යුරෝපය එළිය කළ - නයිජරය අඳුරේ තැබූ යුරේනියම් දේශපාලනය..
ලෝක බැංකු වාර්තාවලට අනුව, 2024 වන විටත් නයිජර් (Niger) රාජ්යයේ ජනගහනයෙන් 80% කට ආසන්න ප්රමාණයකට විදුලිය පහසුකම් නොමැත. එසේ වුවද, එම වසර දක්වාම ලොව විශාලතම යුරේනියම් නිෂ්පාදකයෙකු වන නයිජර් රාජ්යය, යුරෝපා සංගමයේ (EU) න්යෂ්ටික බලශක්ති අවශ්යතාවයෙන් 25% ක්ම සපයමින් මුළු යුරෝපය පුරා පිහිටි නගර සහ ගම්මාන බලගැන්වීමට දායක විය.
ප්රංශය විසින් ප්රථම වරට 1971 දී නයිජර්හි යුරේනියම් ප්රයෝජනයට ගැනීම ආරම්භ කරන ලද අතර, පසුව නයිජර්හි සමස්ත යුරේනියම් ක්ෂේත්රයේම බලය ප්රංශ රජයට අයත් 'ඔරානෝ' (Orano - පූර්වයේ Areva) සමාගම විසින් පවරා ගන්නා ලදී.
ලෝක වෙළඳපොළේ යුරේනියම් කිලෝග්රෑමයක සාමාන්ය මිල ඩොලර් 60-80 අතර වන තත්ත්වයක, නයිජරයට ප්රංශයෙන් ලැබී ඇත්තේ කිලෝවකට ඩොලර් 0.80 ක් වැනි සොච්චම් මුදලක් පමණි. මීට අමතරව, බොකෝ හරාම් (Boko Haram) වැනි ඉස්ලාමීය ත්රස්තවාදී සංවිධාන වෙත ප්රංශය සහ බටහිර රටවලින් මූල්යමය සහ වෙනත් සහය හිමිවූ බවටද චෝදනා එල්ල වේ.
නයිජර්හි සිදුවූ මෙම දැවැන්ත ආර්ථික සූරාකෑම මෙන්ම පතල් කැණීම් මෙහෙයුම් නිසා සිදුවූ දරුණු පාරිසරික විනාශය, 2005 දී නිකුත් වූ ‘Arlit: The Second Paris’ චිත්රපටය හරහාද ලොවට හෙළි විය.
කෙසේ වෙතත්, 2024 දී නයිජර් රාජ්යය තමන්ගේම යුරේනියම් සැපයුම ජාතිකකරණය කිරීමට සහ පාලනය කිරීමට පියවර ගත්තේය. ප්රංශය මත යැපෙනවා වෙනුවට, තමන්ගේම සම්පත් කළමනාකරණය කර ගැනීමටත්, විදේශ වෙළඳාමේ දී ස්වාධීන මාවතක් සකසා ගැනීමටත් තමන්ට හැකි බව නයිජරය විසින් මෙසේ ඔප්පු කර ඇත.
මේ අතර, රුසියානු රජයට අයත් 'රොසැටම්' (Rosatom) බලශක්ති සමාගම විසින් නයිජර්, බුර්කිනා ෆාසෝ (Burkina Faso) සහ මාලි (Mali) යන රටවල න්යෂ්ටික පහසුකම් ඉදිකිරීමට පොරොන්දු වී තිබේ. එමගින් ප්රථම වතාවට මෙම අප්රිකානු රටවලට තම දේශීය යුරේනියම් සම්පත භාවිතා කරමින් කාර්මික දියුණුව සහ ස්වෛරීභාවය තහවුරු කර ගැනීමට අවස්ථාව හිමිවනු ඇත.
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
රට වෙනුවෙන් කැපවූ භික්ෂූන් වහන්සේලා, රණවිරුවන් සහ ජාතික බලවේග මර්ධනය කිරීමට ආණ්ඩුවෙන් මෙහෙයුමක්.. - විමල්ගෙන් හෙළිදරව්වක්
ඇමරිකාව ප්රමුඛ කඳවුර අපේ රට තම ග්රහණයට නතු කරගෙන අවසන්.. - ජ්යෙෂ්ඨ මාධ්යවේදී මොහාන් සමරනායක
ඔය ගළවා දැම්මේ ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර නොවේ.. මහා සංඟරත්නයේ බුද්ධ චීවරය.. පක්ෂ පාට වාද භේද නොසලකා එකාවන්ව නැගී සිටිය යුතුයි.. - විමල් වීරවංශ.
හෙළ ශාසනික ඉතිහාසයේ අඳුරුතම දිනය බවට 2026යේ ඔක්තෝබර් 6 වෙනිදා පත්වුණා.. සුදු අධිරාජ්යවාදීන් පවා කවදාවත් සිවුරට අත තිබ්බේ නෑ.. - උදය ගම්මන්පිල
ඥානසාර හිමියන්ට ගිහි වස්ත්ර ඇන්දවීම ගැන ත්රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන්ගෙන් දැඩි විරෝධය.. - බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයාට විශේෂ ලිපියක්
ඤාණසාර හාමුදුරුවො වෙනුවෙන් රටපුරා මහා සංඝරත්නය කොළඹ මහාධිකරණයට..
යේමන ගැටුම කලාපීය යුද්ධයක් දක්වා උත්සන්න වෙයි
ඥානසාර හිමියන් ගේ සිවුර ගැලවීම වර්තමාන ආණ්ඩුවේ දැඩිි බෞද්ධ විරෝධී ප්රතිපත්තියේ දුෂ්ඨ පිළිබිඹුවක්.. - ජාතික සවිධානවලින චෝදනා..
සමාගම්වලට කැමති මිලකට ඉන්ධන විකුණන්න පුළුවන්- ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී.ජේ. රාජකරුණා
කච්චතිව් ගිවිසුම් යළි විවෘත කරන්න අදහසක් නැහැ.. - ඉන්දීය මධ්යම රජය එරට ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම්දෙයි..
සුරේෂ් සලේ ගැන එක්සත් ජාතීන් ඇසූ ප්රශ්න හමුවේ ආණ්ඩුව මුනිවත රකියි..
ශ්රී ලංකාව NATO සංවිධානය සමඟ සබඳතා පැවැත්වීමෙන් වහල් රාජ්යයක් බවට පත්වීමේ අවදානමක්.. – ජ්යෙෂ්ඨ මාධ්යවේදී මොහාන් සමරනායකගෙන් අනාවරණයක්
උතුරු-නැගෙනහිර බෙදුම්වාදී ක්රියා වහා පාලනය කිරීමට මැදිහත්වන්න.. - ජාතික නිදහස් පෙරමුණෙන් ජනපති අනුරට ලිපියක්
වහබ්වාදී ආගමික අන්තවාදය ශ්රී ලංකා භූමියෙන් මුලිනුපුටා දැමීම සඳහා වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ යෝජනාවලිය යනු කුමක් ද?
''භික්ෂුවගේ සිවුර ඉවත් කිරීම සංඝ සභාවේ තීරණයක් විය යුතුයි'' - කෝට්ටේ සංඝ සභාවෙන් බන්ධනාගාර කොමසාරිස්ට ලිපියක්
සරම්ප වසංගතය දරුණු වෙයි: නිව්යෝර්ක් හදිසි ආපදා තත්ත්වයක් ප්රකාශ කරයි! ඇමරිකාවේ සරම්ප රෝගීන් 3,887ක් – පෙන්සිල්වේනියා මරණ වාර්තා සම්බන්ධයෙන් සෞඛ්ය ලේකම් රොබට් එෆ්. කෙනඩි ජූනියර් ප්රශ්න කරයි