භික්ෂු අධ්‍යාපනය බිම දැමීම සහ භික්ෂු නායකත්වය කෙළසීම..
බටහිර රාජ්‍ය තම ආර්ථික, වෙළඳ, දේශපාලන අරමුණු උදෙසා , ආසියාවේ, අප්‍රිකාවේ අධ්‍යාපනය ස්වදේශිකයන් චින්තනයෙන් සහ ආර්ථික ජාතික විමුක්තියෙන් පාරාජිකාවන ලෙසත් , බටහිරයන් ආර්ථිකයෙන් වැඩෙන ලෙසත් අධ්‍යාපනය හසුරුවා ඇත.
බටහිරයන්ගේ කිතුණු ආදිපත්‍ය විසින් සිලෝන් හෙවත් සිංහලයේ 1810 දී ශ්‍රී ලංකාවේ විහාරස්ථාන 1000 ඉගැන්වීම තහනම් කොට ඇත. ඒ වෙනුවට පල්ලි ගොඩ නගා පල්ලිවල පාසල් ඉදිකොට ඇත.
රටට එරෙහි, ජාතික ආභිමානය නැති බටහිර යන්ට ගැති මිනිසුන් බිහි කිරීම ආරම්භ කළේ මේ ආකාරයෙන්ය.
මෙම ක්‍රමය අතීත රතු ඉන්දියානුවන්ට ආක්‍රමණික නව ඇමරිකානුවන් සිදුකොට ඇත. රතු ඉන්දියානු දෙමව්පියන්ගෙන් දරුවන් ඈත්කොට , වෙනම කඳ උරු පිහිටුවා එම කඳු උරුුළ බටහිර ආහාර, ඇඳුම් පැළඳුම්, සංස්කෘතිය අධ්‍යාපනය සමග ලබාදුන්හ. මවුපියන්ගෙන් ඈත් කොට තැබූහ.
එම දරුවන් පසුව බටහිර සංස්කෘතියේ අනුගාමිකයෝ වූහ.
1796 සිට යාපනයේ සිටි සිංහල වැසියන්ට අධ්‍යාපනය ලබාදීම සුදු ආණ්ඩුකාරවරු ඉඩ දුන්නේ නැත. යාපනයේ සිටි සිංහලයන් කුල හීනයන් ලෙස සලකා වහල් සේවයට යොදා ගත්හ. අධ්‍යාපන ආර්ථික , අවස්ථා ලබා නොදුන්හ.
පසුකාලීනව ඔවුන් කුලහීන ද්‍රවිඩයන් ලෙස ද්‍රවිඩ සමාජයටම අවශෝෂණය කිරීමට බටහිරයෝ ක්‍රියා කළහ.
ඉන්දියාවෙන් ගෙන්වන ලද ද්‍රවිඩයන් වංශවත් දමිලයන් ලෙස ඔසවා තබා , අධ්‍යාපන, පරිපාලන, දේශපාලන, ව්‍යාපාරික ලෝකයේ උසස් තැන ලබාදීමට බෙදුම්වාදී, ජාතිවාදී එංගලන්ත සභාව සහ බටහිරයෝ ක්‍රියා කළහ.
අතීත ලංකාවේ ස්වදේශික අධ්‍යාපනය අධ්‍යාපනය ලෙස පිළිගන්නා ඒ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ක්‍රමය පුරාණ ඉන්දියාවේ බෞද්ධ අධ්‍යාපන ක්‍රමයට සර්වප්‍රකාරයෙන්ම සමීප විය.
සඟ පරපුරේ හෙවත් බෞද්ධ භික්‍ෂුශාසනයේ ඉතිහාසයත් බෞද්ධ අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ ඉතිහාසයත් එකමය. බෞද්ධ අධ්‍යාපනය සංඝාරාම කේන්ද්‍රස්ථාන කොට පැවතියේය.
බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලාගේ සෙවනෙහි , දුටුගැමුණු කුමරුන්, තිස්ස කුමරුන් වැන්නෝද, ධාතුසේන රජතුමා, මුගලන් රජතුමා, මහ පැරකුම්බා ආදී රජවරුද ශාසනික අධ්‍යාපනය මෙන්ම සිල්ප ශාස්ත්‍ර හදාළේ ද ආරාම ඇසුරු කරගෙනමය.
ආරාමයන්ගෙන් බැහැරව අධ්‍යාපනයක් ලබා ගැනීමේ අවස්ථාවක් බෞද්ධ ලෝකයෙහි නොවීය.
පුරාණ මධ්‍යම යුරෝපයේ රටවල අධ්‍යාපනය සෑම අංශයක්ම ඊළඟ පරපුර වෙත ලබා දුන්නේ පූජක පක්ෂය විසින්ය.
අනුරාධපුර *මහාවිහාර අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ* අනෙකුත් අධ්‍යාපන ක්‍රමවලින් වෙනස් වූ ඉතාම සුවිශේෂී ලක්ෂණ 07ක් පහත දැකින්නට පුලුවන් .
වර්ථමාන භික්ෂූ අධ්‍යාපනයේ බිද වැටීමට පිළියම ඒ අතීත ක්‍රම වේදයට යලි පිවිසීමයි.
1. ත්‍රිපිටකය හා අටුවා කේන්ද්‍ර කරගත් අධ්‍යාපනය
විනය පිටකය, සුත්ත පිටකය, අභිධර්ම පිටකය මෙන්ම සිංහල අටුවාද ගැඹුරින් අධ්‍යයනය කළේය.
2. ශීලය හා විනයට ප්‍රමුඛත්වය
දැනුමට පමණක් නොව, භික්ෂුවගේ චරිතය, විනයානුකූල ජීවිතය සහ ආචාරධර්ම පවත්වාගෙන යාම අනිවාර්ය විය.
3. ප්‍රායෝගික භාවනා පුහුණුව
ධර්මය ඉගෙනීම සමඟ සමථ හා විපස්සනා භාවනාව දිනපතා පුහුණු කළ අතර, දැනුම ප්‍රායෝගිකව ජීවිතයට එක් කළේය.
4. ගුරු-ශිෂ්‍ය සම්ප්‍රදාය
ආචාර්ය භික්ෂූන්ගේ සෘජු මඟපෙන්වීම යටතේ දිගුකාලීනව අධ්‍යාපනය ලැබූ අතර, ශිෂ්‍යයාගේ ගුණධර්ම හා දැනුම දෙකම එකසේ සංවර්ධනය කළේය.
5. මතක ශක්තිය හා වාචික සම්ප්‍රදාය
ග්‍රන්ථ කටපාඩම් කිරීම, ධර්ම දේශනා කිරීම සහ වාද විවාද තුළින් දැනුම තහවුරු කිරීම විශේෂ ලක්ෂණයක් විය.
6. බහු විෂය අධ්‍යයනය
බුදු දහමට අමතරව භාෂා, ව්‍යාකරණ, තර්ක ශාස්ත්‍රය, වෛද්‍ය විද්‍යාව, ඉතිහාසය සහ අනෙකුත් ශාස්ත්‍ර ද ඉගැන්වූ අතර, පූර්ණ පඬිවරයෙකු බිහි කිරීම අරමුණ විය.
7. නිර්වාණය අරමුණු කරගත් අධ්‍යාපනය
රැකියාවක් හෝ භෞතික සාර්ථකත්වයක් සඳහා නොව, ක්ලේශ දුරලීම, ප්‍රඥාව වර්ධනය කිරීම සහ නිර්වාණ සාක්ෂාත් කරගැනීම අධ්‍යාපනයේ උත්තරීතර අරමුණ විය.
මෙම ලක්ෂණ හතම එකට ගත් විට, මහාවිහාර අධ්‍යාපනය යනු දැනුම, ශීලය, සමාධිය සහ ප්‍රඥාව එකට වර්ධනය කරන පූර්ණ අධ්‍යාපන ක්‍රමයක් ලෙස හැඳින්විය හැකිය.
වර්ථමාන විශ්ව ම විශ්වවිද්‍යාල භික්ෂූන් වහන්සේලා මෙහෙයවන්නේ බටහිර සංවිධාන බටහිර මිෂ නාරිස් සංවිධානවලින්ය. එම නිසාව වර්තමාන භික්‍ෂූන්වහන්සේලාට ථෙරවාදී සම්ප්‍රදාය වැළඳ ගැනීමට අගය කිරීමට වඩා , බටහිර රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන හෝ එම සංවිධානවල ක්‍රියාකාරීන්ට අවනත වී ක්‍රියා කරන්නට අවස්ථාව සැලසී ඇත
- හකුරුවෙල චන්දාලෝක හිමි
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
සිවුරට මුවාවී ඉතිහාසයේ වැඩිම ගේම් ගහපු පිරිසක් ඉන්නේ මාලිමාවේ 159 අතරේ.. සිවුරු ඇරපු 50කට වැඩි පිරිසක් ඉන්න ආණ්ඩුවක් මේක.. - උලපනේ සුමංගල හිමි
ඉරාන තෙල් නෞකා 17කට ඇමෙරිකාවෙන් සම්බාධක..
ඥානසාර හිමියන්ගේ කටහඬ ගැන නොව, උන්වහන්සේ කියූ ජාතික කාරණා ගැන අවධානය යොමු කරන්න.. ඊළගට ජම්පරේ අන්දන්නේ මට ලු.. – මහාචාර්ය පූජ්‍ය ඉඳුරාගාරේ ධම්මරතන හිමි
එක් අයෙකු වෙනුවෙන් නීති නමන්න බෑ.. බන්ධනාගාර ආඥා පනතේ නීති රෙගුලාසි සමාලෝචනයට කමිටුවක් පත් කරනවා.. - ජනපති
රට වෙනුවෙන් කැපවූ භික්ෂූන් වහන්සේලා, රණවිරුවන් සහ ජාතික බලවේග මර්ධනය කිරීමට ආණ්ඩුවෙන් මෙහෙයුමක්.. - විමල්ගෙන් හෙළිදරව්වක්
ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ කඳවුර අපේ රට තම ග්‍රහණයට නතු කරගෙන අවසන්.. - ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායක
ඔය ගළවා දැම්මේ ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර නොවේ.. මහා සංඟරත්නයේ බුද්ධ චීවරය.. පක්ෂ පාට වාද භේද නොසලකා එකාවන්ව නැගී සිටිය යුතුයි.. - විමල් වීරවංශ.
හෙළ ශාසනික ඉතිහාසයේ අඳුරුතම දිනය බවට 2026යේ ඔක්තෝබර් 6 වෙනිදා පත්වුණා.. සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන් පවා කවදාවත් සිවුරට අත තිබ්බේ නෑ.. - උදය ගම්මන්පිල
ඥානසාර හිමියන්ට ගිහි වස්ත්‍ර ඇන්දවීම ගැන ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන්ගෙන් දැඩි විරෝධය.. - බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයාට විශේෂ ලිපියක්
ඤාණසාර හාමුදුරුවො වෙනුවෙන් රටපුරා මහා සංඝරත්නය කොළඹ මහාධිකරණයට..
යේමන ගැටුම කලාපීය යුද්ධයක් දක්වා උත්සන්න වෙයි
ඥානසාර හිමියන් ගේ සිවුර ගැලවීම වර්තමාන ආණ්ඩුවේ දැඩිි බෞද්ධ විරෝධී ප්‍රතිපත්තියේ දුෂ්ඨ පිළිබිඹුවක්.. - ජාතික සවිධානවලින චෝදනා..
සමාගම්වලට කැමති මිලකට ඉන්ධන විකුණන්න පුළුවන්- ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී.ජේ. රාජකරුණා
කච්චතිව් ගිවිසුම් යළි විවෘත කරන්න අදහසක් නැහැ.. - ඉන්දීය මධ්‍යම රජය එරට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම්දෙයි..
සුරේෂ් සලේ ගැන එක්සත් ජාතීන් ඇසූ ප්‍රශ්න හමුවේ ආණ්ඩුව මුනිවත රකියි..
ශ්‍රී ලංකාව NATO සංවිධානය සමඟ සබඳතා පැවැත්වීමෙන් වහල් රාජ්‍යයක් බවට පත්වීමේ අවදානමක්.. – ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායකගෙන් අනාවරණයක්