News Category
From Date
To Date
Maximum Number of Result

විදුලිබලේට කරන්ට් වදී..

Jun 12, 2026 at 04:13 PM
|

ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය (ලංවිම) 2025 වසරේදී රුපියල් බිලියන 38.7ක අලාභයක් ලබා ඇත. මුදල් අමාත්‍යාංශයේ අවසාන අයවැය තත්ත්ව වාර්තාවේ සැඟවී ඇති එම සංඛ්‍යාව, හුදු පාදසටහනකට වඩා වැඩි යමක් ලැබීමට සුදුසුය. ඒ සඳහා අවංක පැහැදිලි කිරීමක් අවශ්‍ය වේ. මන්ද, ගාස්තු අඩු කිරීම ජනතාව වෙනුවෙන් කළ උදාර පරිත්‍යාගයක් යැයි කියන නිල ප්‍රකාශය, සැබෑ කරුණු හමුවේ බිඳ වැටෙන බැවිනි.

අපි මුල සිටම ආරම්භ කරමු.

වසර ආරම්භ වූයේ දේශපාලනික වශයෙන් වැදගත් පියවරකිනි. 2025 ජනවාරි මාසයේදී, ශ්‍රී ලංකා මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව (PUCSL) සියලුම පාරිභෝගික කාණ්ඩ යටතේ විදුලි ගාස්තු සියයට 20කින් අඩු කිරීමට නියෝග කළේය. මෙම කාලය අහම්බයක් නොවේ. ජාතික ජන බලවේගය (NPP) බලයට පත් වූයේ විදුලි බිල දළ වශයෙන් තුනෙන් එකකින් අඩු කරන බවට වූ පොරොන්දුවක්ද ඇතුළත් වේදිකාවකිනි. වික්‍රමසිංහ පාලන සමය යටතේ ගාස්තු අර්බුදයට පෙර පැවති මට්ටමට වඩා තුන් ගුණයකින් පමණ වැඩි කර තිබූ අතර, 2022-2024 කාලය පුරාම විදුලි බිල පිළිබඳ මහජන කෝපය සජීවී දේශපාලන තුවාලයක්ව පැවතුණි.

නමුත් 2025 ජනවාරි ගාස්තු අඩු කිරීමේ එකම එක ගැටලුවක් තිබේ. ලංවිම හි ඉංජිනේරුවන් සහ ගණකාධිකාරීවරුන් එවැනි අඩු කිරීමක් ඉල්ලා සිටියේ නැත. මණ්ඩලය විසින් මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව වෙත ඉදිරිපත් කරන ලද නිල යෝජනාවෙන් තර්ක කර තිබුණේ මූල්‍යමය වශයෙන් දරාගත හැක්කේ සියයට 1.02ක අඩු කිරීමක් පමණක් බවයි. මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව තමන්ගේ ව්‍යවස්ථාපිත බලතල ක්‍රියාත්මක කරමින්, එම යෝජනාව පසෙක දමා, ඊට වඩා විසි ගුණයක් විශාල ගාස්තු කප්පාදුවක් පැනවීය. නීත්‍යානුකූලව ඊට අවනත වීමට ලංවිමට සිදුවිය.

2025 පෙබරවාරි වන විට ලංවිම එකම මාසයකදී රුපියල් බිලියන 11.4ක අලාභයක් ලබමින් සිටියේය. පෙර වසරේ එම කාලයට සාපේක්ෂව ආදායම සියයට 40කින් පහත වැටී තිබුණි. නමුත් විදුලි උත්පාදන පිරිවැය එම දිශාවට ගමන් කළේ නැත. මෙම තත්ත්වයේ ගණිතය සංකීර්ණ නොවීය.

තත්ත්වය තවත් සංකීර්ණ කරමින්, 2025 පළමු කාර්තුව තුළ දැඩි වියළි කාලගුණයක් ඇති වූ අතර, එමඟින් විදුලි උත්පාදනය සඳහා තාප බලාගාර මත බෙහෙවින් යැපීමට සිදුවිය. ජලවිදුලි ජලාශවල ජල මට්ටම අඩු වූ විට, ලංවිම එම අඩුව පිරවිය යුත්තේ ගල්අඟුරු සහ ඩීසල් උත්පාදනයෙනි. ගල්අඟුරු නිසි ලෙස ක්‍රියාත්මක වන විට වඩාත්ම ලාභදායී තාප විකල්පය වන අතර, ඩීසල් යනු පවතින වඩාත්ම මිල අධික විකල්පයයි. මෙම වියළි කාලගුණය හේතුවෙන්, ලංවිම විසින් ක්‍රමයෙන් අඩු කිරීමට උත්සාහ කරමින් සිටි ඩීසල් බලාගාර විශාල පරිමාණයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීමට සිදුවිය. ජලවිදුලිය වෙනුවට ඩීසල් මඟින් උත්පාදනය කරන ලද සෑම කිලෝවොට්-පැයක්ම ගිණුම්වල එකතු වන අලාභයට සෘජුවම දායක විය.

2025 ජූනි වන විට තත්ත්වය කෙතරම් දරුණු අතට හැරුණේද යත්, ගාස්තු නැවත වැඩි කිරීම වැළැක්විය නොහැකි විය. මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව සියයට 15ක වැඩිවීමක් අනුමත කළේය. ලංවිම ඉල්ලා තිබුණේ සියයට 18.3කි. ඔවුන් ඉල්ලූ ප්‍රමාණයට වඩා අඩු ප්‍රමාණයක් ලැබුණු අතර, එයින් අදහස් කළේ මෙම අර්ධ නිවැරදි කිරීම වසරේ මුල් භාගයේ සිදු වූ හානිය මකා දැමීමට ප්‍රමාණවත් නොවූ බවයි. තවත් සංශෝධනයක් ඔක්තෝබර් මාසයේදී සිදු විය. මුළු වසරේම ප්‍රතිඵලය වූයේ රුපියල් බිලියන 38.7ක අලාභයකි, මෙය 2023 ගාස්තු ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමට පෙර වසරවලින් පසු වාර්තා වූ නරකම කාර්යසාධනයයි.

මෙම ප්‍රතිඵලය සඳහා රජය ඉදිරිපත් කරන ප්‍රියතම පැහැදිලි කිරීම පුළුල් ලෙස සත්‍ය වුවද, උපායමාර්ගිකව අසම්පූර්ණ එකකි. ගාස්තු අඩු කිරීම අලාභයට හේතු වූ බව සැබෑය. නමුත් එම පැහැදිලි කිරීමෙන් මඟ හැර ඇත්තේ, ලංවිම හි මූල්‍ය තක්සේරුවට පටහැනිව, එතරම් ආක්‍රමණශීලී ලෙස ගාස්තු අඩු කිරීමට තීරණය කළේ කවුද සහ ඇයි යන්නයි.

පිළිතුර රහසක් නොවේ. ජාතික ජන බලවේගය තුනෙන් එකක අඩු කිරීමක් පොරොන්දු වී තිබුණි. මහජන උපයෝගිතා කොමිෂන් සභාව සියයට 20ක් ලබා දුන්නේය. ලංවිම පැවසුවේ ආයතනයට දරාගත හැක්කේ සියයට 1.02ක් පමණක් බවයි. ආයතනයට දරාගත හැකි ප්‍රමාණය සහ දේශපාලන අවශ්‍යතාවය අතර වූ පරතරය, ජාතික ගිණුම්වල රුපියල් බිලියන 38.7ක අලාභයක් ලෙස සටහන් විය.

මෙම අලාභය දරා ගැනීම නිවැරදි ක්‍රියාවක් බවට බොහෝ විට අනුකම්පාවෙන් ඉදිරිපත් කරන තර්කයක් තිබේ. අඩු සහ මධ්‍යම ආදායම් ලබන කුටුම්භයන්ට විදුලි බිල සැබවින්ම දරාගත නොහැකි බරක් වී තිබුණි. සහන දෙන බවට පොරොන්දු වී බලයට පත් වූ රජයක්, පුරවැසියන්ට සහනයක් සැලසීම සඳහා ආයතනික මට්ටමින් මූල්‍යමය වේදනාවක් භාර ගනිමින් එම පොරොන්දුව ඉටු කරමින් සිටියේය.

මෙම තර්කය සිත්ගන්නාසුළු වුවද, එහි සෘජුවම විමසා බැලිය යුතු දෝෂයක් පවතී. මහා භාණ්ඩාගාරය යනු මහජනතාවගෙන් වෙන් වූ ආයතනයක් නොවේ. එයට අරමුදල් ලැබෙන්නේ ප්‍රධාන වශයෙන්ම සියයට 18ක එකතු කළ අගය මත බද්දෙන් (VAT) සහ ආනයනික භාණ්ඩ මත පනවන රේගු සහ සුරාබදු වලිනි. මේවා පාරිභෝගික බදු වේ. ධනවතුන්ට වඩා තමන්ගේ ආදායමෙන් වැඩි ප්‍රතිශතයක් බදු අය කරන භාණ්ඩ සඳහා වියදම් කරන අඩු ආදායම්ලාභී කුටුම්භයන් මත මෙම බදු අසමාන ලෙස පැටවේ. භාණ්ඩාගාරය ලංවිම අලාභ පියවන විට, එය රජය විසින් පුරවැසියා වෙනුවෙන් බර දරා ගැනීමක් නොවේ. එය එම පුරවැසියාම වෙනත් අතකින් මුදල් ගෙවීමකි, එය අඩු දෘශ්‍යමාන, වඩාත් ප්‍රතිගාමී වන අතර, අවසානයේදී තරුණ ශ්‍රී ලාංකිකයන් දශක ගණනාවක් තිස්සේ ගෙවනු ලබන ස්වෛරී ණයට එකතු වේ.

අඩු විදුලි ගාස්තු ලබා දී, එම පරතරය වැට් (VAT) සහ රේගු බදු මඟින් පියවීම, ප්‍රතිලාභ බෙදා හැරීමේ පදනම අනුව බලන කල, දුප්පත් පාරිභෝගිකයාගේ වම් අතින් කොල්ලකා දකුණු අතින් සහන දීමක් වැනිය. මෙහි ශුද්ධ ප්‍රතිලාභය ප්‍රධාන මාතෘකාවලින් කියැවෙන ප්‍රමාණයට වඩා බෙහෙවින් කුඩා වන අතර, සැබෑ පිරිවැය සමස්ත බදු පදනම පුරා විසිරී යන බැවින් වගවීම අපැහැදිලි වේ.

ලංවිම හි ව්‍යුහාත්මක අලාභයන් සඳහා දෙවන පැහැදිලි කිරීමක් ඇති අතර, නිල ප්‍රකාශයන් ඒ පිළිබඳව කටයුතු කරන්නේ මීට වඩා සියුම් ලෙසය. ලංවිම හි දළ වශයෙන් 22,000ක පිරිසක් සේවය කරති. රජයේ බලධාරීන් ප්‍රශ්න කළ අවස්ථාවලදී නැවත නැවතත් ප්‍රකාශ කර ඇත්තේ මෙම ආයතනය 5,000ක පමණ පිරිසකගෙන් කාර්යක්ෂමව පවත්වාගෙන යා හැකි බවයි. එම සංඛ්‍යා දෙක අතර පරතරය වන තනතුරු 17,000ක අතිරික්ත ශ්‍රම බලකාය සහ ඊට අදාළ වැටුප්, විශ්‍රාම වැටුප්, දීමනා සහ හිමිකම්, උත්පාදනය කරන සෑම විදුලි ඒකකයකම පිරිවැය තුළ එකතු වේ.

මෙම අතිරික්තය අහම්බෙන් ඇති වූවක් නොවේ. වසර ගණනාවක් තිස්සේ ලංකා විදුලිබල මණ්ඩලය ආරක්ෂිත රැකියා රක්ෂිතයක් ලෙස සේවය කළ අතර, විවිධ දේශපාලන පක්ෂවලට අනුබද්ධ වෘත්තීය සමිති විසින් සේවක මට්ටම්, වැටුප් පරිමාණයන් සහ සේවා පිළිවෙත් තාර්කික කිරීමට එරෙහිව සැලකිය යුතු කාර්යක්ෂමතාවයකින් යුතුව ආරක්ෂා කරන ලදී. ජනතා විමුක්ති පෙරමුණේ (JVP) වෘත්තීය සමිති අංශය වන සමස්ත ලංකා විදුලි සේවක සංගමය, පක්ෂය විපක්ෂයේ සිටි වසරවලදී මෙම විධිවිධාන ආරක්ෂා කළ වඩාත්ම ක්‍රියාකාරී පාර්ශවයන් අතර විය. ලංවිම සේවකයින් ආයතනයේ ඒකාධිකාරී තත්ත්වය භාවිතා කරමින්, ඵලදායිතාවයට හෝ ගාස්තු ආදායමට දරාගත හැකි මට්ටමට කිසිදු සබඳතාවක් නැති වැටුප් වැඩිවීම් සහ දීමනා ලබා ගත්හ. මෙම පිළිවෙත්, ඉන්ධන මිලට හෝ ජල විද්‍යාවට කිසිදු සම්බන්ධයක් නැති ආකාරයෙන් විදුලි උත්පාදන පිරිවැය ඉහළ නැංවීමට හේතු විය.

2024 දී, ජනාධිපතිවරණයක් ආසන්න වෙමින් පවතිද්දී, මෙම ජවිපෙ වෘත්තීය සමිති අංශය දිසානායකගේ ප්‍රචාරක ව්‍යාපාරයට හානි වීම වැළැක්වීම සඳහාම සිය සාමාජිකයින්ට වෘත්තීය සමිති ක්‍රියාමාර්ගවලින් ඉවත් වන ලෙස නියෝග කළේය. මැතිවරණයෙන් පසු එම සංගමයේ නායකයාට කඩුවෙල නගරාධිපති ධුරය ලැබුණි. 2025 දී, ජනත්‍යන්තර මූල්‍ය අරමුදලේ (IMF) වැඩසටහන යටතේ අවශ්‍ය පරිදි ලංවිම අනුප්‍රාප්තික ආයතන හතරකට කැඩීමට රජය කැපවී සිටි අතර, ජවිපෙ අනුබද්ධ වෘත්තීය සමිතිය මින් පෙර විරුද්ධ වූ ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමට සහෝගය දුන්නේය. නව ආයතන තුළ රැකියා සුරක්ෂිතභාවය සහ කොන්දේසි පිළිබඳව සැබෑ සේවක කනස්සල්ල නිරූපණය කළ ජවිපෙ නොවන වෘත්තීය සමිති 2025 සැප්තැම්බර් මාසයේදී ‘වැඩ වර්ජන’ (work-to-rule) ව්‍යාපාරයක් ආරම්භ කළහ. රජය ඊට ප්‍රතිචාර දැක්වූයේ අත්‍යවශ්‍ය සේවා පනත ක්‍රියාත්මක කරමින් සහ දිවයින පුරා සේවක නිවාඩු අවලංගු කරමිනි. මෙය 2024 දී වික්‍රමසිංහ එය භාවිතා කළ විට ඔවුන් විසින්ම හෙළා දුටු පියවරකි.

මෙයින් කිසිවක් අලාභ සංඛ්‍යාවට සම්පූර්ණයෙන්ම ඇතුළත් කර නොමැත. රුපියල් බිලියන 38.7 යනු ආදායම්-පිරිවැය නොගැලපීමකි. ශ්‍රම බලකායේ ගැඹුරු ව්‍යුහාත්මක අකාර්යක්ෂමතාව, පොදු ව්‍යාපාර පිළිබඳ කාරක සභාවේ (COPE) විගණනයේ ලේඛනගත කර ඇති පාලන අසාර්ථකත්වයන් — රුපියල් බිලියන 6.6කට අධික අනවසර අර්ථසාධක අරමුදල් ණය සහ කැබිනට් අනුමැතියකින් තොරව ලබා දුන් රුපියල් මිලියන 507ක දීමනා ඇතුළුව, මේවා ප්‍රධාන සංඛ්‍යාව පිටුපස පවතින අතර, ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම් මඟින් පොරොන්දු වූ දේ ඉටු නොකළහොත් අනාගත අලාභයන් තවදුරටත් වර්ධනය වන උපස්තරය වේ.

දැන් 2026 උදා වී ඇති අතර, තත්ත්වය තවත් අඳුරු වේ.

2025 අගභාගයේදී, ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම නොරොච්චෝල ලක්විජය බලාගාරයට දකුණු අප්‍රිකානු ගල්අඟුරු සැපයීම සඳහා ඉන්දීය වෙළඳ සමාගමක් වන Trident Chemphar Limited සමඟ ප්‍රසම්පාදන ගිවිසුමක් අවසන් කළේය. මෙගාවොට් 900ක ස්ථාපිත ධාරිතාවයකින් යුත් මෙම බලාගාරය ශ්‍රී ලංකාවේ මූලික බර (base-load) විදුලියෙන් සියයට 30ත් 40ත් අතර ප්‍රමාණයක් සපයයි. එය පර්යන්ත වත්කමක් නොවේ. එය ජාතික විදුලිබල පද්ධතියේ කොඳු නාරටියයි.

මෙම කොන්ත්‍රාත්තුව යටතේ පැමිණීමට පටන් ගත් ගල්අඟුරු, ටෙන්ඩරයේ පිරිවිතරයන් සපුරාලීමට සැලකිය යුතු මට්ටමකින් අසාර්ථක විය. නොරොච්චෝල බලාගාරයේ රසායනාගාර පරීක්ෂණ මඟින් කොන්ත්‍රාත්තුවේ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ සීමාව වන කිලෝග්‍රෑමයකට කිලෝකැලරි 5,900කට සාපේක්ෂව, කිලෝකැලරි 4,805 තරම් අඩු දළ කැලරි අගයන් (gross calorific values) වාර්තා විය. සමහර නැව්ගත කිරීම්වල අළු අන්තර්ගතය (Ash content) සියයට 22 ඉක්මවා ගිය අතර, සම්මත පිරිවිතරය සියයට 11ක් සහ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ සීමාව සියයට 16ක් විය. පිරිවිතරයන්ට වඩා මෙතරම් පහළින් ඇති ගල්අඟුරු මඟින් ටොන් එකකට නිපදවන්නේ අඩු විදුලියක් පමණක් නොවේ (එයද සිදු වේ). එය බොයිලේරු කොටස්වල මලකඩ සහ අපිරිසිදුකම (slagging and fouling) වැඩි කරයි, නඩත්තු අවශ්‍යතා ඉහළ නංවයි, සැලසුම් නොකළ බිඳවැටීම් වල අවදානම ඇති කරයි, සහ දැනටමත් එහි මුල් සැලසුම් කාලය ඉක්මවා ක්‍රියාත්මක වන උපකරණ පිරිහීමට ලක් කරයි.

ලංවිම සිය අලාභ ඇස්තමේන්තුව 2026 පෙබරවාරි මාසයේදී පාර්ලිමේන්තු ආංශික අධීක්ෂණ කාරක සභාවට ඉදිරිපත් කළේය: බාල ප්‍රමිතියෙන් යුත් නැව්ගත කිරීම් අටකින් පමණක් සිදු වූ සෘජු අලාභය රුපියල් බිලියන 7.67කි. එම සංඛ්‍යාව ගණනය කර ඇත්තේ ගල්අඟුරු මඟින් උත්පාදනය කරන විදුලිය වෙනුවට විකල්ප විදුලිය කිලෝවොට්-පැයකට රුපියල් 57.53 බැගින් ප්‍රතිස්ථාපනය කිරීමේ පිරිවැය භාවිතා කරමිනි, සහ එයින් කිසිදු වක්‍ර පිරිවැයක් — ඩීසල් ආදේශනය, නඩත්තු ප්‍රතිවිපාක, උපකරණ ගෙවී යාම — සෘජුවම බැහැර කර තිබුණි. කොන්ත්‍රාත්තු ගත නැව්ගත කිරීම් 19න් 17ක්ම පැමිණෙන විටත්, මුළු මූල්‍ය හානිය තවමත් ගණනය කරමින් පැවතුණි.

හානියේ යාන්ත්‍රණය සරල ය. දුර්වල ඉන්ධන ගුණාත්මකභාවය හේතුවෙන් නොරොච්චෝල බලාගාරය ධාරිතාවයට වඩා අඩුවෙන් ක්‍රියාත්මක වන විට, එම අඩුව පියවිය යුතුය. ඒ සඳහා ගල්අඟුරු බලයට වඩා කිහිප ගුණයක් වැඩි පිරිවැයකින් යුත් තෙල් සහ ඩීසල් උත්පාදනය භාවිතා වේ. ලංවිම අභ්‍යන්තරයේ ඉංජිනේරුවන් ඇස්තමේන්තු කළේ බාල ගල්අඟුරු හේතුවෙන් මෙගාවොට් 130 සිට 150 දක්වා අඛණ්ඩ උත්පාදන හිඟයක් පවතින බවයි. එම පරතරය පිරවීම සඳහා දිනපතා ඩීසල් ලීටර් ලක්ෂ ගණනක් අවශ්‍ය විය. එය අඛණ්ඩව පැවති සෑම දිනකම ලංවිමට නොතිබූ සහ ගාස්තුවලින් අය කර නොගත් මුදල් වැය විය.

මෙම ප්‍රතිඵලය ලබා දුන් ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලියම දැනට පරීක්ෂණයට ලක්වෙමින් පවතී. විගණකාධිපතිවරයාගේ විශේෂ විගණන වාර්තාවකින් හෙළි වූයේ සත්‍යාපන පද්ධතිය ව්‍යුහාත්මකව පලුදු වී ඇති බවයි. පැටවීමේ වරාය පරීක්ෂණය (loading port testing) සිදු කර ඇත්තේ ඉන්දුනීසියාවේ ක්‍රියාත්මක වන රසායනාගාරයක් මඟින් වන අතර, එය තෝරාගෙන ඇත්තේ Trident සමාගම විසින් යෝජනා කරන ලද විකල්ප තුනෙන් දෙකක් ශ්‍රී ලංකා දූත පිරිස ප්‍රතික්ෂේප කිරීමෙන් පසුවය. නොරොච්චෝල හි ගොඩබෑමේ වරාය පරීක්ෂණය (unloading port testing) ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම විසින් තෝරා ගන්නා ලද Cotecna සමාගම විසින් සිදු කරන ලදී. පරස්පර විරෝධී ප්‍රතිඵල අතර විනිශ්චය කිරීම සඳහා ස්වාධීන බාහිර ආයතනයක් පත් කර නොතිබුණි. විෂමතා මතු වූ විට ලංකා ගල්අඟුරු සමාගම හෝ බලශක්ති අමාත්‍යාංශය කොන්ත්‍රාත්තුවේ ආරවුල් විසඳීමේ යාන්ත්‍රණය ක්‍රියාත්මක කළ බවට කිසිදු සාක්ෂියක් මතු වී නොමැත. ගල්අඟුරු පැමිණියේය, ඒවා භාවිතා කරන ලදී, සහ අලාභයන් එකතු විය.

රජය පළමු නැව්ගත කිරීම් පහළොව සඳහා ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 27ක දඩ මුදල් පැනවූ අතර ඩොලර් මිලියන 15ක කාර්යසාධන ඇපකරයක් (performance bond) රඳවා තබා ගෙන ඇති අතර, එමඟින් ඩොලර් මිලියන 42ක විභව ප්‍රතිසාධනයක් ලබා ගත හැකිය. එය වත්මන් විනිමය අනුපාත අනුව දළ වශයෙන් රුපියල් බිලියන 12 සිට 13 දක්වා වේ. පරීක්ෂණ ප්‍රතිඵලවලට එරෙහිව තර්ක කරන බාහිර පාර්ශවයකට සාපේක්ෂව, තවමත් පරීක්ෂා කර නොමැති බලාත්මක කිරීමේ යාන්ත්‍රණයන් හරහා එම මුදල් අය කර ගත හැකිද යන්න තවමත් බලා සිටිය යුතුය.

මෙම කරුණ සම්බන්ධයෙන් බලශක්ති අමාත්‍ය කුමාර ජයකොඩි ඉල්ලා අස්විය. නොරොච්චෝල බලාගාරය ආරම්භයේ සිටම එහි ගල්අඟුරු ප්‍රසම්පාදන පිළිවෙත් විමර්ශනය කිරීම සඳහා කොමිසමක් පිහිටුවා ඇත.

2026 ලංවිම ගිණුම් සඳහා මෙයින් අදහස් කරන්නේ කුමක්ද යන්න පුරෝකථනය කිරීම අපහසු නැත. ගාස්තු තත්ත්වය තවමත් විසඳී නොමැති අතර, මණ්ඩලය තවමත් නියාමකයා විසින් සම්පූර්ණයෙන්ම අනුමත නොකරන ලද වැඩි කිරීම් අපේක්ෂා කරයි. සේවකයින් 22,000ක් මාරු කිරීමේ නීතිමය සහ පරිපාලනමය සංකීර්ණතා හරහා සමාගම් හතරක ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමේ ක්‍රියාවලිය තවමත් සිදුවෙමින් පවතින බැවින් ව්‍යුහාත්මක ශ්‍රම පිරිවැය තවමත් අඩු වී නොමැත. ගල්අඟුරු හානිය, සෘජු අලාභයන් සහ උපකරණවල ප්‍රතිවිපාක යන දෙකම, මූලික වශයෙන් 2026 මූල්‍ය වර්ෂයට පැමිණෙනු ඇත, මන්ද බාල ප්‍රමිතියෙන් යුත් බෙදාහැරීම් බහුතරයක් 2025 අගභාගයේදී පැමිණි අතර 2026 මුල් භාගය දක්වාම පැවතුණි.

තමන්ගේ පිරිවැය පියවා ගැනීමට තමන්ගේ නිෂ්පාදනයට මිලක් නියම කළ නොහැකි, ශ්‍රම පිරිවැය දශක ගණනාවක ආරක්ෂිත අතිරික්ත සේවක සංඛ්‍යාවක් නිරූපණය කරන, ප්‍රසම්පාදන ක්‍රියාවලිය සෑම සත්‍යාපන මුරපොලකදීම අසාර්ථක වූ, සහ එහි දේශපාලන හිමිකරුවන් එකවරම එහි නියාමකයින්, එහි ශ්‍රම බලකා ආරක්ෂකයින් සහ මෙම තුවාලය ඇති කළ ගාස්තු අඩු කිරීමේ නිර්මාණකරුවන් වන පොදු උපයෝගිතා ආයතනයක් 2026 දී ලාභයක් වාර්තා කිරීමට දැඩි ලෙස වෙහෙසෙනු ඇත.

2025 දී වාර්තා වූ රුපියල් බිලියන 38.7ක අලාභය මෙතෙක් පැවති ගැටලුවේ ශබ්ද නැඟූ කොටස පමණි. එය විශාලතම කොටස නොවීමට ඉඩ ඇත.

(මුහුණු පොතෙන් උපුටා ගන්නා ලදී)

සම්බන්ධිත පුවත් | Related News

එදා අපි නුඹලාට ත්‍රස්තවාදීන් එක්ක යුද්ධ කරලා රට නිදහස් කරලා දුන්නා
චීන කොමියුනිස්ට් පක්ෂය විසින් 1953 වසරේ සිට ආරම්භ කරන ලද ‘පස් අවුරුදු සැලසුම්’ යනු චීනයේ සමාජයීය සහ ආර්ථික සංවර්ධනය ඉලක්ක කරගත් මුල් පිරීම් මාලාවකි. මෙම සැලසුම් මගින් ප්‍රධාන වශයෙන් සිදු කෙරෙන්නේ පාරිසරික ආරක්ෂාව, අධ්‍යාපනය සහ කාර්මික ක්ෂේත්‍රවල චීන රජයේ ප්‍රතිපත්ති සහ ප්‍රමුඛතා සංවිධානය සහ ස්ථාපිත කිරීමේ කේන්ද්‍රීය මාධ්‍යයක් ලෙස කටයුතු කිරීමය. නව පස් අවුරුදු සැලසුමක් සකස් කිරීම, සාමාන්‍යයෙන් පවතින සැලැස්මේ මැද භාගයේදී ආරම්භ වේ. මෙය වසර කිහිපයක් පුරා සිදුකරන ඇගයීම්, මූලික පර්යේෂණ කෙටුම්පත් කිරීම සහ සංශෝධන මෙන්ම, මහජන අදහස් ලබා ගැනීම වැනි වට මාලාවකින් සමන්විත වේ. මෙලෙස සකස් කෙරෙන පස් අවුරුදු සැලසුම්, ඒවායේ කාර්යක්ෂමතාව සහ හැකියාවන් මෙන්ම, වේගවත් ආර්ථික වර්ධනය, සංවර්ධනය සහ ආයතනික මූල්‍ය සහ කාර්මික ප්‍රතිපත්ති සඳහා දායක වී ඇති ආකාරය ප්‍රශංසනීයය.
ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමි යළි සිරගත වූහ. උන්වහන්සේගේ සිවුර ගලවා ජම්පරයක් අන්දවා ඇතැයි යන ප්‍රවෘත්තිවලින් සමාජ මාධ්‍ය පිරී ඇත. බන්ධනාගාර මාධ්‍ය ප්‍රකාශකට උන්වහන්සේට ජම්පරයක් ඇන්දවීම ප්‍රවෘත්තියක් බවට පත්කර මාධ්‍යයට ප්‍රකාශ කරන්නැයි උපදෙස් දුන්නේ කවුදැයි වෙනමම සොයා බැලිය යුතුය.
ශ්‍රී ලංකා රාමඤ්ඤ මහා නිකායෙන් දුදස්සනව එළවලා දාපු එක ලොකු ප්‍රශ්නයක් කරගත්ත පිරිසක් ඉන්නවා. කිසියම් සංවිධානයක සාමාජිකත්වයක් දරන කෙනෙක්ට ඒ සංවිධානයේ මූලික පිළිගැනීම්වලට විරුද්ධව කටයුතු කරන්න පුළුවන් කියලා මේ අඥානයෝ හිතනවා ද? කිසියම් ආයතනයක සේවය කරන කෙනෙක්ට ඒ ආයතනයේ විනය එකඟතා නො සළකා කටයුතු කරන්න පුළුවන් කියලා මේ අඥානයෝ හිතනවා ද? තමන්ට ඕන ඕන මගුල් කියවන්න, සංවිධානයක පොදු එකඟතාවලට විරුද්ධව, විනය එකඟතා නො තකා වැඩ කරන්න ඒ සංවිධානවල සාමාජිකයන්ට බෑ.
ඊයේ දිනයේ, මගේ හදවතට ඉතා සමීප, ඒ වගේම Fair Comment හි සමීපතම මිතුරෙකුව අත්අඩංගුවට ගනු ලැබුවා. ඔහු සාපරාධී අපරාධකරුවෙක් නෙවෙයි. ඔහු නීතියෙන් පැන ගිය කෙනෙකුත් නෙවෙයි. ඔහුගේ එකම වරද වුණේ මේ රටේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය—වෙනත් පහළ උසාවියක් හෝ අවධානය සොයන මහේස්ත්‍රාත්වරයෙක් නොව, රටේ ඉහළම අධිකරණය—මීට වසර හතකට පෙර ජනාධිපතිවරයෙක් ගත් තීරණයක් ශුන්‍ය කර දැමීමට තීන්දු කිරීම පමණයි. ඒ තීන්දුව අවලංගු කිරීමෙන් ඔවුන් කළේ ඒ මිනිසාවත් අමු අමුවේ දිය කර හැරීමයි.
බ්‍රසීලයේ 2026 මැතිවරණය ජනාධිපති ලූලා ද සිල්වා (Lula da Silva) සහ ෆ්ලේවියෝ බෝල්සොනාරෝ (Flávio Bolsonaro) අතර දැඩි තරගකාරී, අධික ලෙස ද්‍රැවීකරණය වූ සටනක් බවට පත්ව ඇත. මත විමසුම්වලට අනුව, දෙවන වටයේ තරගයකදී දෙදෙනාම කරට කර තත්ත්වයක පසුවන අතර, මැද මාවතේ විකල්පයන්ට ජනප්‍රියත්වයක් ලබා ගැනීමට හැකිවී නොමැත. අපේක්ෂකයින් දෙදෙනාටම 50% ක පමණ ප්‍රතික්ෂේප කිරීමේ ප්‍රතිශතයක් ඇති අතර, එම නිසා මෙම මැතිවරණය බලාපොරොත්තුවක් ඇති කර ගැනීමට වඩා ප්‍රතිවාදියා බලයට පැමිණීම වැළැක්වීම අරමුණු කරගත් එකක් බවට පත්ව තිබේ.
ලෝකයේ දියුණු හෙවත් ධනපති රටවල (developed countries) වෘත්තිකයන්ගෙන් අයකරන පුද්ගල ආදායම් බදු (Personal Income Tax) සහ අනෙකුත් සමාජ ආරක්ෂණ දායකත්ව (Social Security Contributions) ක්‍රමවේද ප්‍රධාන වශයෙන් ප්‍රගතිශීලී බදු ක්‍රමයක් (Progressive Tax System) මත පදනම් වේ. එනම්, ලැබෙන ආදායම වැඩි වීමට අනුරූපව බදු අනුපාතයද ඉහළ යයි.
ලෝක බැංකු වාර්තාවලට අනුව, 2024 වන විටත් නයිජර් (Niger) රාජ්‍යයේ ජනගහනයෙන් 80% කට ආසන්න ප්‍රමාණයකට විදුලිය පහසුකම් නොමැත. එසේ වුවද, එම වසර දක්වාම ලොව විශාලතම යුරේනියම් නිෂ්පාදකයෙකු වන නයිජර් රාජ්‍යය, යුරෝපා සංගමයේ (EU) න්‍යෂ්ටික බලශක්ති අවශ්‍යතාවයෙන් 25% ක්ම සපයමින් මුළු යුරෝපය පුරා පිහිටි නගර සහ ගම්මාන බලගැන්වීමට දායක විය.
2003 අවුරුද්දේ මාර්තු 30 වැනි දා, ඉරාකය ආක්‍රමණය කරපු ඇමෙරිකාව ප්‍රමුඛ අධිරාජ්‍යවාදී හවුල් හමුදාවල අවසාන බල ඇණි 2026 සැප්තැම්බර් 30 වැනි දා ඉරාකයෙන් ඉවත්වෙලා ගියා. ජනාධිපති ජෝර්ජ් බුෂ් විසින් “ඉරාක නිදහස් මෙහෙයුම” (Operation Iraqi Freedom) කියන නමින් පටන්ගත්ත මේ අධිරාජ්‍යවාදී ආක්‍රමණය අවුරුදු 23 ක වැඩි කාලයක් ඉරාකය තුළ ක්‍රියාත්මක වුණා. ජනතා ඝාතක ආයුධ හොයනවා කියලා බොරුවක් ගොතලා පටන්ගත්ත ඒ ආක්‍රමණයෙන් වෙච්ච විනාශය ලෝකය ම දන්නවා.

ප්‍රධාන පුවත්

බුද්ධ චීවරයට අත තැබූ ආණ්ඩුව හත් පොළේ ගාගෙන නිලධාරීන් පාවාදෙයිද..? - විමල්ගෙන් අනාවරණයක්..

රටේ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා, රණවිරුවන් සහ එල්.ටී.ටී.ඊ. ත්‍රස්තවාදය පරාජය කිරීමේ යුද ජයග්‍රහණයට නායකත්වය දුන් දේශපාලන හා හමුදාමය පාර්ශ්ව ඉලක්ක කරගනිමින් වත්මන් ආණ්ඩුව විසින් සංවිධානාත්මක මර්දනයක් සහ දේශපාලන දඩයමක් දියත් කර ඇති බව ජාතික නිදහස් පෙරමුණේ නායක, හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී විමල් වීරවංශ මහතා සඳහන් කරයි. බත්තරමුල්ල පක්ෂ කාර්යාලයේ අද (08) උදේ පැවැති විශේෂ මාධ්‍ය හමුවකදී අදහස් දක්වමින් වීරවංශ මහතා මේ බව කියා සිටියේ මාතෘකා කීපයක් ඔස්සේ උණුසුම් හා වේගවත් කරුණු දැක්වීමක් පෙන්නුම් කරමිනි.

සිවුරට මුවාවී ඉතිහාසයේ වැඩිම ගේම් ගහපු පිරිසක් ඉන්නේ මාලිමාවේ 159 අතරේ.. සිවුරු ඇරපු 50කට වැඩි පිරිසක් ඉන්න ආණ්ඩුවක් මේක.. - උලපනේ සුමංගල හිමි

සිවුරට මුවාවී ඉතිහාසයේ වැඩිම ගේම් ගහපු වැඩිම පිරිසක් එකම ස්ථානයක සිටිනවා නම් ඒ සිටින්නේ ජාතික ජනබලවේගයේ 159 යේ කණ්ඩායමේ බවත්, සිවුර හැරගිය 50කට වැඩි ප්‍රමාණයක් මාලිමා ආණ්ඩුව තුළ සිටින බවත් අධ්‍යාපන වෘත්තිකයන්ගේ සංගමයේ සභාපති පූජ්‍ය උලපනේ සුමංගල හිමියෝ පවසති.

ඉරාන තෙල් නෞකා 17කට ඇමෙරිකාවෙන් සම්බාධක..

ඉරාන පාලන තන්ත්‍රය විසින් සිය ඛනිජ තෙල් සහ පෙට්‍රෝකෙමිකල් නිෂ්පාදන ජාත්‍යන්තර වෙළෙඳපොළ වෙත සංසරණය කිරීම සඳහා භාවිත කළ ප්‍රධානතම රහසිගත නැව් සමූහයට එරෙහිව ඇමෙරිකා එක්සත් ජනපද මුදල් අමාත්‍යාංශය (U.S. Department of the Treasury) විසින් දැඩි සම්බාධක පනවා තිබේ.

ඥානසාර හිමියන්ගේ කටහඬ ගැන නොව, උන්වහන්සේ කියූ ජාතික කාරණා ගැන අවධානය යොමු කරන්න.. ඊළගට ජම්පරේ අන්දන්නේ මට ලු.. – මහාචාර්ය පූජ්‍ය ඉඳුරාගාරේ ධම්මරතන හිමි

ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන් සම්බන්ධයෙන් වත්මන් සමාජයේ මතුව ඇති ආන්දෝලනාත්මක තත්ත්වය පිළිබඳව අදහස් දක්වමින්, උන්වහන්සේගේ කටහඬේ හෝ ප්‍රකාශන විලාශයේ පවතින රළු බව දෙස පමණක් නොබලා මතු කළ සැබෑ ජාතික කාරණා දෙස රජය සහ ජනතාව අවධානය යොමු කළ යුතු බව මහාචාර්ය පූජ්‍ය ඉඳුරාගාරේ ධම්මරතන හිමියෝ අවධාරණය කරති.

එක් අයෙකු වෙනුවෙන් නීති නමන්න බෑ.. බන්ධනාගාර ආඥා පනතේ නීති රෙගුලාසි සමාලෝචනයට කමිටුවක් පත් කරනවා.. - ජනපති

භික්ෂුන්වහන්සේලා බන්ධනාගාර තුළ රැඳී සිටින ආකාරය සහ බන්ධනාගාරයෙන් බැහැරට ගෙන යන ආකාරය පිළිබඳ පවතින නීති සංශෝධනය කරමින් නව නිත්‍ය නියෝග සහ රෙගුලාසි ඉදිරිපත් කිරීමට කමිටුවක් පත් කරන බව ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා පැවසීය.

රට වෙනුවෙන් කැපවූ භික්ෂූන් වහන්සේලා, රණවිරුවන් සහ ජාතික බලවේග මර්ධනය කිරීමට ආණ්ඩුවෙන් මෙහෙයුමක්.. - විමල්ගෙන් හෙළිදරව්වක්

රට වෙනුවෙන් කැපවූ බෞද්ධ භික්ෂූන් වහන්සේලා, රණවිරුවන් සහ ජාතික බලවේග ඉලක්ක කරගනිමින් වත්මන් ආණ්ඩුව විසින් දැඩි මර්දනකාරී වැඩපිළිවෙලක් ක්‍රියාත්මක කරන බවට හිටපු අමාත්‍ය විමල් වීරවංශ මහතා චෝදනා කරයි.

ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ කඳවුර අපේ රට තම ග්‍රහණයට නතු කරගෙන අවසන්.. - ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායක

ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායක මහතා සම්බන්ධ කරගනිමින් Lanka Voice යූටියුබ් නාලිකාව මෙහෙයවූ සංවාදාත්මක වැඩසටහනේදී, වර්තමාන ශ්‍රී ලංකාවේ විදේශ ප්‍රතිපත්තිය සහ ජාත්‍යන්තර සබඳතා සම්බන්ධයෙන් දැඩි විවේචනාත්මක විශ්ලේෂණයක් ඉදිරිපත් කෙරිණි.

ඔය ගළවා දැම්මේ ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර නොවේ.. මහා සංඟරත්නයේ බුද්ධ චීවරය.. පක්ෂ පාට වාද භේද නොසලකා එකාවන්ව නැගී සිටිය යුතුයි.. - විමල් වීරවංශ.

යටත් විධිත පාලන සමයේ ඉංග්‍රීසි ආණ්ඩුව පවා නොකළ අන්දමින්, අද මේ අනුර කුමාර දිසානායකගේ බෞද්ධ විරෝධී නිවට නියාලු ආණ්ඩුව බෞද්ධයාට හා මේ රටේ භික්ෂූන් වහන්සේලාට උරුම ඓතිහාසික බෞද්ධ සම්ප්‍රදාය කෙලෙසමින්, බුද්ධ නීතිය යටත් කරමින් ශ්‍රී ලංකාවාසි බෞද්ධයා හා බුදු දහම විනාශ කර දමන්නට සැලසුම් කරමින් සිටින බව ජාතික නිදහස් පෙරමුණේ නායක පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී විමල් වීරවංශ මහතා චෝදනා නගයි.

ඥානසාර හිමියන්ට ගිහි වස්ත්‍ර ඇන්දවීම ගැන ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන්ගෙන් දැඩි විරෝධය.. - බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයාට විශේෂ ලිපියක්

අධිකරණ තීන්දුවක් මත බන්ධනාගාරගත කර සිටින පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥානසාර හිමියන්ට ගිහි වස්ත්‍ර අන්දවා අධිකරණයට ඉදිරිපත් කිරීමට බන්ධනාගාර දෙපාර්තමේන්තුව පියවර ගැනීම සම්බන්ධයෙන් සිය දැඩි කනස්සල්ල සහ විමතිය පළ කරමින් ත්‍රෛනිකායික මහානායක ස්වාමීන්ද්‍රයන් වහන්සේලා බන්ධනාගාර කොමසාරිස් ජනරාල්වරයා වෙත විශේෂ ඒකාබද්ධ ලිපියක් යොමු කර තිබේ.

ඤාණසාර හාමුදුරුවො වෙනුවෙන් රටපුරා මහා සංඝරත්නය කොළඹ මහාධිකරණයට..

පූජ්‍ය ගලගොඩඅත්තේ ඥාණසාර හිමියන් සිරගත කිරීම සහ උන්වහන්සේගේ චීවරය සම්බන්ධයෙන් මතුව ඇති තත්ත්වය පිළිබඳව අවධානය යොමු කරමින්, දිවයිනේ විවිධ ප්‍රදේශවලින් වැඩම කළ මහා සංඝරත්නය කොළඹ මහාධිකරණ භූමිය වෙත රැස්ව සිටිති.

යේමන ගැටුම කලාපීය යුද්ධයක් දක්වා උත්සන්න වෙයි

සෞදි අරාබියේ සහාය ලබන යේමන රජයේ හමුදා, ඉරානයේ සහාය ලබන හූතිවරුන්ට එරෙහිව දැවැන්ත හමුදා මෙහෙයුමක් ආරම්භ කර ඇති අතර, රතු මුහුද ඉන්දියන් සාගරය හා සම්බන්ධ කරන උපායමාර්ගික Bab el-Mandeb සමුද්‍ර සන්ධිය අවට දරුණු සටන් පැවැත්වෙමින් තිබියදී දෙපාර්ශ්වයම තමන් භූමි ප්‍රදේශ අත්පත් කරගත් බව ප්‍රකාශ කර තිබේ.

ඥානසාර හිමියන් ගේ සිවුර ගැලවීම වර්තමාන ආණ්ඩුවේ දැඩිි බෞද්ධ විරෝධී ප්‍රතිපත්තියේ දුෂ්ඨ පිළිබිඹුවක්.. - ජාතික සවිධානවලින චෝදනා..

ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර ගලවා සිරකරු ඇඳුම් අන්දවා විවෘත අධිකරණයට කැඳවාගෙන ඒම මගින් අති බහුතරයක බෞද්ධයින්ගේ සිත් රිදවී ඇති බව ලංකා ලීඩර් පාඨක ප්‍රතිචාරවලින් පැහැදිලි වේ. එම නිසා ලංකා ලීඩර් ඒ පිළිබදව ජාතික සවිධානවල මතය විමසන ලදී. මේ වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතාගේ අදහස් ඔහුගේ වචනයෙන්,

සමාගම්වලට කැමති මිලකට ඉන්ධන විකුණන්න පුළුවන්- ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී.ජේ. රාජකරුණා

ලංකා ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී.ජේ. රාජකරුණා මහතා, පෞද්ගලික ඉන්ධන සමාගම්වලට සිය අභිමතය පරිදි ඕනෑම මිලකට ඉන්ධන අලෙවි කිරීමට කිසිදු බාධාවක් නොමැති බව පැවසීය.

කච්චතිව් ගිවිසුම් යළි විවෘත කරන්න අදහසක් නැහැ.. - ඉන්දීය මධ්‍යම රජය එරට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම්දෙයි..

කච්චතිව් දූපත සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාව සහ ඉන්දියාව අතර 1974 සහ 1976 වසරවලදී ඇතිකරගත් ගිවිසුම් යළි විවෘත කිරීමට කිසිදු අදහසක් නොමැති බව ඉන්දීය මධ්‍යම රජය එරට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම් දී ඇති බව වාර්තා වේ.

සුරේෂ් සලේ ගැන එක්සත් ජාතීන් ඇසූ ප්‍රශ්න හමුවේ ආණ්ඩුව මුනිවත රකියි..

රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ ජෙනරාල් මේජර් ජෙනරාල් සුරේෂ් සලේ මහතා සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කොමසාරිස් කාර්යාලයේ (OHCHR) විශේෂඥයන් සිව්දෙනෙකු විසින් ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක මහතා වෙත යොමු කරන ලද පිටු 8කින් යුත් විශේෂ ලිපියක් පිළිබඳව ප්‍රවීණ මාධ්‍යවේදී ධර්ම ශ්‍රී කාරියවසම් මහතා සිය "කාරිගේ චැනල් එක" යූටියුබ් නාලිකාව ඔස්සේ විශේෂ අනාවරණයක් සිදු කර සිටී.

© 2024 Lanka Leader.  All Rights Reserved. | 
Powered By Smart eCampaign.