ලොව විශිෂ්ටතමයන්ගෙත් විශිෂ්ටයකු වූ තරුණිය - හයිපතියා
ක්‍රිස්තු වර් ෂ 415 වසන්තයේ මුල් දිනක රෝම අධිරාජ්‍යයේ බුද්ධිමය හදවත වූ ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා නගරයේ දී ඇගේ අශ්ව රථයෙන් ඇයව බිමට ගත් ඔවුහු ළගම ඇති දෙවොලට උක්ත ඒ ගැහැනියව ඇදගෙන ගියහ. අනතුරුව ඇයව බිම පෙරලා නිරුවත් කර, තියුණු කිනිසි තුඩකින් ගුරුවරියගේ සම ලෙලි ගසා, ඇගේ අත් පා ශරීරයෙන් කපා ඉවතට ගෙන වීදි දිගේ ඒවා ඇදගෙන ගොස්, ඇගේ ශරීරයේ ඉතිරි කොටස් සමග සිසේරියම් පුස්තකාලයේ දී පුළුස්සා දැමූහ.
ලෝකයට ඉමහත් සේවයක් කල අනගිතම තාරකා විද්‍යාඥවරියක් ක්‍රිස්තියානි පල්ලිය විසින් ඝාතණය කලේ ඔන්න ඔය ආකාරයටය.
ක්‍රි.ව. 357 දී ලොව අග්‍ර ගන්‍ය පුස්තකාලයද, වටිනාම පුස්තකාලයද තිබුනේ ඊඡිප්ත්‍තුවෙි ඇලෙක්සැන්ඩිරියා නුවරය. එය නමි දැරුවෙි ඇලෙක්සැන්ඩිරියා පුස්තකාලය (සිසේරියම්) ලෙසය.. එහි පාලකයා දර්ශනවාදියෙකු හා ගනිතඥයෙක් වු තියොන් ඇලෙක්සැන්ඩර් ය.. ඔහුගේ එකම දියණිය හයිපතියා විය.
එවකට මිසරය රෝම අධිරාඡ්‍යයට අයත් වූවකි රෝම පාලකයා වූ කොන්ස්ටන්ටයින් ක්‍රිස්තියානි ආගම තම අධිරාඡ්‍යයේ රාජ්‍ය ආගම බවට පත් කල අතර හේ. කෘෘර රාඡ්‍ය පාලකයෙක් විය තම සිංහාසනයේ උරුමක්කාරයා වූ ඔහුගේම පුත්‍රයාව සිය දෑතින් මරා දමා. තම බිරිඳ සමඟ කෝපයට පත්ව ඇයව ඇගේ නාන තටාකයේ උනුවතුරේ ඔබා තමිබා මරා දැමීය එවන් සැහැසි අධිරාඡයෙක්ගේ බලය මත ග්‍රීසිය, හා කොන්ස්තන්තිනෝපල හරහා ක්‍රිස්තියානි පල්ලිය ඊඡිප්තුවට කඩා වැදුනා පමණි.
එවිට ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා පුස්තකාල පාලකයා දර්ශනවාදියෙකු වූ තියොන් ගේ එකම දියණිය හයිපතියා. ගණිතයට හා කුතුහලය දනවන තාරකාවන්ට මහත් ඇල්මක් දක්වමින් සිටි අතර එම විෂයන් මනාව ප්‍රගුන කලාය. තම පියාත් අනගි පුස්තකාලයත් ඒ සදහා ඇයට ඉමහත් පිටිවහලක් විය.
ඒ වනවිටත් පල්ලිය පේන කියන්නන් හා වෙනත් දෙවිදුන්ට පුද පුජාකරන දේවාල සමතලා කරමින් ඒවයේ අනුගාමිකයින් මරා දමමින් ඉපැරණි දෙවිවරුන්ගේ රන් හා ලෝකඩ පිලිම උනුකරමින් සිටියේය.
නමුදු පල්ලියේ අසිපතට හා හෙල්ලයට ඇය බිය වුයේ නැත. මක් නිසාද ඇයට ආගමක් නොවිනි. ඇය විශ්වාසය තැබුයේ මිනිසාවය. මිනිසා අද ලබන අත්දැකීමි තුලින් අවබෝධය ලබා හෙට නිවැරදිම මාර්ගය සොයාගනු ඇතැයි ඇගේ දර්ශනයට අනුව ඇය සිතුවාය .හයිපතියා බොහෝ මහන්සිවී දිවා රෑ නොනිදා කල්පනා කලාය. ඒවා සියල්ල ග්‍රහලෝක හා තාරකා පිලිබද විය. ලෝකයේ කිසිදු ගැහැණියකට ඒ වනවිට එවැනි පිස්සුවක් තිබුනේ නැත.. ඇයට වටහා ගත නොහැකි මෙි මහා අබිහස් විශ්වය පිළිබදව, අවසන ඇය බොහෝ නිරීක්ෂණ හා පරීක්ෂණ වලට පසු පුර්වයේ නොවු අති බැරෑරුම් නිගමනවලට එළඹියාය.
ඒ ග්‍රහ මංඩලයේ කේන්දුය පෘතුවිය නොවන බවත් එහි කේනදුය සුර්යයා බවත්, අප පෘතුවිය ඇතුලු ග්‍රහ මංඩලය සුර්යා වටා කැරකැවෙන බවත් එය කැරකැවෙන්නේ ඉලිප්සාකාරව සහ සංඛ්‍යාත්මක පිළිවෙලකට වන අතර, ග්‍රහලෝක තම තමන්ගේ කාල සීමාවන්ට අනුරූපව කක්ෂවල ගමන් කරමින් විශ්වය තුල සුසංයෝගයක් ඇති කරන බවත් ඉගැන්වූවාය. ඇය විශ්වාසයන් තැබූ නිගමන ඒවා විය..ඇගේ මෙම මතයන් හා නිගමනයන් නිවැරදිමයැයි කියා සිටින්නට ලෝකයට තවත් වසර 1000 ක් කේපලර් හා නිකලස් කොපනිකර්ස් එනතුරු කට ඇරගෙන බලා සිටින්නට සිදුවිය.
ඇගේ විශිෂ්ඨතම නිර්මානය වන්නේ තාරකා මාලිමාවයි. ASTROLABE එය තාරකා විද්යාවෙි විස්මිත නිර්මාණයකි. සුර්යාගේ පිහිටීම ග්‍රහලෝක වල පිහිටීම හා ඒ අතර ඇති දුර පුමාණය නිවැරදිව කිව හැකි උපකරනයකි.
එසේම ද්‍රව්‍යන්ගේ ඝනත්වය මැනීම සදහා ඇය නිමවන ලද පිත්තල ද්‍රව මානයද එලෙසම අග්‍ර ගන්යය. ඇගේ මෙි සොයා ගැනීමි නිසා විශ්වයේ රහස් පිලිබද කුතුහලයෙන් පිරුනු මනස් ඇති උගත් බුද්ධිමත් නුවරුන් ඈ වටා රොක් විය.
Hypatia ගණිතය සහ දර්ශනය පිළිබඳ ඇයගේ ජයග්‍රහණ සමඟ ඇගේ කාලයේ සිටි සියලුම විද්වතුන් අභිබවා ගියේය. ක්‍රි.ව. 400 දී පමණ ඇය ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියාවේ ප්ලැටෝනිස්ට් පාසලේ ප්‍රධානියා බවට පත් වූ අතර එහිදී ඇය ධනවත් තරුණයින්ට (ඇගේ සියලුම සිසුන් පිරිමින්) ගණිතය හා තාරකා විද්‍යාව ඉගැන්වූවාය.ඉගැන්වීමට අමතරව ඇය නාගරික කටයුතු සම්බන්ධයෙන් ඇයගේ උපදෙස් පැතීම නගරාධිපතිගේ වගකීමක් වු අත රජයේ ඉහළ නිලධාරීන්ට නගර පාලනය ගැන ප්‍රසිද්ධ දේශන පැවැත්වීය එකල, රටක් හෝ නගරයක් පාලනය කළ යුතු ආකාරය පිළිබඳව දේශපාලනඥයින් දාර්ශනිකයන්ගෙන් උපදෙස් ලබාගැනීමේ ඉපැරණි සම්ප්‍රදායේ කොටසකි. එමෙන්ම ඇය වංශාධිපති ද සහ බලගතු ද වූවාය,
ඇගේ ජනප්‍රියත්වය ඇලෙක්සැන්ඩ්‍රියා පල්ලියේ බිෂොප්වරයා තුළ මාරාන්තික ඊර්ෂ්‍යාවක් ඇති කරන කල යුරෝපා සමිභාව්‍ය දාර්ශනික කවය තුල කාන්තාවන් දුර්ලභ විය. ඇයගේ ලිංගිකත්වය හා , ඒ මගින් නුවරුන්ට කල හැකි බලපෑම සීමා කිරීමට අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටි ඇගේ ජ්වලිත ක්‍රිස්තියානි විරුද්ධවාදීන්ගේ කෝපය ඉහවහා ගොස් සිටි අතර පල්ලිය ඒ වනවිටත් සිය බාධකය හදුනාගෙන තිබිණි හයිපේටියා තරු සමඟ සම්බන්ධ වීම පල්ලියේ නායකයින්ට මායා කර්මයක් ගැන චෝදනා කිරීමට ප්‍රමාණවත් විය.
ධර්මාධිකරණය වැඩිකල් බල නොසිට ඔවුනට අවශ්ය මොහොතේ හයිපතියාව අත් අඩංගුවට ගත්තේය බලාධිකාරිය ඇයට අණකලේ මෙි සොයාගත් දේ මිත්‍යාවක් යැයි මහඡනයා ඉදිරියේ පවසන ලෙසය. ඒ නිර්භය ලෙස ප්‍රතික්ෂේපකල මෙම විශිෂ්ඨ ගැහැනියව අන්ධකාර පල්ලිය විසින් පුලුස්සා මරා දමන ලද්දේ ඉන් අණතුරුවය. ශත වර්ෂ ගනනාවකට පසුව වුව කෙළෙහිගුණ දත් මිනිසා ඇය විද්‍යාවට හා මිනිසාට කල මහගු සේවය සිහිගන්වනු වස් චන්දුයාගේ පවතින සුවිශේෂි භූ ලක්ෂණ දෙක හයිපතියා භු ලක්ෂන යනුවෙන් නමි කර තිබේ.
- උපුටාගැනීමකි -
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
ඥානසාර හිමියන්ගේ කටහඬ ගැන නොව, උන්වහන්සේ කියූ ජාතික කාරණා ගැන අවධානය යොමු කරන්න.. ඊළගට ජම්පරේ අන්දන්නේ මට ලු.. – මහාචාර්ය පූජ්‍ය ඉඳුරාගාරේ ධම්මරතන හිමි
එක් අයෙකු වෙනුවෙන් නීති නමන්න බෑ.. බන්ධනාගාර ආඥා පනතේ නීති රෙගුලාසි සමාලෝචනයට කමිටුවක් පත් කරනවා.. - ජනපති
රට වෙනුවෙන් කැපවූ භික්ෂූන් වහන්සේලා, රණවිරුවන් සහ ජාතික බලවේග මර්ධනය කිරීමට ආණ්ඩුවෙන් මෙහෙයුමක්.. - විමල්ගෙන් හෙළිදරව්වක්
ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ කඳවුර අපේ රට තම ග්‍රහණයට නතු කරගෙන අවසන්.. - ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායක
ඔය ගළවා දැම්මේ ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර නොවේ.. මහා සංඟරත්නයේ බුද්ධ චීවරය.. පක්ෂ පාට වාද භේද නොසලකා එකාවන්ව නැගී සිටිය යුතුයි.. - විමල් වීරවංශ.
හෙළ ශාසනික ඉතිහාසයේ අඳුරුතම දිනය බවට 2026යේ ඔක්තෝබර් 6 වෙනිදා පත්වුණා.. සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන් පවා කවදාවත් සිවුරට අත තිබ්බේ නෑ.. - උදය ගම්මන්පිල
ඥානසාර හිමියන්ට ගිහි වස්ත්‍ර ඇන්දවීම ගැන ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන්ගෙන් දැඩි විරෝධය.. - බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයාට විශේෂ ලිපියක්
ඤාණසාර හාමුදුරුවො වෙනුවෙන් රටපුරා මහා සංඝරත්නය කොළඹ මහාධිකරණයට..
යේමන ගැටුම කලාපීය යුද්ධයක් දක්වා උත්සන්න වෙයි
ඥානසාර හිමියන් ගේ සිවුර ගැලවීම වර්තමාන ආණ්ඩුවේ දැඩිි බෞද්ධ විරෝධී ප්‍රතිපත්තියේ දුෂ්ඨ පිළිබිඹුවක්.. - ජාතික සවිධානවලින චෝදනා..
සමාගම්වලට කැමති මිලකට ඉන්ධන විකුණන්න පුළුවන්- ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී.ජේ. රාජකරුණා
කච්චතිව් ගිවිසුම් යළි විවෘත කරන්න අදහසක් නැහැ.. - ඉන්දීය මධ්‍යම රජය එරට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම්දෙයි..
සුරේෂ් සලේ ගැන එක්සත් ජාතීන් ඇසූ ප්‍රශ්න හමුවේ ආණ්ඩුව මුනිවත රකියි..
ශ්‍රී ලංකාව NATO සංවිධානය සමඟ සබඳතා පැවැත්වීමෙන් වහල් රාජ්‍යයක් බවට පත්වීමේ අවදානමක්.. – ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායකගෙන් අනාවරණයක්
උතුරු-නැගෙනහිර බෙදුම්වාදී ක්‍රියා වහා පාලනය කිරීමට මැදිහත්වන්න.. - ජාතික නිදහස් පෙරමුණෙන් ජනපති අනුරට ලිපියක්
වහබ්වාදී ආගමික අන්තවාදය ශ්‍රී ලංකා භූමියෙන් මුලිනුපුටා දැමීම සඳහා වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ යෝජනාවලිය යනු කුමක් ද?