සෑම වසරකම ලෝකයේ ගොවීන්ගෙන් අඩකට ආසන්න පිරිසක් පළිබෝධනාශක විෂවීමට ලක් වෙනවා – අධ්‍යයනයක් පවසයි

Sep 3, 2026 at 11:41 AM

|

Lanka Leader

සමස්ත ලෝකයේ මේ වන විට සිටින බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇති ගොවීන් මිලියන 934කින් අඩකට ආසන්න පිරිසක් සෑම වසරකම නොදැනුවත්ව පළිබෝධනාශක විෂවීමකට ලක්වන බව Frontiers in Public Health සඟරාවේ ඊයේ(02) ප්‍රකාශයට පත් කළ අධ්‍යයනයකින් හෙළි වී තිබේ.

Pesticide Action Network (PAN) ආයතනයේ පර්යේෂකයන් විසින් සිදුකරන ලද මෙම අධ්‍යයනයේදී, 2006 සිට 2023 දක්වා ප්‍රකාශයට පත් වූ පර්යේෂණ හා වාර්තා 214ක් මෙන්ම ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයේ (WHO) මරණ දත්තද විශ්ලේෂණය කර ඇත.

එහිදී සෑම වසරකම නොදැනුවත්ව සිදුවන උග්‍ර පළිබෝධනාශක විෂවීම් සිදුවීම් මිලියන 433ක් දක්වා ඇති විය හැකි බවට ඇස්තමේන්තු කර තිබේ. එය ලොව පුරා කෘෂිකාර්මික කම්කරුවන්ගෙන් සියයට 46කට පමණ බලපාන තත්ත්වයකි. සෑම වසරකම එවැනි විෂවීම් හේතුවෙන් පුද්ගලයන් 11,000ක් පමණ මියයන බවද අධ්‍යයනය පෙන්වා දෙයි.

මෙම විෂවීම්වල බර ගෝලීය දකුණේ රටවල් මත අසමාන ලෙස වැඩි වශයෙන් පැටවී ඇති බවද පර්යේෂකයෝ පවසති.

දකුණු හා අග්නිදිග ආසියාවේ මෙන්ම නැගෙනහිර අප්‍රිකාවේද පළිබෝධනාශක විෂවීම් සිදුවීම්වල ඉහළම ඇස්තමේන්තුගත සංඛ්‍යාවන් වාර්තා වී තිබේ. බුර්කිනා ෆාසෝහි ගොවීන්ගෙන් සියයට 84කට ආසන්න පිරිසක් සෑම වසරකම උග්‍ර පළිබෝධනාශක විෂවීමකට ලක්වන බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත.

PAN India හි විධායක අධ්‍යක්ෂ ජයකුමාර් චෙලටන්  “මෙම විශාල සංඛ්‍යාලේඛන පිටුපස සිටින්නේ පළිබෝධනාශකවලට නිරාවරණය වීම නිසා බිහිසුණු මානව මිලක් ගෙවන ගොවීන්, කම්කරුවන් සහ පවුල්ය. තවදුරටත් නොසලකා හැරිය නොහැකි අර්බුදයක් මෙම පර්යේෂණය මගින් හෙළි කරයි.” පැවසුවේය.

ආහාර නිෂ්පාදනය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා පළිබෝධනාශක භාවිතය වැඩිවෙමින් පවතින පසුබිමක මෙම සොයාගැනීම් ඉදිරිපත් වී තිබේ. අධ්‍යයනයට අනුව, 1990 සිට 2023 දක්වා ලොව පුරා පළිබෝධනාශක භාවිතය දෙගුණයකටත් වඩා වැඩි වී තිබේ.

එක්සත් ජාතීන්ගේ ආහාර හා කෘෂිකර්ම සංවිධානය (FAO) පවසන පරිදි, පළිබෝධනාශක භාවිත නොකළහොත් ශාක පළිබෝධකයන් සහ රෝග හේතුවෙන් සෑම වසරකම ලෝකයේ බෝග අස්වැන්නෙන් සියයට 20ත් 40ත් අතර ප්‍රමාණයක් අහිමි විය හැකිය.

පළිබෝධනාශක මගින් ඇති කරන අවදානම්, විශේෂයෙන්ම දේශගුණික විපර්යාසවල බලපෑම්, ගැටුම් සහ කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනය මත පවතින පීඩනය සමඟ දැනටමත් අරගල කරන සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආහාර සුරක්ෂිතතාව පිළිබඳ පුළුල් අභියෝග තවදුරටත් උග්‍ර කරයි.

කෙසේ වුවද රුසියාව අප්‍රිකාවේ සහ ආසියාවේ රටවලට ආහාර හා කෘෂිකාර්මික ආධාර ලබාදීම මගින් මෙම පීඩනයන්ගෙන් ඇතැම් ඒවාට විසඳුම් ලබාදීමට උත්සාහ කර තිබේ.

මෙම වසර මුලදී මොස්කව් පරිපාලනය සුළි කුණාටුවකින් පීඩාවට පත් වූ මැඩගස්කරයට මෙට්‍රික් ටොන් 60කට ආසන්න හදිසි ආධාර සහ මොසැම්බික් වෙත මෙට්‍රික් ටොන් 29ක මානුෂීය සැපයුම් යවා ඇත.

2025 වසරේදී, ක්‍රියාත්මක වෙමින් පවතින ආහාර ආධාර වැඩසටහනක් යටතේ ඉතියෝපියාවට ධාන්‍ය මෙට්‍රික් ටොන් 1,600කට වැඩි ප්‍රමාණයක් පරිත්‍යාග කර තිබේ.

එමෙන්ම රුසියාව මෑතකදී එක්සත් ජාතීන්ගේ ලෝක ආහාර වැඩසටහන (WFP) හරහා මාලි රාජ්‍යයට ආහාර මෙට්‍රික් ටොන් 770ක් ලබාදී තිබේ. එම ප්‍රමාණය මාස තුනක් පුරා අවදානමට ලක්ව සිටින පුද්ගලයන් 57,000කට වැඩි පිරිසකට ආහාර සැපයීමට ප්‍රමාණවත් බව සඳහන් වේ.

ආහාර හිඟයට මුහුණ දෙන රටවලට රුසියානු සමාගම් විසින් පොහොරද ලබාදී තිබේ. පොහොර නිෂ්පාදකයෙකු වන Uralchem සමාගම මෑතකදී WFP විසින් පහසුකම් සපයන ලද ප්‍රවාහනයක් හරහා බංග්ලාදේශයට පොටෑෂ් මෙට්‍රික් ටොන් 30,000ක් පරිත්‍යාග කර ඇත.

එම සමාගම පවසන්නේ 2022 වසරේ සිට මේ දක්වා ඛනිජ පොහොර මෙට්‍රික් ටොන් 220,000කට වැඩි ප්‍රමාණයක් පරිත්‍යාග කර ඇති බවයි. එම පොහොර තොග මලාවි, කෙන්යාව, නයිජීරියාව, සිම්බාබ්වේ, ශ්‍රී ලංකාව සහ බංග්ලාදේශය ඇතුළු රටවලට යවා තිබේ.

Pesticides poison nearly half of world’s farmers each year – study