ධාතු ප්‍රදර්ශන, ඉන්දියානු ‘මෘදු බලය’ සහ ලංකාවේ දේශපාලන ඛේදවාචකය: ඉතිහාසය නැවත පුනරාවර්තනය වේවිද?

Feb 12, 2026 at 05:51 AM

|

Lanka Leader

මේ දිනවල කොළඹ ගංගාරාම විහාරස්ථානය කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පැවැත්වෙන ඉන්දියාවේ දෙවුණිමෝරි (Devnimori) සර්වඥ ධාතු ප්‍රදර්ශනය දෙස බැලූ විට ඇතිවන්නේ අමුතුම ආකාරයේ දෙගිඩියාවකි. එක් පැත්තකින් එය අතිශය ශ්‍රද්ධාවන්ත ආගමික කටයුත්තකි. නමුත් අනෙක් පැත්තෙන්, ලංකාවේ මෑතකාලීන දේශපාලන ඉතිහාසය සියුම්ව කියවන අයෙකුට මෙය හුදෙක් ආගමික කටයුත්තක් පමණක්මද යන්න පිළිබඳව සාධාරණ සැකයක් මතු වේ.

මක්නිසාද යත්, ඉතිහාසය දෙස ආපසු හැරී බලන විට පෙනී යන්නේ, ඉන්දියාවේ පූර්ණ අනුග්‍රහය ඇතිව මෙරටට වැඩම කරවන විශේෂ ධාතු ප්‍රදර්ශන සහ ලංකාවේ දේශපාලන පෙරළි හෝ අස්ථාවරත්වයන් අතර පුදුමාකාර සහසම්බන්ධයක් (Correlation) පවතින බවයි.

ඉතිහාසයේ අඳුරු සෙවනැලි: 2012, 2016 සහ 2018

මෙම රටාව තේරුම් ගැනීමට අපි මෑත අතීතයට යා යුතුය. මහින්ද රාජපක්ෂ පාලන සමයේ 2012 වසරේදී ඉන්දියාවේ සිට "කපිලවස්තු" සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා වැඩම කරවනු ලැබුවේ මහත් හරසරිනි. එහෙත් ඉන් වසර දෙකක් ගතවීමටත් මත්තෙන් අලුත්ගම වැනි දරුණු ජාතිවාදී ගැටුම් නිර්මාණය වූ අතර, 2015 ජනවාරි මාසයේදී රාජපක්ෂ පාලනය අනපේක්ෂිත ලෙස බිඳ වැටුණේය.

ඉන්පසු උදා වූ යහපාලන සමයේදී ද මෙම රටාව ක්‍රියාත්මක විය. බොහෝ දෙනෙකුට වසර පටලැවුණත්, 2016 වසරේදී පැවැත්වුණේ පාකිස්තානයේ තක්ෂිලා කෞතුකාගාරයෙන් ගෙන්වූ ධාතු ප්‍රදර්ශනයයි. නමුත් සැබෑ දේශපාලන භූමිකම්පාවට පාර කැපුවේ 2018 වසරේ අප්‍රේල් මාසයේදී ඉන්දියාවේ සාරානාත් නුවරින් වැඩම කරවූ ධාතු ප්‍රදර්ශනයයි. එම ප්‍රදර්ශනයෙන් වසරක් ගතවීමටත් මත්තෙන්, 2019 අප්‍රේල් 21 පාස්කු ඉරිදා ප්‍රහාරය එල්ල විය. එය හුදෙක් බෝම්බ ප්‍රහාරයක් පමණක් නොව, ලංකාවේ ජාතික ආරක්ෂාව සහ දේශපාලන ස්ථාවරත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම කණපිට පෙරළූ සිදුවීමක් විය.

ඉන්දියාවේ "මෘදු බලය" (Soft Power) සහ දේශපාලන ගේම

මෙහිදී අප තේරුම් ගත යුතු යථාර්ථය නම්, ඉන්දියාව යනු හුදෙක් අපේ අසල්වැසියා පමණක් නොව, කලාපීය බලවතා බවයි. චීනය මුදල් සහ යටිතල පහසුකම් හරහා ලංකාව තුළ බලය පතුරුවද්දී, ඉන්දියාව ඊට මුහුණ දෙන්නේ බුදු දහම නමැති "මෘදු බලය" (Soft Power) භාවිතා කරමිනි. ලංකාවේ බහුතර සිංහල බෞද්ධ ජනතාවගේ හදවතට කතා කිරීමට චීනයට නොහැකි වුවත්, ඉන්දියාවට ඒ සඳහා "ධාතු රාජ්‍යතාන්ත්‍රිකභාවය" (Relic Diplomacy) භාවිතා කළ හැක.

වත්මන් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා නියෝජනය කරන දේශපාලන කඳවුර අතීතයේ ඉන්දියානු විරෝධී ස්ථාවරයක සිටියද, අද වන විට ඉන්දියාව මෙම ආගමික බැඳීම හරහා නව රජය තමන්ගේ ග්‍රහණයට නතු කරගනිමින් සිටින බව පෙනේ. මෙය එක්තරා ආකාරයක භූ-දේශපාලනික "ගේමක්" විය නොහැකිද?

පාස්කු ප්‍රහාරයේ නොවිසඳුණු ගැටලුව සහ මෛත්‍රීපාලගේ ඉරණම

2018 ධාතු ප්‍රදර්ශනයෙන් පසු සිදුවූ පාස්කු ප්‍රහාරය ගැන කතා කිරීමේදී ඉන්දියානු බුද්ධි අංශවල (RAW) භූමිකාව අමතක කළ නොහැක. ප්‍රහාරය ගැන වේලාව සහ ස්ථාන සහිතව නිශ්චිත තොරතුරු ලංකාවට ලබා දුන්නේ ඔවුන්ය. එසේ නම්, සහරාන් වැනි අන්තවාදීන් පෝෂණය වූයේ කාගේ වුවමනාවටද? ප්‍රහාරය ගැන දැන දැනම එය වැළැක්වීමට ඉන්දියාව මැදිහත් නොවුණේ ඇයි?

එදා මෛත්‍රීපාල සිරිසේන ජනාධිපතිවරයා පළාත් සභා ඡන්ද කල් දමමින්, ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදී ව්‍යුහය අඩපණ කරමින් සිටි මොහොතක මෙම ප්‍රහාරය එල්ල විය. එයින් රට සම්පූර්ණයෙන්ම අස්ථාවර වූ අතර, බාහිර බලවේගවලට ලංකාව තුළට රිංගීමට හොඳම අවස්ථාව උදා විය. අදටත් පාස්කු ප්‍රහාරයේ සැබෑ මහ මොළකරු කවුද යන්න අභිරහසකි. එය හුදෙක් ආගමික අන්තවාදයක්ද, නැතහොත් බලය මාරු කිරීම සඳහා දියත් කළ දේශපාලන කුමන්ත්‍රණයක්ද යන්න තවමත් අපැහැදිලිය.

අනුර කුමාර රජය සහ "පීඩන උදුන" (Pressure Cooker) න්‍යාය

අද දිනයේදී අප දකින්නේ එදා මෛත්‍රීපාල පාලන සමයේ තිබූ ලක්ෂණම නැවත මතුවීමයි. වත්මන් රජයද පළාත් සභා මැතිවරණය දින නියමයක් නොමැතිව කල් දමමින් සිටී. 13 වැනි සංශෝධනය සහ පළාත් සභා ක්‍රමය යනු ඉන්දියාවේ බලපෑම මත ඇතිවූවක් බවත්, ඉන්දියාව එය තම උපාය මාර්ගික අවශ්‍යතාවයක් ලෙස සලකන බවත් රහසක් නොවේ.

මැතිවරණ නොපවත්වා මහජන මතය යටපත් කිරීම යනු "පීඩන උදුනක්" (Pressure Cooker) මෙන් සමාජය තුළ පීඩනයක් ගොඩනැගීමකි. ඉතිහාසය අපට කියා දෙන්නේ මෙම පීඩනය පුපුරා යන්නේ ඉතාම භයානක ආකාරයට බවයි. එය ආර්ථික අර්බුදයක් ලෙස හෝ ආරක්ෂක බිඳ වැටීමක් ලෙස සිදුවිය හැක.

ආර්ථික යටත්විජිතයක් වීම

වත්මන් රජයට ඉන්දියාව සමඟ "හැප්පීමට" නොහැකි වී ඇත්තේ අපේ ආර්ථික බෙල්ල ඉන්දියාව අතේ ඇති බැවිනි. ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ සිට බලශක්ති සුරක්ෂිතතාවය (ත්‍රිකුණාමලය තෙල් ටැංකි, අදානි ව්‍යාපෘති) දක්වා අප යැපෙන්නේ ඉන්දියාව මතය. මෙවැනි පසුබිමක, ඉන්දියාව මෙම ධාතු ප්‍රදර්ශන වැනි දේ හරහා සිදු කරන්නේ අපව තවදුරටත් මානසිකව සහ සංස්කෘතිකව තමන්ට අවනත කරගැනීමයි.

"අල කලංචියක්" අත ළඟද?

මගේ නිරීක්ෂණය නම්, අපි සිටින්නේ යම්කිසි අනතුරක මුවවිට බවයි. 2012 දී සහ 2018 දී ධාතු ප්‍රදර්ශනවලින් පසු රටේ ඇතිවූ අස්ථාවරභාවය, මෙවර 2026 දීත් නැවත සිදුවේවිද? ඉන්දියාවට අවශ්‍ය පරිදි පළාත් සභා ක්‍රියාත්මක නොවුණහොත් හෝ ඔවුන්ගේ ආර්ථික න්‍යාය පත්‍රයට අලුත් ආණ්ඩුව එකඟ නොවුණහොත්, නැවතත් රට අස්ථාවර කිරීමට "නොපෙනෙන හස්තයක්" ක්‍රියාත්මක නොවෙයි කියා කාට නම් සහතික විය හැකිද?

"ඉතිහාසය ඒ අයුරින්ම සිදු නොවූවත්, එය සමාන රිද්මයකින් ගලා යයි" යන්න පසක් කරමින්, මේ ආගමික ශ්‍රද්ධාව පිටුපස සැඟවී ඇති දේශපාලන යථාර්ථය තේරුම් නොගත්තොත්, හෙට දිනයේදී අපට මුහුණ දීමට සිදුවන්නේ තවත් පාස්කුවකට හෝ ඊටත් වඩා දරුණු ආර්ථික/දේශපාලන අගාධයකට විය හැකිය.

ශ්‍රද්ධාව වටී; නමුත් රටක ස්වෛරීභාවය සහ ආරක්ෂාව ඊටත් වඩා වටී. අවාසනාවකට, අපේ පාලකයින්ට බොහෝ විට මේ දෙක පටලැවෙන්නේ අසල්වැසියාගේ උවමනාව මතය.

(මුහුණුපොතෙන් උපුටා ගන්නා ලදී)