිපයක්ම පැරණි ගමේ පැවතුණි.

හඟල අමුඩය ගසන්නේ  වැඩිහිටියන් සමඟ වැඩ කරන විට ය. හඟල අමුඩය ගසන විට අමුඩයේ ඉදිරි පසින් එල්ලෙන කොටසේ රැළි දිග හැර ඉණ වටා වැටෙන  සේ සකසා ගනී. එවිට ඉණෙන් පහළ අඩියක් පමණ ප්‍රමාණය හොඳින් ආවරණය වෙයි. එය ඊජිප්තුවේ පිරමීඩ වල පාරාවෝ ඇද ඇති රදි කඩ මෙනි .

දිය නෑම සඳහා භාවිතා කල අමුඩය දිය අමුඩය නම් විය .  දිය අමුඩය ගැසූ විට ඉණේ සිට  අඩියක පමණ කොටසක් අමුඩයෙන් ආවරණය වෙයි. කන්ද උඩරට කාන්තාවෝද දිය නෑමේදී දිය අමුඩය භාවිතා කල බව කියවේ . එහෙත් එ පිලිබදව සටහන් වූ තැනක් නැත . රොබට් නොක්ස් වැනි සුදු ජාතිකයන් ලියු පොත් වල එකල ලංකාවේ කාන්තාවෝ උඩු ඇඳුම් රහිතව සිටි බව සඳහන් වන බැවින් දිය අමුඩයේ කතාව සත්‍යයක් යැයි අපිට සිතිය හැකිය . දිය කෝනම කියා කිව්වේ දිය අමුඩයටමද නැතිනම් කුඹුරේ දිය බදින විට ඇදි අමුඩයද කියා පරස්පරක් ඇතත් තේරුම් ගන්නට ඇත්තේ අමුඩයට එහෙම නමක් ද පැවැති බවය .

ගොවි කටයුතුවල නිරත වන විට ඇන්දේ ගැට අමුඩයයි.  මෙය බොහෝ සරල අමුඩයකි . හැමෝම දන්නා අමුඩය මෙයයි .

පැරණි ගමේ අමුඩය මගින් බොහෝ පණිවිඩ ගමට ලබා දුන්නේය . එනම් අමුඩය යනු බහු සංකේත මාධ්‍යයකි . අමුඩය කරේ දමාගන  ජන්ඩි පහට යන ගමන බොහෝ විට රහසිගත හමුවීමක් හෝ හොර මගුලක් සඳහා යන ගමනකැයි දකින ඈයෝ සිතූහ . පිළිවෙලට උඩු ඇඳුමක් හා සරමක් ඇඳ එක් උරයක අමුඩය දමාගෙන යන්නේ නම් ඒ රාජකාරී ගමනකි. නැතිනම් විශේෂ පණිවිඩයකට යන ගමනකි.

 ගව රංචුව කැලෑවට දක්වන විට හෝ රැගෙන එන්නට කැලෑවට රිංගන විට අමුඩය හිසේ බැඳගත්තේය . ඒ ගමේ අයට තමා කැඩෑවට රිංගන බව නොකියා කියන විදියයි . අමුඩය ගසා ඊට උඩින් සරම රෝල් කර හරස් අතට කරේ දමාගෙනයන්නේ දෙමාපියන්ගේ නිවසට යන බව ඇඟවීමයි . එහි නතර වන්නට යන අවස්ථාව මෙමගින් පෙන්වන්නට ඇතැයි මගේ අදහසයි . කොටට සරම ඇඳ සරම උඩින් අමුඩය ගැට ගැසුවේ ආරච්චිගේ හෝ නිලමේගේ  අතවැසියාය . කටින් කියලා බනින්න බැරි යම් තැන් වලදි අමුඩ ලේන්සුව අතට අරගෙන හයියෙන් ගසලා හැරිලා යන්නත් ගැමියෝ පුරුදුවෙලා හිටියා . ඒකෙන් පෙන්නුවේ තමන්ගේ අකමැත්ත තරහා ආවේගය වගේ දේවල්...

කුඹුරු කොටන කොට හේන් කොටන කොට කම්මැලිකම යන්න ජවය එන්න හපන්න ගන්න පුවක් කෑල්ල දුන් කොළ ටික අමුඩේ ඉස්සරහ කෙළවරේ තියලා ගැටයක් ගහ ගන්නත් සමහර ගැමියො පුරුදු වෙලා හිටියා . පැරැණි ගැමියාට කෝකටත් තිබුනේ අමුඩයම තමයි . අමුඩය ගහගෙන ඇලට බැහැලා අමුඩය ගලෝලා ඒක හොඳට හෝදලා ඒක මිරිකලා ඒකෙන්ම ඇගේ උඩ කොටස පිහිදලා අමුඩයම ඇඳගෙන උඩට එන ගොවියො දැකලා තියෙනවා . ඒක ගමේ සාමාන්‍ය සම්ප්‍රදාය . මොකද ඒ කාලේ ඒක අරුමයක් නෙවෙයි . ඒ වගේම හැම මගුලම වීඩියෝ කරලා දාන්න facebook එකක්වත් ෆෝන් එකක්වත් ඒ මිනිස්සුන්ට තිබ්බෙත් නැහැනේ..

කොහොම වුණත් මේ අමුඩය ගොඩේ ඇඳුමක් නොවේ . ඒ කියන්නේ මේ ඇඳුම තුලින් පිරිමින්ට ඇතිවෙන ගැටළු දෙකක් විසඳෙනවා. එකක් තමයි අන්ඩකෝෂ පහත් වීම වැලැක්වීම.. අනෙක් දේ තමයි දරුඵල හානි වීම වැළකීම . ඒ කියන්නේ වර්තමානයේ බොහෝ පිරිමින්ට දරුඵල නැතිවෙන්න හේතුවක් තමයි තමන්ගේ වෘෂණකෝෂ වලට නිසි ආකාරයෙන් වාතාශ්‍රයක් නොලැබීම . අමුතු ඒ වියන්න ගන්න රෙද්ද ගොඩක් තුනී වාතාශ්‍රය ගමන් කරන රෙද්දක් .. හැබැයි ඒ රෙද්දේ අගල් දෙකෙන් දෙකට විතර ඒ රෙද්දේ  කතිර හැඩයට වියමනක් තියෙනවා. ඒ නිසා ඇදෙන්නැතුව හොඳ සවි ශක්තියට තියෙනවා . එතකොට මේ අමුඩ ලේන්සුවෙන් අමුඩේ ගැහුවම පිරිමින්ගේ වෘෂන කෝෂ පහත්වීම නවතිනවා වගේම හොඳ වාතාශ්‍රයක් ලැබෙන නිසා දරුඵල පිළිබඳ ගැටලු ඇතිවෙන්නෙත් නැහැ .

මෙච්චර දිගු ලිපියක් ලියන්නට හේතු වූයේද මා කලින් අමුඩය හිසේ  බැඳගෙන ගුරුවරයා ගාවට එන මිනිසුන් ගැන ලියූ ලිපියට නගා තිබූ ප්‍රශ්නයකි .  මේ තියෙන්නේ ඒ ලිපිය 

" දශක කිහිපයකට එහා අපේ ගැමියෝ නැතිනම් ගොවියෝ අමුඩ ලේන්සුවක් කරේ දාගන්න හුරුවෙලා හිටියා.....

ඒක අමුඩේ ගහන්න විතරක්ම නෙමෙයි . අව්වා වෙලාවට හිසේ බැඳගන්න . හදිස්සියේ අතපය මූණ හෝදපු වෙලාවක  ටිකක් පිහිද ගන්න . ගමනක් බිමනක් ගිහිල්ලා එන වෙලාවක කාගෙ හරි කුඹුරක වතුර බැඳපු එකක් එහෙම කැඩිලා තිබුනොත් ඇඳන් ඉන්න ඇඳුම ගලවලා  අමුඩෙට ඇඳගන්න . එකගෙයි කෑමේදි තමන් බිරිඳත් එක්ක කාමරේ  ඉන්නවා කියලා අඟවන්න සංකේතයක් විදියට දොර උඩින් දාන්න එකී මෙකී නොකී හැම දෙයකටම මේක පාවිච්චි කළා......

ඒ මිනිස්සුන් අමුඩය භාවිතා කළේ අභිමානයක් විදිහට... හරි අපූරුවට අමුඩයක් කරේ දාගෙන යන්න ගොවියෙක් කැමතියි . ඔහුට එතකොට තමන්ව දැනෙන්නේ  ගොවි රජෙක් විදිහට....

මට කියන්න ඕන කරුණ කියන්නේ දැනුයි.... 

ඒත් පැරුන්නෝ දැනගෙන හිටියා . තමන්ගේ අභිමානය බිමින් තියන්න ඕන තැන් ටිකක් තියෙන බව...

හාමුදුරු කෙනෙක් බැහැ දකින්න යනකොට ... තමන්ගෙ ලෙඩකට වෙදමහත්තයගෙන් බෙහෙත් ටිකක් ගන්න යනකොට .... 

තමන්ගෙ වේලාපත්කඩය බලාගන්ඩ යන වෙලාවට ... 

ගුරුවරයා ළඟට ඉස්කෝල මහත්තයා ළඟට යන වෙලාවට ඔහු අමුඩ ලේන්සුව කරෙන් අතට ගත්තා......

ඒ තමන්ගේ අභිමානය පහත හෙලලා අනිත් කෙනාට ගරුත්වයක් දීම වෙනුවෙන් .... 

ඒකට හේතුව තමයි , මා කලින් කිවුව සියලු චරිත තුළින් ඒ ගැමියා ගත්තෙ ආලෝකයක්... හණ මිටිය කරේ තියාගෙන හිටියත් ඒ ගැමියා දන්නවා , ආලෝකය තමන් තුළට ගන්න නම් අභිමානය බිමින් තිබිය යුතුයි කියන එක... "

අපේ ගැමියෝ අමුඩය ඒ ඒ තැන්වලදී භාවිතා කළ යුතු විදිය ගැන දැනගෙන හිටියා . අමුඩයෙන් දෙන්න පුළුවන් පණිවිඩ ගැනත් ඔවුන් දැනගෙන හිටියා . ඒ නිසයි එකගෙයි කෑම ප්‍රශ්නයක් කර නොගෙන තමන්ගෙ වාරේදී අමුඩේ දොර උඩින් දාලා කාමරයට ගියේ...

පන්සලට ගියාම හාමුදුරුවන්ට වඳින්න අමුඩ ලේන්සුව බිම එලලා ඒ මත  දොහොත් මුදුන් තියල වැන්දේ ...  ගොවියාගේ අභිමානය තමයි අමුඩයෙන් පෙන්නුම් කළේ  . ඔවුන් තමන්ගේ අභිමානය බිමින් තියන්න ඕන තැනදී ඒක ගලවලා බිමින් තිබ්බා.

අමුඩ කොටේට මොන මූලාශ්‍රද ආයුබෝවන්ඩ !

එහෙම කියල මට නිකන් ඉන්න තිබුණා .. වසර පහළොවක් තිස්සේ මම මගේ පිටුවේ කියන දේවල් සම්බන්ධයෙන් කියන එකම දෙයක් තමයි " මගෙන් මූලාශ්‍ර ඉල්ලන්න එපා " කියලා ... මොකද මූලාශ්‍ර තියෙන දේවල් අමුතුවෙන් ලියන්න දෙයක් නෑ... මම වැඩි වශයෙන්ම කරල තියෙන්නේ මූලාශ්‍ර නොතිබූ දේවල්වලට මූලාශ්‍ර හදල දීපු එක ... 

ඇයි මම මෙහෙම ලිව්වේ.... අමුඩ ලේන්සුව ගැන ලියපු ලිපියට එක් දරුවෙක් මූලාශ්‍ර ඉල්ලලා ..... දෙදාහෙන් පස්සේ ඉපදුණු දරුවෙක් නම් තව කමක් නෑ .. වෙල් ඉපනැල්ලේ  හැදුනා වැඩුනා කියලා හිතෙන දරුවෙක් ... ඒ නිසාම මම අමුඩ කොටේ ගැන ටිකක් ලියන්න හිතුවා ...

මම මේ ලිපිය ලිව්වේ අර මූලාශ්‍ර ඉල්ලපු දරුවට මූලාශ දෙන්න නම් නෙමෙයි . අමුඩේ කියන්නේ වෙනම සංස්කෘතියක් කියලා කියලා දෙන්න ... තව මේකෙ නොලිව්ව කරුණු බොහෝ තියෙනවා. කැමතිනම් හොයාගන්න අමුඩය ගැන....

දීක්ෂා ගුරු 

කාංචන මනමේන්ද්‍ර