අහසට එසවූ අතක් - නොනිවෙන ගිනිදැල්..

Jun 26, 2026 at 11:57 AM

|

Lanka Leader

පාපන්දු ලෝක කුසලාන තරඟයේ උද්යෝගය මැද, දහස් ගණන් ප්‍රේක්ෂකයෝ ගී ගයති. කොංගෝවේ නිල් කොඩි සුළඟට ලෙළදෙයි. සතුට, බලාපොරොත්තු සහ ජයග්‍රහණයේ සිහින ක්‍රීඩාංගණය පුරා රැඳී තිබේ. එහෙත් ඒ සියලු ශබ්ද, වර්ණ හා චලනයන් අතර එක් මිනිසෙක් පමණක් නිශ්චලව සිටී.

ඔහුගේ දකුණු අත අහසට එසවී ඇත. දෑස් දුර ඈත නොපෙනෙන අතීතයකට යොමු වී ඇත. තරඟය ආරම්භයේ සිට අවසානය දක්වා, විනාඩි අනූවක් පුරා ඔහු එලෙසම සිටී. මැටියෙන් නිමවූ පිළිමයක් මෙන්, කාලයම නතර වූවාක් මෙන්.

ඔහු මයිකල් න්කුකා ම්බොලඩින්ගා. එහෙත් ලෝකය ඔහුව හඳුන්වන්නේ “ලුමුම්බා වෙආ” - “ලුමුම්බා ජීවත්ව සිටී” යන නාමයෙනි.

2013 වසරේ සිට, කොංගෝ ජාතික කණ්ඩායම ක්‍රීඩා කරන සෑම ජාත්‍යන්තර තරඟයකදීම ඔහු මෙම නිහඬ ගෞරව දැක්වීම සිදු කරයි. තරඟයට පෙර දීර්ඝ වේලාවක් නිහඬව සිටීමට ඔහු තමන්වම පුහුණු කර ගනී. ඒ හුදෙක් ඉරියව්වක් නොවේ. එය මතකයක්. එය ප්‍රතිඥාවක්. එය අමතක නොකිරීමේ වගකීමකි.

ඔහු අනුකරණය කරන්නේ කින්ෂාසා නගරයේ නැගී සිටින පැට්‍රිස් ලුමුම්බාගේ ස්මාරක පිළිමයයි. රාජ්‍ය වර්ණවලින් සැරසී, පැරණි යුගයක මතකය දරාගත් කන්නාඩි පැළඳ, ඔහු පෙනී සිටින්නේ මිනිසෙකු ලෙස නොව ඉතිහාසයම ජීවමාන වූ සංකේතයක් ලෙසිනි.

පැට්‍රිස් ලුමුම්බා යනු කොංගෝවේ නිදහස සඳහා නැගී සිටි අභීත හඬකි. සියවස් ගණනක් පුරා යටත්විජිත පීඩනයෙන් තැළුණු ජනතාවගේ වේදනාව වචන බවට පත් කළ මිනිසෙකි. 1960 ජූනි 30 වන දින, නිදහස් කොංගෝවේ පළමු අගමැතිවරයා ලෙස ඔහු කළ කථාව තුළින්, සිය ජනතාව විඳි අවමානය සහ පීඩනය ලෝකය ඉදිරියේ නිර්භීතව ප්‍රකාශ කළේය.

එහෙත් සත්‍යය කථා කරන හඬවල් බොහෝ විට බලවතුන්ට අසීරුය.

නිදහස ලැබී මාස කිහිපයක් ගත වීමට පෙර, ලුමුම්බා බලයෙන් පහ කරනු ලැබීය. ඉන් පසු ඔහු අත්අඩංගුවට ගෙන ඝාතනය කරනු ලැබීය. ඔහුගේ ජීවිතය අවසන් කළ අයට ඔහුගේ ශරීරය විනාශ කිරීමට හැකි විය. එහෙත් ඔහුගේ සිහිනය විනාශ කිරීමට ඔවුන්ට නොහැකි විය.

ඔහු විශ්වාස කළේ කොංගෝව කොංගෝ ජනතාවගේ විය යුතු බවයි. ඔහු සිහින මැව්වේ සම්පත්, ගෞරවය සහ අනාගතය තමන්ගේම දරුවන් අතට පත් වන රටක් පිළිබඳවයි. ඒ සිහිනය තවමත් ජීවත්වෙයි.

ඒ නිසාම, දශක ගණනාවකට පසුවත්, ලෝක කුසලාන තරඟ පිටියේ එක් මිනිසෙක් අහසට අත එසවමින් සිටී.

විනාඩි අනූවක් එලෙස නිශ්චලව සිටීම පහසු දෙයක් නොවේ. අත රිදෙයි. ශරීරය වෙහෙසෙයි. සිතද පරීක්ෂාවට ලක්වේ. නමුත් මේ ක්‍රියාව ශාරීරික ශක්තිය ගැන නොවේ. එය මතකය දරා සිටීම ගැනයි. ඉතිහාසය අමතක නොකිරීම ගැනයි. තමන්ට පෙර ජීවත් වූවන්ගේ සිහින, බලාපොරොත්තු සහ කැපකිරීම් හදවතේ රැගෙන සිටීම ගැනයි.

දහස් ගණන් ප්‍රේක්ෂකයන් සතුටින් කෑගසන අතර, ඔහු නිහඬව සිටී. නමුත් ඒ නිහඬත්වය තුළම මහත් හඬක් ඇත. එය පවසන්නේ ජාතියක මතකය මකා දැමිය නොහැකි බවයි. එය පවසන්නේ නිදහස වෙනුවෙන් දිවි පිදූවන්ගේ නම් ඉතිහාසයෙන් ඉවත් කළ නොහැකි බවයි.

අද ක්‍රීඩාංගණයක මැද, අහසට එසවූ ඒ තනි අත, ලුමුම්බා වෙනුවෙන් පමණක් නොව, තමන්ගේ ඉතිහාසය අමතක නොකරන සියලු ජනතාව වෙනුවෙන් නැගී සිටී.

මිනිසුන් මිය යති. පිළිම කාලයත් සමඟ දිරා යයි. නමුත් අදහස් ජීවත් වෙති.

ඒ නිසාම, අහසට එසවූ ඒ අත අපට තවමත් මතක් කර දෙන්නේ අධිරාජ්‍යවාදය කවදාවත් විනාශකල  නොහැකි එකම සත්‍යයකි 

ජාතියක ආත්මය විනාශ කළ නොහැක. එය මැකී නොයයි. එය නිහඬව වුවද, නැවත නැවතත් නැගී සිටී. නැවත නැවතත් අහසට අත එසවයි.

(උවිඳු විජේවීරගේ මුහුණු පොතින් උපුටා ගන්නා ලදී)