සටනක අවසානය..

Aug 17, 2025 at 05:38 PM

|

Lanka Leader

ඕගස්ටෝ ඔලිවාරිස් කියන්නේ බොහොම පළපුරුදු, ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදියෙක්. ඔහු චිලී විශ්වවිද්‍යාලයේ ආචාර්යවරයෙක් විදිහටත් සේවය කළා. චිලී සමාජවාදී පක්‍ෂයේ සාමාජිකයෙක් වෙච්ච ඔහු සැල්වදෝර් අලියැන්දේගේ හොඳ ම මිත්‍රයා බවටත් පත්වෙලා හිටියා. අලියැන්දේ ජනාධිපති ධුරයට පත් කරන්නත් ඔහු කැපැවෙලා වැඩ කළා. අලියැන්දේ ජනාධිපතිවරයාගේ උපදේශකයෙක් විදිහටත් කටයුතු කරපු ඔහු චිලී ජාතික රූපවාහිනියේ අධ්‍යක්‍ෂවරයා විදිහටත් වැඩ කළා.

හමුදා ජුන්ටාව විසින් ප්‍රහාර එල්ල කරද්දි ඕගස්ටෝ ඔලිවාරිස් හිටියෙත් “ලා මොනේඩා” මන්දිරය ඇතුළේ. ඔහු සැල්වදෝර් අලියැන්දේ ජනාධිපතිවරයා එක්ක අවසාන සටනේ නිරතවෙලා හිටියා. ඒ තීරණාත්මක දවසේ (1973 සැප්තැම්බර් 11 වැනි දා) හවස 1:30 ට විතර ඕගස්ටෝ ඔලිවාරිස් තමන්ගේ මිත්‍රයා එක්ක සාකච්ඡාවක් කළා. බලාපොරොත්තුවෙච්ච විදිහට හමුදාවේ කිසිම පාර්ශ්වයක් තමන්ට උදව් කරන බවක් පේන්න නෑ කියලා ඔහු අලියැන්දේ ජනාධිපතිවරයාට කිව්වා. විකල්පයකට ඉතුරුවෙලා තිබුණේ ආරක්‍ෂක අමාත්‍යංශයට යවපු නියෝජිතයෝ තුන්දෙනාගෙන් ලැබෙන ප්‍රතිචාරය ගැන හොයලා බලන එක විතරයි.

ඕගස්ටෝ ඔලිවාරිස් අවසාන විකල්පය ගැනත් හොයලා බැලුවා. ඔහු දුරකථනයෙන් ආරක්‍ෂක අමාත්‍යංශ මූලස්ථානයට කතා කළා. පෙඩ්‍රො ඊවිං කියන කර්නල්වරයා තමයි ඔහුත් එක්ක කතා කළේ. තමන් එවපු නියෝජිතයෝ තුන්දෙනා එක්ක එකඟතාවක් ඇති කරගත්තා ද කියලා ඔහු ඊවිංගෙන් ඇහුවා. සාකච්ඡා කරන්න දෙයක් ඉතුරුවෙලා නැති බවත් යටත්වෙනවා ඇරෙන්න වෙනත් විකල්පයක් නැති බවත් ඊවිං කිව්වා. ඒ නියෝජිතයෝ තුන්දෙනා ආපහු “ලා මොනේඩා” මන්දිරයට එවනවා ද කියලා ඔලිවාරිස් ඇහුවා. “ඒ අය එවන්නේ නෑ” කියලා ඊවිං උත්තර දුන්නා.

තමන් කරපු සාකච්ඡාවේ ප්‍රතිඵලය ගැන ඔලිවාරිස් විසින් ජනාධිපතිවරයාට දැනුම් දුන්නා. ඊට පස්සේ ඔහු පඩිපෙළ බැහැලා කුස්සිය පැත්තට ඇවිදගෙන ගියා. ඒ පැත්තෙන් තිබුණු වැසිකිළියකට ගිය ඔහු ඒකේ දොර වහන්නේ නැතුව ම මුත්‍රා කරන්න පටන්ගත්තා. ඒක දැකපු ඔස්කාර් සොටෝ ගුස්මාන් (අලියැන්දේගේ වෛද්‍යවරයා) ඔලිවාරිස්ට විහිළුවක් කරලා පඩිපෙළ දිගේ ඉහළට යන්න පටන්ගත්තා. එහෙම ඉහළට යන ඔහුට වෙඩි සද්දයක් ඇහුණා. ඔහු ආපහු දුවගෙන ආවා. ඔලිවාරිස් තමන්ට ම වෙඩි තියාගෙන! තමන්ගේ හොඳ ම මිතුරාගේ වියෝව ගැන අහපු සැල්වදෝර් අලියැන්දේ ජනාධිපතිවරයා හොඳට ම කම්පාවුණා.

කිසිම කොන්දේසියක් නැතුව යටත්වෙනවා නම් ඒ වෙනුවෙන් විනාඩි හතරක කාලයක් ලබාදෙන්න පුළුවන් කියලා ජුන්ටාව නිවේදනය කළා. හවස 1:50 ට ඒ අවසාන නිවේදනය නිකුත් කළේ ආරක්‍ෂක අමාත්‍යංශයට ගිය නියෝජිතයෝ තුන්දෙනා කරපු සාකච්ඡාවේ ප්‍රතිඵලයක් විදිහට කියලා හිතනවා. ඇත්තෙන්ම, මේ නිවේදනය නිකුත් කරද්දිත් ඒ නියෝජිතයෝ තුන්දෙනා ජුන්ටාවේ අත්අඩංගුවට පත්වෙලයි හිටියේ.

“ල පයිටා” (මිරියා කන්ට්‍රෙරස්) ඇතුළු කණ්ඩායමට මුලින් ම පිටවෙන්න කියලා අලියැන්දේ උපදෙස් දුන්නා. (අලියැන්දේගේ පුද්ගලික ලේකම්වරිය විදිහට කටයුතු කරපු මේ කාන්තාව ගැන 41 වැනි ලිපියෙන් කිව්වා). “ල පයිටා” එක්ක ගිය කණ්ඩායම “ලා මොනේඩා” මන්දිරයේ අංක 80 දොරෙන් පිටවුණා.

ඒ වෙද්දිත් වෙඩි සද්දය විසින් පළාත ම දෙවනක් කරමිනුයි තිබුණේ. බැල්කනියක දොස්තර කබායක් එල්ලලා තියෙනවා “ලා මොනේඩා” මන්දිරයට හමුදා බල ඇණි මෙහෙයවපු හාවියර් පාලාසියොස් සෙන්පතියා දැක්කා. ඒක යටත්වීමේ සංඥාවක්. ඒ වෙද්දිත් මන්දිරයේ එක දොරක් කඩන්න ඔහු අණදීලයි තිබුණේ. ඔස්කාර් සෝටෝ ගුස්මාන් වෛද්‍යවරයා ඇතුළු තිස් දෙනෙක් ඒ දොර ළඟට ඇවිල්ලා හිටියා. ඒත් ඒ අය දොර අරින්නත් කලින් පිටින් ආපු හමුදා කණ්ඩායම ඒක කඩාගෙන ඇතුළට ආවා. “වහාම උඩට ගිහිල්ලා විනාඩි 10 ක් ඇතුළත යටත්වෙන්න කියලා අලියැන්දේට කියන්න” කියලා පාලාසියොස් සෙන්පතියා ගුස්මාන්ට නියෝග කළා.

ඔස්කාර් සෝටෝ ගුස්මාන් වෛද්‍යවරයා උඩු මහළට ගියා. අලියැන්දේ ජනාධිපතිවරයා තමන්ගේ පිරිසට නියෝග දෙමිනුයි හිටියේ. “උඹලා ඔක්කොම පහළට පලයල්ලා. මම අන්තිමට එන්නම්” ජනාධිපතිවරයා මහ සද්දෙන් කිව්වා. ඉතින් ඔස්කාර් සෝටෝ ගුස්මාන් වෛද්‍යවරයා නැවතත් පහළ මාලයට ඇවිල්ලා දොරෙන් පිටවුණා.

විනාඩි 10 ගතවුණාට පස්සේ හාවියර් පාලාසියොස් සෙන්පතියා සෙබළු කීප දෙනෙක් එක්ක ඉහළ මහළට ගියා. ඔහු ජනාධිපතිවරයාගේ කාර්යාලය පරීක්‍ෂා කළා. ඒ වෙද්දිත් ජනාධිපති ආරක්‍ෂකයෝ හත් අට දෙනෙක් තමන්ගේ සටනේ නිරතවෙලයි හි‍ටියේ. ප්‍රතිප්‍රහාර එල්ල කරලා ඒ අය එකා දෙන්නා අවසන් ගමන් යවන්න පාලාසියොස්ගේ සෙබළු කටයුතු කළා. ජනාධිපති ආරක්‍ෂකයන්ට “ලා මොනේඩා” මන්දිරය හොඳින් පුරුදු හින්දා ඒ අය කාමරයෙන් කාමරයට මාරුවෙමින් යාර කීපයක දුරක් තියාගෙන තමන්ගේ ප්‍රහාර එල්ල කළා. ඉතින් ඒ ප්‍රහාරකයන්ට පහරදෙන්න වැඩි සෙබළු පිරිසක් යොදවන්න පාලාසියොස්ට සිද්දවුණා.

ඒ වෙද්දි, ඕ’හිඟින්ස් ශාලාව ගිනි ජාලාවකින් වෙළිලයි තිබුණේ. (චිලී නිදහස් සටනට නායකත්වය දීපු බර්නාර්ඩෝ ඕ’හිඟින්ස්ගේ සිහි කරන්න තමයි ඒ ශාලාව එහෙම නම් කරලා තියෙන්නේ). ඒ ගින්නට අහුවෙච්ච වෙඩි උණ්ඩ එක දිගට ම පිපිරුවා. ඒ වෙද්දි ජනාධිපති ආරක්‍ෂකයෝ හතර පස් දෙනෙක්ට වඩා ඉතුරුවෙලා හිටියේ නැති බව පාලාසියොස් සෙන්පතියා තේරුම්ගත්තා. ඒ වෙද්දි ඕ’හිඟින්ස් ශාලාවේ වහළත් ගිනිගන්න පටන්ගත්තා. පාලාසියොස් අණදීපු සෙබළ කණ්ඩායම ඉස්සරහට යද්දි “ලා මොනේඩා” මන්දිරයේ අනිත් කෙළවරින් ඇතුළට ආපු හමුදා කණ්ඩායමක් “නිදහස් ශාලාව” දක්වා ගමන් කරමින් හිටියා.

“නිදහස් ශාලාව” දක්වා ආපු කණ්ඩායම ඒ පැත්තට එන පාලාසියොස් සෙන්පතියාගේ කණ්ඩායමත් දැක්කා. “සෙන්පතිතුමනි, මේ බලන්න. මේ බලන්න!” කියලා ඒ ශාලාව ඇතුළට ආපු එක හමුදා නිලධාරියෙක් කෑ ගැහුවා. පාලාසියොස් සෙන්පතියා ඉක්මනින් ම “නිදහස් ශාලාව” ඇතුළට ගිහිල්ලා තමන්ට පෙන්නුවේ මොකක්ද කියලා බැලුවා.

ඒ “නිදහස් ශාලාව” ලොකු හානියක් නැතුව ආරක්‍ෂාවෙලා තිබුණා. ශාලාවේ අතුරලා තිබිච්ච රතු පලස් හින්දා ඒකට ගාම්භීර පෙනුමකුත් ලැබිලා තිබුණා. ශාලාවේ පැත්තකින් තියලා තිබුණු සෝපාවේ කෙනෙක් වාඩිවෙලා හිටියා. ඔහුගේ හිස උරහිස පැත්තට නැවිලයි තිබුණේ. ඒ පුද්ගලයාගේ මූණ එක සැරෙන් ම අඳුරගන්න පාලාසියොස් සෙන්පතියාට බැරිවුණා.

සෝපාවේ වාඩිවෙලා හිටිය ඒ පුද්ගලයාගේ අත් ඉදිමිලා. ඒ අත් දූවිල්ලෙන් කිළිටිවෙලා. හිස් උණ්ඩ කීපයක් ඔහු අසළ ම වැටිලා තිබුණා. යකඩ හෙල්මටයක් සහ ආරක්‍ෂක වෙස්මූණක් පැත්තකින් තියලා. ඒ පුද්ගලයා ඇඳගෙන හිටියේ රතට හුරු දුඹුරු පාට කලිසමක්. ඔහු අළු පාට ජර්සියකට උඩින් තරමක් ඝනකම කබායක් ඇඳගෙන හිටියා. ඔහුගේ සපත්තු දෙක නම් සෑහෙන්න පිරිසිදුයි!

(පින්තූරය: අලියැන්දේ ජනාධිපතිවරයා මියගොස් සිටි ආකාරය)

- ආචාර්ය වරුණ චන්ද්‍රකීර්ති