අපි කොතැන ද?

Sep 6, 2025 at 07:30 AM

|

Lanka Leader

ඇමෙරිකාවේ ආර්ථිකය සුපිරියට ම නැගලා යනවා නම් ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා ආරක්‍ෂණවාදී තීරු බදු පනවන්නේ නෑ. මේ වෙද්දි ඇමෙරිකාව ප්‍රමුඛ අධිරාජ්‍යවාදී රටවල්වල ආර්ථිකය නොන්ඩි ගහනවා. ඉතින් ඇමෙරිකාවේ දේශීය කර්මාන්ත නගා සිටුවීම අරමුණු කරගෙන තීරු බදු යුද්ධයක් මෙහෙයවන්න ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා යොමුවෙලා. මෙහෙම ආරක්‍ෂණවාදී ප්‍රතිපත්තියකින් ඇමෙරිකාවේ රැකියා රැකගන්න, ආර්ථික වර්ධනයට දිරිදෙන්න, ආරම්භක මට්ටමේ පවතින කර්මාන්තවලට සපෝට් එකක් දෙන්න පුළුවන් කියලා ඔහු හිතනවා. කොහොම හරි, ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා මේ නැටුම නටන්නේ ඇමෙරිකාවේ ආර්ථිකය නොන්ඩි ගහන හින්දා කියන එක හංගන්න පුළුවන් කාරණයක් නෙවෙයි.

මේ වෙද්දි බටහිර යුරෝපයේ තත්ත්වය ගැන අමුතුවෙන් විස්තර කරන්න ඕන නෑ. 2023, 2024 අවුරුදු දෙකේ දී ම ජර්මනියේ ආර්ථිකය හැකිළුණා. 2023 දී, ජර්මනියේ උද්ධමනය සීයට 6 ඉක්මවලා ගියා. 2024 අවුරුද්දේ ඒ රටේ විරැකියාව සීයට 3.4 ක් තරම් ඉහළ අගයක් ගත්තා. මුළු යුරෝපය ම දේශපාලනිකවත් අනාථවෙලා. පහුගිය දවසක ට්‍රම්ප් ජනාධිපතිවරයා මුණගැහෙන්න ගිය යුරෝපයේ නායකයෝ පුටු පේළියක වාඩිවෙලා දොස්තර කතා කරන කල් වගේ හිටිය හැටි අපි හැමෝම වගේ දැක්කා. තමන්ගේ රටවල් නැගලා යනවා නම් නායකයෝ ඒ තරම් අසරණවෙන්නේ නෑ.

අධිරාජ්‍යවාදය නඩත්තුවෙන්නේ ප්‍රාග්ධන වෙළෙඳාමෙන්. 1980 න් පස්සේ කර්මාන්ත අංශයේ නිෂ්පාදනය මුළුමනින් ම වගේ “පරිධියේ” රටවල්වලට තල්ල කරපු හින්දා අධිරාජ්‍යවාදී රටවල් ප්‍රාග්ධන බිස්නස් එක තමන්ගේ ප්‍රධාන ම කර්මාන්තය බවට පත් කරගත්තා. ඉතින් මේ ප්‍රාග්ධන බිස්නස් එක නැතුව අධිරාජ්‍යවාදී රටවල්වලට පණ ගැට ගහගන්න බෑ. තමන්ගේ නිෂ්පාදන කර්මාන්ත නැතිවෙලා ගියාට පස්සේ සෘජු විදේශ ආයෝජන (FDI) බිස්නස් එක දිගට ම කරගෙන යන්න අධිරාජ්‍යවාදී රටවල් කැමැති නෑ. ඒ වෙනුවට, උන් කැමැති BlackRockලා වගේ ගිනි පොලීකාරයෝ ඉස්සරහට දාලා ණය දෙන්න. අපේ මේ සිරිලංකාව වගේ රටවල්වලට “ජාත්‍යන්තර ස්වෛරීත්ව බැඳුම්කර” (ISB) කියලා විකුණන්නේ ඒ කළු කඩේ ප්‍රාග්ධනය තමයි.

චීනය ඇතුළු රටවල් නිෂ්පාදනයෙන් කප් ගහද්දි ඒ රටවල්වල විදේශ සංචිතත් කඳු ගැහෙන්න පටන්ගත්තා. මේ වෙද්දි වැඩියෙන් ම විදේශ සංචිත හිමි කරගත්ත රට බවට චීනය පත්වෙලා ඉවරයි. විදේශ සංචිත හිමිකම් ලැයිස්තුවේ ඇමෙරිකාවට ලැබිලා තියෙන්නේ 15 වැනි තැන. අපේ සිරිලංකාවටත් වඩා පුංචි තායිවාන දූපත ඒ ලැයිස්තුවේ 6 වැනියා බවට පත්වෙලා. හොං-කොං ප්‍රදේශයට 8 වැනි තැන ලැබිලා. සිංගප්පූරුවට 11 වැනි තැන ලැබිලා. තායිලන්තය 15 වැනි තැනට ඇවිල්ලා ඇමෙරිකාව 16 වැනි තැනට තල්ලු කරලා දාන්න වැඩි දවසක් ගතවෙන එකකුත් නෑ.

ලෝකය පුදුමාකාර විදිහට වෙනස්වෙමින් තියෙනවා. අධිරාජ්‍යවාදී කඳවුර බිඳ වැටෙමින් තියෙනවා. ඒත් අපි ඒ ගැන හිතන්නේ නෑ. නොබැඳි විදේශ පිළිවෙතක් අනුගමනය කරමින් ලෝකයට ම ආදර්ශයක් වෙච්ච අපි දැන් කඩාගෙන වැටෙන අධිරාජ්‍යවාදී කඳවුරට හේත්තුවෙලා ආරක්‍ෂාවෙන්න හදනවා. අනුර දිිසානායක ජනාධිපතිවරයා සහ මාලිමා ආණ්ඩුව BRICS ගැන කතා කරන්නෙවත් නෑ. මේ දකුණු ආසියානු කලාපයේ ඉන්දියාව ඇතුළු හැම රටක් ම වගේ ෂං-හයි සහයෝගිතා සංවිධානයේ රාජ්‍ය නායක රැස්වීමට යද්දි ඇමෙරිකාවේ අනුග්‍රහයෙන් අරගල කරලා ආණ්ඩු පෙරලපු අපේ සිරිලංකාවත් බංග්ලාදේශයත් එහෙම එකක් නෑ වගේ ඉන්නවා.

මේ උදාවෙලා තියෙන්නේ ආසියාවේ සියවස. ඒත් ඒ ගැන වගේ වගක් අනුර දිසානායක ජනාධිපතිවරයාටත් මාලිමා ආණ්ඩුවටත් නෑ. ඒ විතරක් නෙවෙයි. තමන් නොදන්න සභ්‍යත්වයක්, සංස්කෘතියක් ගැන කියවා කියවා රඟන නළු බට්ටෝ මේ ගැන කියන්නෙත් නෑ. මුළු රට ම අඳුරට තල්ලු කරලා තමන්ගේ බඩ වඩාගන්න තමයි මේ හැම එකෙක් ම දඟලන්නේ.

- ආචාර්ය වරුණ චන්ද්‍රකීර්ති