News Category
From Date
To Date
Maximum Number of Result

සීමාකරණ මූලධර්මය හෙවත් ගෝලීය අර්බුදයකට මඟ පාදන සැඟවුණු උපායමාර්ගය

May 31, 2026 at 03:27 PM
|

අද දවසේ විවිධ මාධ්‍ය ඔස්සේ තොරතුරු පරිශීලනය කරන බොහෝ දෙනෙකුට, දිනපතා ලැබෙන පුවත් අවුල් සහගත ඒවා ලෙස පෙනී යයි. යුක්රේනයේ පවතින යුද්ධය. තායිවාන සමුද්‍ර සන්ධියේ හට ගෙන ඇති ආතතීන්. ඉරානය සමඟ ඇමෙරිකාව පැටලී ඇති සෙවනැලි යුද්ධය. චීනය මත පනවා තිබෙන සම්බාධක. අමෙරිකාව යුරෝපය සමඟ පැටලී තිබෙන වෙළඳ ආරවුල් ඒ අතරින් ප්‍රධාන වේ. කෙසේ වුවද කෙනෙකුට මේ සියල්ල අහඹු ලෙස පැතිර යන ගිනිදැල් මෙන් පෙනීයාම වරදක් නොවේ.

දශක ගණනාවක් තිස්සේ ඇමරිකානු ප්‍රතිපත්ති මගින් හැඩ ගන්වා ඇති උපායමාර්ගයකට අනුව, මේ කිසිවක් අහඹු සිදුවීම් නොවන බව හොඳින් පැහැදිලි වේ. එම උපාය මාර්ගය තේරුම් ගත් විට වර්තමානයේ සිදුවන ලෝක සිදුවීම්වල විශාල චිත්‍රය වඩාත් පැහැදිලි වේ.

ඇමරිකාවේ සැබෑ සැලැස්ම කුමක්දැයි මා විසින් පහතින් කරනු ලබන පැහැදිලි කිරීම තේරුම්ගත් පසු කෙනෙකුට වර්තමානයේ සිදුවන සිදුවීම් වල හරය අවබෝධ නොවීමට කිසිදු හැකියාවක් නැතැයි අවබෝධ වනු ඇත. 

ලෝක බල සිතියමේ ඒකාධිපතිත්වය

අප මුලින්ම තේරුම් ගත යුතු කාරණය වන්නේ භූගෝල විද්‍යාව මිස මතවාදය හෝ ප්‍රජාතන්ත්‍රවාදයට එදිරිව ඒකාධිපතිවාදය නොවේ. භූගෝල විද්‍යාව, ලෝක බල සිතියම තුල ඒකාධිපතිත්වය සියල්ල පාලනය කරන ආකාරය මැනැවින් පැහැදිළි කරයි. එනම්, වෙළඳාම, හමුදා බලය, ආහාර, බලශක්තිය අදී වූ සියල්ල පාලනය කරනු ලබන ආකාර්ය භූගෝල විද්‍යාව මගින් පැහැදිළි කරයි .

ඇමරිකානු ඉදිරිදර්ශනය තුළ පිහිටා ලෝකය දෙස බලන කෙනෙකුට මා පවසන බියකරු සත්‍ය අවබෝධ වනු ඇත.අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය යනු ඉතා අනතුරුදායක තත්වයක සිටින සාගර අධිරාජ්‍යකි.ගතවූ පසුගිය වසර 80ක පමණ ඉතිහාසය තුළ ඇමරිකානු බලය සම්පූර්ණයෙන්ම රඳා පැවතුනේ සාගර කළාප පාලනය මතය. එලෙසම ඇමරිකානු ඩොලරයේ බලය රඳා පවතින්නේ වෙළඳ මාර්ග පාලනය මතය. ඇමරිකානු ආර්ථිකය ක්‍රියාත්මක වන්නේ පාලිත තත්වය තුළ පවතින බලශක්ති ප්‍රවාහනය මතය. පසුගිය දශක අට තිස්සේ වොෂින්ටනය මෙම ලීවර තුනම එකවර අල්ලාගෙන සිටියේය.

දැන්, දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු ප්‍රථම වතාවට, රටවල් දෙකක් එකවරම මෙම පද්ධතියට තර්ජනය එල්ල කර තිබේ. එනම්, චීනය ආර්ථික වශයෙන් මෙන්ම ඉරානය උපායශීලී වශයෙනි.

කූඩුව තුළ සිටින මකරා

පළමුව අප චීනය සාකච්ඡාවට ගනිමු. චීනය යනු අමෙරිකාවට ඇති සැබෑ දිගුකාලීන තර්ජනයයි. ඒ අනුව ඉරානය අමෙරිකාවට ඇති ප්‍රධාන තර්ජනය නොවේ.එලෙසම රුසියාවද අමෙරිකාවට ප්‍රධාන තර්ජනයක් වන්නේ නැත. ගෝලීය වශයෙන් එක්සත් ජනපදයට අභියෝග කිරීමේ කාර්මික හැකියාව චීනය සතුය.

නමුත් චීනය තුළ මාරාන්තික දුර්වලතාවයක් ඇත.එනම් චීන ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ අපනයන මත රඳා පැවතීමයි. චීන කර්මාන්තශාලා ක්‍රියාත්මක වීමට බලශක්තිය අත්‍යවශ්‍යවේ.එලෙසම චීන භාණ්ඩ ගෝලීය වෙළඳපොළ වෙත ළඟා විය යුතුයමය.එහෙත් චීන වෙළඳාමෙන් වැඩි ප්‍රමාණයක් ගමන් කරන්නේ තනි කුඩා මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය හරහාය.

මුළු චීන ආර්ථිකයේම කුලුනු තුන වන, මැද පෙරදිගින් තෙල්, අප්‍රිකාවෙන් සම්පත්, යුරෝපයෙන් වෙළඳාම යන කුළුනු තුන එක් පටු ජල මාර්ගයක් හරහා ගමන් කරනු ලබන බව සැලකිල්ලට ලක් කිරීම මගින් චීන ආර්ථිකයේ ඇති මාරාන්තික දුර්වලතාවය අවබෝධ වනු ඇත.

දැන්, එම මර්මස්ථානය වට කර ඇති දේ දෙසට අවධානය යොමු කරමු. ඇමරිකානු මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් වන්න්නේ ජපානය, දකුණු කොරියාව, තායිවානය සහ පිලිපීනයයි. මෙයයි එක්සත් ජනපද උපායිකයින්ගේ "පළමු දූපත් දාමය" ලෙස හඳුන්වයි. බොහෝ විශ්ලේශකයෝ එය ආරක්ෂක වැටක් ලෙස සලකති. නමුත් එම උපකල්පනය නිවැරදි නොවේ. "පළමු දූපත් දාමය" යනු සීමා කිරීමේ පද්ධතියකි.වඩාත් හොඳින් පැහැදිලි කරන්නේ නම් නැගෙනහිර ආසියාව තුළ චීනය සිර කිරීමට නිර්මාණය කරන ලද කූඩුව "පළමු දූපත් දාමය" වන්නේය.

ඒ අනුව ඇමරිකානු උපායමාර්ගය අතිශයින් සරලය.අමෙරිකාවේ ඉලක්කය චීනය ආක්‍රමණය කිරීම නොවේ.අමෙරිකාවේ ඉලක්කය වන්නේ චීනය ආර්ථික වශයෙන් හුස්ම හිර කිරීමයි. චීනය ඇමරිකානු ආධිපත්‍යය පිළිගන්නා තෙක් මෙම හිර කිරීම සිදු කරනු ඇත.

චීනයේ ගැලවීමේ සැලැස්ම

ඇත්ත වශයෙන්ම, චීනය මෙය තේරුම් ගෙන සිටී. චීනය මීට වසර ගණනාවකට පෙර සිටම මෙම තත්වය තේරුම් ගෙන ඇති බවක් දකින්නට ලැබේ. ඒ නිසා චීනය පසුගිය දශක දෙක පුරා "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" (BRI) ගොඩනැගීමට දැඩි අවධානය යොමු කළේය. "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" ආර්ථික සංවර්ධනය සඳහා ලෙසට වර නංවා ඇත.නමුත් සත්‍ය ඉන් ඔබ්බට විහිදෙන තත්වයකි. "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" යනු චීනය සතු ගැලවීමේ සැලැස්මයි. එනම් මධ්‍යම ආසියාව, පකිස්ථානය සහ අග්නිදිග ආසියාව හරහා ගොඩබිම් මාර්ග තැනීමේ උත්සාහයයි. එනම් සම්පූර්ණයෙන්ම මලක්කා සමුද්‍ර සන්ධිය මඟ හරින උපක්‍රමයයි.වෙනත් වචන වලින් පවසන්නේ නම් ඇමරිකානු නාවික බලයට පහසුවෙන් තර්ජනය කළ නොහැකි මාර්ග පද්ධතියක් ගොඩ නැගීමයි.

ගෝලීය වශයෙන් ගත් කළ "තීරයක් සහ මාවතක් මුලපිරීම" ව්‍යාපෘති යටපත් කිරීමට එක්සත් ජනපදය මෙතරම් ශක්තියක් වැය කරන්නේ මේ නිසාය. පකිස්ථානයට එරෙහි සෑම රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පීඩන ව්‍යාපාරයක්ම සහ චීන යටිතල පහසුකම් ආයෝජන පිළිගන්නා රටවලට එරෙහි සෑම සම්බාධක තර්ජනයක්ම මෙන්ම අනෙකුත් සියල්ල සම්පූර්ණ ඉන්දු-පැසිෆික් උපායමාර්ගය ඉලක්ක කර එකම අරමුණකට යොමුව තිබෙන ප්‍රපංචයකි. එනම්, ඉලක්කය චීනය ඇතුළතින් සිර කිරීමය.වඩාත් පැහැදිලිව පවසන්නේ නම් චීනයට ගැලවීමේ මාර්ග ක්‍රියාත්මක වීම වැළැක්වීමේ අරමුණු පෙරදැරිව ක්‍රියාත්මක වන උපාය මාර්ගික ව්‍යාපෘතියකි.

ඉරානයේ වක්‍ර බල ප්‍රහාරය

ඒ අතරම, යුරේෂියාවේ අනෙක් පැත්තේ සිටින ඉරානය ඇමරිකාවේ තවත් දුර්වලතාවක් හඳුනාගෙන ඇත. එනම්, බලශක්තිය මත අමෙරිකාව්නු ආර්ථික දේහයේ පරායත්තතාවය ඉරානය හොඳින් වටහාගෙන ඇත.

හෝමුස් සමුද්‍ර සන්ධිය ලෝකයේ වැදගත්ම බලශක්ති උගුල් ස්ථාන වලින් එකකි. ලෝකයේ තෙල්වලින් 20% ක් පමණ ප්‍රවාහනය කරන්නේ මෙම මාර්ගයෙනි. ගල්ෆ් රටවල් වන සවුදි අරාබිය, කටාර් රාජ්‍ය, එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්‍ය, කුවේට් රාජ්‍ය යන රටවල ආර්ථිකය සම්පූර්ණයෙන්ම හෝමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා ප්‍රවාහනය වන ඛනිජ තෙල් මත රඳා පවතී. නමුත් එම රාජ්‍ය වල පැවැත්ම තුල වන සැඟවුණු දුර්වලතාවයක් පවතී. එම රටවල් සියල්ල ඔවුන්ට අවශ්‍ය ආහාරවලින් 80-90%ක් අතර ප්‍රමානයක් ආනයනය කරති. ඔවුන්ට ධනය ඇත, නමුත් ජලය හෝ කෘෂිකර්මාන්තය නැත. ඔවුන්ගේ සමස්ත ආහාර සැපයුම මෙන්ම ආර්ථිකයම සම්පූර්ණයෙන්ම ගෝලීය නැව්ගත කිරීම මත යැපෙන තත්වයට පත්ව තිබේ.

ඉරානය සරලව එම ප්‍රවාහන මාර්ගවලට තර්ජනය කළහොත් කුමක් සිදුවන්නේද යන්න ඉතා සරලය. ඉරානයට නැව් ගිල්වීමට අවශ්‍ය වන්නේ නැත. ඉරානයට අවශ්‍ය වන්නේ බියක් ඇති කිරීම පමණි. රක්ෂණ සමාගම් හොමූස් සමුද්‍ර සන්ධිය හරහා වැටී ඇති නැව් මාර්ගය අනතුරුදායක යැයි තක්සේරු කළ පසු, ගෝලීය නැව්ගත කිරීම ස්වයංක්‍රීයවම වැසී යයි. භාණ්ඩ ප්‍රවාහන ගාස්තු පුපුරා යයි. බලශක්ති මිල ඉහළ යයි. කොටස් වෙළඳපොල තුළ සංත්‍රාසය ජනිත වේ.

ඉරානයට ඇමරිකාව හමුදාමය වශයෙන් පරාජය කිරීමට අවශ්‍ය නැත. ගෝලීය ආර්ථික සංත්‍රාසයක් ඇති කිරීමට තරම් ප්‍රමාණවත් කාලයක් පද්ධතිය කඩාකප්පල් කිරීම පමණක් අවශ්‍ය වන්නේය. එනම් ඉරානයට අවශ්‍ය වන්නේ සන්ධාන බිඳ දමන සංත්‍රාසයක් පමණි. ගෝලීය ආර්ථික පද්ධතියට සැලකිය යුතු කාලයක් බාධා කිරීමෙන් යුරෝපයේ, ආසියාවේ සහ සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ආර්ථික භීතියක් ඇති කිරීම පමණක් ඉරානයට ප්‍රමාණවත් වේ. ඒ අනුව ඉහළම උපායික මට්ටමින් සැලකූ කළ ඉරානය සහ අමෙරිකාව අතරේ ඇත්තේ අසමමිතික යුද්ධයකි.

ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාව

මෙහිදී ලේඛනගත උපාය මාර්ගයේ වැදගත්කම පැහැදිලි වේ. RAND Corporation වැනි ඇමරිකානු උපායමාර්ගික ආයතන සහ Zbigniew Brzezinski වැනි චින්තකයන්ට අනුව, එක්සත් ජනපදය ඉදිරි සියවස තුළ පවතිනවාද නැද්ද යන්න තීරණය වන්නේ කරුණු දෙකකට අනුවයි. එනම්, කාර්මික බලය සහ අර්ධගෝලීය පාලනය මත බවයි.

වොෂින්ටනයට අවශ්‍ය වන්නේ බටහිර අර්ධගෝලය සම්පූර්ණයෙන්ම ආරක්ෂා කර ගැනීමටයි.එනම්, කැනඩාව, මෙක්සිකෝව, ග්‍රීන්ලන්තය, කැරිබියන් කලාපය, මධ්‍යම ඇමරිකාව සහ දකුණු ඇමරිකාව සම්පූරණයෙන්ම තමන්ට නතුව තබා ගැනීමටයි. මන්ද ඇමරිකාව අර්ධගෝලය ආරක්ෂා කර ගතහොත් පමණක් එය "ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාවක්" බවට පත් වේ. එනම්, බලශක්තියෙන් ස්වාධීන, ආහාර වලින් ස්වාධීන, සාගර දෙකකින් හමුදාමය වශයෙන් ආරක්ෂා කරන ලද, සහ ඕනෑම ප්‍රතිවාදියෙකුට වඩා දිගු කලක් ඉදිරියෙන් සිටීමට තරම් ආර්ථික වශයෙන් ස්වයංපෝෂිතවීම මගින් පමණක් ස්වයංපෝෂිත හා ආරක්ෂිත ඇමරිකාවක් ස්ථාපිත වේ.

මෙය අලුත් දෙයක් නොවේ. එය 1823 ඉදිරිපත් වුනු මොන්රෝ මූලධර්මයයි. මොන්රෝ මූල ධර්මය බහු ධ්‍රැවීය ලෝකයක් සඳහා පමණක් යාවත්කාලීන කර ඇත. අලුතින් එක් කළ කරුණ වන්නේ වන්නේ හදිසි අවශ්‍යතාවයයි. මෙම ස්ථාවරය තහවුරු කිරීමේ කවුළුව වැසෙමින් පවතින බව ඇමරිකානු උපාය මාර්ගික විශේෂඥයෝ අව්‍යාජ ලෙස විශ්වාස කරති. ග්‍රීන්ලන්තය, පනාමා ඇළ, මෙක්සිකෝව කෙරෙහි ඇති ආක්‍රමණශීලී ඉරියව්ව අහඹු ජාතිකවාදය නොවේ. මෙය මූලධර්මයක තාර්කික නිගමනයයි. එනම්, පළමුව පදනම ආරක්ෂා කරන්න. ඉන්පසු ශක්තිමත් ස්ථානයක සිට පරිධිය සමඟ සටන් කරන්න.

අත්‍යවශ්‍ය අධිරාජ්‍ය

ඒ සමඟම, එක්සත් ජනපදයට අවශ්‍ය වන්නේ එහි මිත්‍ර පාක්ෂිකයින් අධිරාජ්‍ය වෙනුවෙන් කලාපීය වශයෙන් යුද්ධ කිරීමට යොමු කරවීමයි. ඒ අනුව යුරෝපය රුසියාව පාලනය කිරීමට උත්සහා කරයි. ජපානය සහ දකුණු කොරියාව චීනය සීමා කිරීමට උත්සහා කරයි. ඊශ්‍රායලය සහ ගල්ෆ් රාජ්‍යන් ඉරානය සීමා කිරීමට කටයුතු කරමින් සිටියි.

ඒ අනුව, ඇමරිකාව කරමින් සිටින්නේ කුමක්ද? අමෙරිකාව යුද්ධ සඳහා මුදල් සපයයි. අමෙරිකාව ආයුධ අලෙවි කරයි. අමෙරිකාව නැව්ගත කිරීමේ මාර්ග පාලනය කරයි. අමෙරිකාවේ ප්‍රතිවාදීන් කලාපීය ගැටුම් වලදී ස්වයං වෙහෙසට පත් කරවන අතරතුර අමෙරිකාව ආර්ථික හා තාක්ෂණික වාසි උකහා ගනී.

බොහෝ දෙනෙක් සිතන්නේ මෙම යුද්ධ අහඹු යුද්ධ බවයි. ඒවා එසේ නොවේ. යුද්ධ කාර්මික බලමුලු ගැන්වීමක් ඇති කරයි. යුද්ධ ජාතීන් ණය මත යැපෙන්නන් බවට පත් කරයි. යුද්ධ සන්ධාන යැපීමකට බල කරනු ලබයි. රටකට ඇමරිකානු ආයුධ, ඇමරිකානු මූල්‍යකරණය, ඇමරිකානු බුද්ධි තොරතුරු අවශ්‍ය වූ අවස්ථාවේදී එම රට ඇමරිකානු විදේශ ප්‍රතිපත්තියට උපායශීලීව බැඳීමට බලකරයි. මෙයයි අමෙරිකාවේ බලය. එය ආක්‍රමණයේ බලය නොව "අත්‍යවශ්‍ය වීමේ" බලයයි.

භූ තැටි

එහෙත්, සමහර විශ්ලේශකයෝ ධවල මන්දිරයට සුසංයෝගී උපායමාර්ගයක් නැතැයි පවසති. එහෙත් එය වැරදි නිගමනයකි. අමෙරිකාව උපායමාර්ගයකට අනුව ක්‍රියාත්මක වේ. ප්‍රශ්නය නම් එය අතිශයින් භයානක වීමයි. කෙනෙකු ලෝකයේ කලාප කිහිපයක් හරහා එකවර පීඩන ලක්ෂ්‍යන් නිර්මාණය කිරීමට පටන් ගත් පසු, අවසානයේ එම ලක්ෂ්‍ය වලින් එකක් සීමාවෙන් බිඳ වැටේ.

ඒ අනුව තායිවාන සමුද්‍ර සන්ධිය සම්බන්ධයෙන් අමෙරිකාව වැරදි ගණනය කිරීමක සිටී. පර්සියානු ගල්ෆ් කලාපයේ අහඹු හමුදා සිද්ධියක් හෝ නැගෙනහිර යුරෝපයේ දේශසීමා සිද්ධියක් මගින් නේටෝ ප්‍රතිචාරයක් ඇති කර සිදුවීම් මාලාවක් ආරම්භ කළ හැකිය. එවැන්නක් ආරම්භ වූ පසු, කිසිවෙකුට ගැටුම අවශ්‍ය නොවුවද, තත්ත්වය ඉක්මනින්ම පාලනයෙන් තොර විය හැකි තත්වයකට වර්ධනය වනු ඇත.

එබැවින් සමහර භූ දේශපාලනික අවදානම් ආකෘතිවලට අනුව, පුළුල් ගෝලීය ගැටුමක සම්භාවිතාව දැන් බියජනක ලෙස ඉහළ මට්ටමකට එළෙඹෙමින් පවතී. ඉදිරි දශකය තුළ එය 80% සීමාවකට ළඟා විය හැකිය.එය එකම නායකයෙකුටවත් තුන්වන ලෝක යුද්ධය අවශ්‍ය නිසා නොවේ. නමුත් දිරිගැන්වීමේ ව්‍යුහයන් එකවරම ප්‍රධාන බලවතුන් සියල්ලන්ම ගැටුම කරා තල්ලු කරන නිසාය.

චීනයට ස්ථිර ආර්ථික හුස්ම හිරකිරීම පිළිගත නොහැකිය. ඉරානයට ස්ථිර වටලෑම පිළිගත නොහැකිය. රුසියාවට එහි දේශසීමා දෙසට අඛණ්ඩ නේටෝ ව්‍යාප්තිය පිළිගත නොහැකිය. එක්සත් ජනපදයට ඩොලර් ආධිපත්‍යය බිඳවැටීම පිළිගත නොහැකිය. මන්ද එලෙස අමෙරිකාවේ ඩොලර් ආධිපත්‍ය බිඳ වැටීම අමෙරිකාවේ සමස්ත ගෝලීය ස්ථාවරයට මුදල් සපයන මූල්‍ය ව්‍යුහය විසුරුවා හරිනු ඇත.

බලවතුන් සිව්දෙනාම එකිනෙකට එරෙහිව චලනය වන භූ තැටි මෙන් ගමන් කරති. පීඩනය ගොඩනැගෙමින් පවතී. ගතවන සෑම වසරකම පීඩනය සාමකාමී ආකාරයෙන් මුදා හැරීම වඩාත් දුෂ්කර තත්වයට පත් වනු ඇත.

පිරිහෙමින් යන බලයක අසරණ උත්සාහය

ඉතිහාසය අපට එක් අවසාන භයානක පාඩමක් උගන්වයි. පරිහානියට පත් වන අධිරාජ්‍යයන් වඩාත් භයානක වන්නේ ඔවුන්ගේ ආධිපත්‍ය මැකී යාමට පටන් ගෙන ඇති බව ඔවුන් තේරුම් ගන්නා මොහොතේ ය. එම අවස්ථාවේදී, ඔවුන් ගණනය කිරීම් කරන්නේ දිගුකාලීන සාමයට සාපේක්ෂව නොවේ. ඔවුන් ගණනය කිරීම් කරන්නේ පැවැත්මට අනුව ය.

තම බලය හෝ තත්ත්වය රැක ගැනීමට ඇති උත්සාහය අසරණභාවයක් ඇති කරනු ඇත. එම අසරණභාවය, දශකයකට පෙරදී සිතාගත නොහැකි අවදානම් ගැනීමට තරම් මිනිසුන් පෙළඹවිය හැකි වනු ඇත.

එවැනි බලාපොරොත්තු සුන්වීමක සේයාවන් මේ වන විට සමස්ත ලෝක පද්ධතිය පුරාම විසිරී ඇති බව නිරීක්ෂණය වේ. හමුදා ගොඩනැගීම්, ආර්ථික සම්බාධක, නාවික යෙදවීම්, වෙළඳ යුද්ධ, හදිසි සන්ධාන ගොඩනැගීම්, සතුරන් සහ ශිෂ්ටාචාර ගැටුම් පිළිබඳ උද්දච්ඡ කතා ඒවා අතර තිබෙන බව ඔබට මේ වන විට පෙනී යනු ඇත. මෙම තත්වය අහඹුවක් නොවේ. එනම් පෙර සූදානම් වීමකි.

බියකරු සත්‍ය නම්, සාමාන්‍ය ජනතාව මේවා හුදකලා සිදුවීම් බවත් ඒවා හුදු යුද්ධයකට හෝ වෙළෙඳ ආරවුලකට ලඝු කිරීමට තවමත් කටයුතු කරමින් සිටිති. නමුත් යථාර්ථයේදී, ඒවා සියල්ලම ත්වරණය වන එක් යෝධ භූ දේශපාලනික පරිවර්තනයක නූල් පටවල් වේ.

ලේඛනය අපට පැවසුවේ කුමක් සිදුවේද යන්නයි. සිතියම අපට පැවසුවේ කොහේද යන්නයි. ආර්ථිකය අපට පැවසුවේ ඇයි ද යන්නයි. එහෙත් ඉතිරිව ඇති එකම ප්‍රශ්නය නම්, මෙම තීරණ ගන්නා නායකයින්ට පද්ධතිය ආපසු හැරවිය නොහැකි තැනකට ළඟා වීමට පෙර ගැටුමට එළඹීමේ ඉමේ සිට ආපසු හැරීමට තරම් විනය සහ ප්‍රඥාව තිබේද යන්නයි.

අවාසනාවකට මෙන්, එම කාරණය සම්බන්ධයෙන් ඉතිහාසය අපට ශුභවාදී වීමට තරම් හේතු ලබා සපයන්නේ නැත.

මහාචාර්ය  Jiang Xueqin යනු චීන-කැනේඩියානු ඉතිහාසඥයෙකු, භූදේශපාලන විශ්ලේෂකයෙකු සහ අධ්‍යාපනඥයෙකු ලෙස කටයුතු කරන්නෙකි. ඔහු වර්තමානයේ වඩාත්ම කතාබහට ලක්වන භූදේශපාලන විශ්ලේෂක්යෙකුගෙන් කෙනෙකු වන අතර, ඔහු කළ නිවැරදි අනාවැකි හේතුවෙන් මාධ්‍ය විසින් ඔහුව "චීනයේ නොස්ට්රඩාමුස්" ලෙස හඳුන්වයි .

මහාචාර්ය   Jiang Xueqin යේල් විශ්වවිද්‍යාලයේ ඉතිහාසය සහ දර්ශනය පිළිබඳ උපාධිධාරියෙකු වන අතර "Predictive History" නම් YouTube නාලිකාවේ නිර්මාතෘ සහ සත්කාරකයා ලෙස කටයුතු කරයි. ඔහුගේ භූදේශපාලන විශ්ලේෂණ Substack ඔස්සේ ද ප්‍රකාශයට පත් කරනු ලබන අතර "The Diary of A CEO", "Breaking Points"  වැනි ජනප්‍රිය පොඩ්කාස්ට් සහ සාකච්ඡා වැඩසටහන් වලට නිතර ආරාධිත අමුත්තෙකු ලෙස සහභාගී වේ.මහාචාර්ය ජියැන්ග් සාම්ප්‍රදායික අනාවැකිකරුවෙකු නොවේ. 2024 මැයි මාසයේදී ට්‍රම්ප් නැවත එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ධුරයට පත්වන බව පුරෝකථනය කළ අතර එම අනාවැකිය 2025 දී සැබෑ විය.ට්‍රම්ප්ගේ දෙවන ධුර කාලයේදී ඉරානය සමඟ මහා පරිමාණ ගැටුමක් ඇති කරන බවට ඔහු අනාවැකි පල කළ අතර 2026 මුල් භාගයේදී එ.ජ. සහ ඉරානය අතර සන්නද්ධ ගැටුම් ඇති විය. ඔහු කළ අනාවැකි සැබෑ වීමත් සමඟ, ඔහුගේ තෙවන අනාවැකිය වන "දිගු යුද්ධයකදී එක්සත් ජනපදය පරාජයට පත්වීම"—දැනට ලොව පුරා දැඩි අවධානයට ලක්ව ඇත .

ඉහත පලවන්නේ "America’s Biggest Geopolitical Gamble Has Started | America Made Most Dangerous Move"  නම් ප්‍රසිද්ධ දේශනය මත පදනම් වූ විශේෂාංග ලිපියයි. සැකසුම ජීවන්ත ජයතිස්ස


සම්බන්ධිත පුවත් | Related News

දැනට වසර 51කට පමණ පෙර පටිගත කරන ලද දුර්ලභ වීඩියෝ දර්ශනයක් ඇසුරින්, ආචාර්ය ගුණදාස අමරසේකර ශූරීන් විසින් හෙළයේ මහා ගත්කරු මාර්ටින් වික්‍රමසිංහයන් පිළිබඳව කරන ලද විශේෂ ප්‍රකාශයක් ඇතුළත් වීඩියෝ පටයක් Next page සමාජ මාධ්‍ය පිටුවේ පළකර තිබේ.
බටහිර රාජ්‍ය තම ආර්ථික, වෙළඳ, දේශපාලන අරමුණු උදෙසා , ආසියාවේ, අප්‍රිකාවේ අධ්‍යාපනය ස්වදේශිකයන් චින්තනයෙන් සහ ආර්ථික ජාතික විමුක්තියෙන් පාරාජිකාවන ලෙසත් , බටහිරයන් ආර්ථිකයෙන් වැඩෙන ලෙසත් අධ්‍යාපනය හසුරුවා ඇත.
2026 අගෝස්තු 07 වන දින, සවුදි අරාබිය, තුර්කිය සහ පාකිස්ථානය මක්කමදී "මක්කා ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක ගිවිසුම" (Makkah Joint Defence Agreement) අත්සන් කරන ලදී. NATO හමුදා සන්ධානයේ ආකෘතියට සමානව සකස් කරන ලද මෙම ගිවිසුම මගින් අන්‍යෝන්‍ය ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් එකඟතාවයකට පැමිණ ඇත. එහි ප්‍රධාන කොන්දේසිය වන්නේ මෙම අත්සන් තැබූ පාර්ශව තුනෙන් ඕනෑම එකකට එල්ල වන සන්නද්ධ ප්‍රහාරයක්, පාර්ශවයන් තිදෙනාටම එල්ල වූ ප්‍රහාරයක් ලෙස සලකනු ලබන බවයි.
පසුගියදා කොළඹ 7 පිහිටි බස්නාහිර පළාත් සෞන්දර්ය නිකේතනයේ පාරාදීසය එළිමහන් රඟහලේදී විශ්ව සම්භාවනාවට පාත්‍ර වූ ඊඩිපස්, ජුලියස් සීසර්, ගොඩෝ එනකං, සාකුන්තලය සහ ජපන් සම්ප්‍රදායික නාට්‍යය අඩංගු උළෙලක් පවත්වනු ලැබුවා. අසමා රූපණ සරසවියේ නිර්මාතෘ අඛිල සපුමල් නාට්‍යවේදියා විසින් සංවිධානය කළ මෙම උළෙල හරවත් අදහස් ඇති ප්‍රේක්ෂකයන්ගේ විශේෂ අවධානය දිනා ගැනීමට සමත් වූවා.
පහුගිය දවස්වල මම “අස්ස - පස්ස” කියලා ලිපියක් ලිව්වා. ජම්බුවාදියෝ විසින් “කුසලස්ස” සහ “පාපස්ස” කියන පාලි වචන දෙක විකෘති කරන හැටි දැකලයි මම ඒ ලිපිය ලිව්වේ. ඒ ලිපියට විශාල පිරිසක් ප්‍රතිචාර දක්වලා තිබුණා. කමෙන්ට් තුන්සිය ගානක් දාලා තියෙනවත් දැක්කා. ඒ හැම එකක් ම කියවන්න වෙලාවක් මට නෑ. මගේ ලිපියට ප්‍රතිචාර දකවපු අය අතර ජම්බුවාදියොත් හිටියා. ඇත්තෙන්ම, ජම්බුවාදියෝ දක්වලා තිබිච්ච අදහස් බොහොම රසවත්. මට කියවන්න ලැබිච්ච එහෙම කමෙන්ට් දෙකක් තුනක් ගැන යමක් කියන්න පුළුවන්.
සෙවුතා (Ceuta) කියන්නේ ස්පාඤ්ඤයට අයිති ස්වායත්ත නගරයක්. භූමියක් විදිහට ගත්තාම මේ නගරය අයිතිවෙන්නේ අප්‍රිකානු මහද්වීපයට. ඒත් අප්‍රිකානු මහද්වීපයේ උතුරු ම කෙළවරේ තියෙන ස්පාඤ්ඤයට අයිති නගරයක් හින්දා දේශපාලනිකව යුරෝපයට අයිති ප්‍රදේශයක් විදිහට ඒක සළකනවා. මේ ස්වායත්ත නගරය යුරෝපා සංගමයේ විශේෂ බල ප්‍රදේශයක් (A special territory of members of the European Economic Area) විදිහටත් සම්බන්ධ කරගෙන තියෙනවා.
2019 පාස්කු ඉරිදා එල්ල වූ ත්‍රස්ත ප්‍රහාරය ශ්‍රී ලාංකීය ඉතිහාසයේ එතෙක් මෙතෙක් සිදු වූ වඩාත්ම ඛේදනීය, සංවේදී සහ විවාදාත්මක ත්‍රස්තවාදී ප්‍රහාරයන්ගෙන් එකකි. මෙම සිදුවීමේ ඇති බරපතලම සහ ඛේදනීයම කරුණ වන්නේ, ප්‍රහාරය එල්ල වන දින, වේලාව, ස්ථාන සහ ඊට සම්බන්ධ පුද්ගලයින් පිළිබඳ නිශ්චිත පූර්ව බුද්ධි තොරතුරු ලැබී තිබියදීත්, එය වළක්වා ගැනීමට බලධාරීන් අසමත් වීමයි.
රාජ්‍ය ආදායම 27% කින් ඉහළ ගොස් ඇති බව පවසමින් ආණ්ඩුව අත්පොළසන් දෙද්දි මහ පොළොවේ ජීවත්වන ජනතාවට දැනෙන්නේ තව තවත් බදු තොණ්ඩුව හිර වෙනවා පමණි.

ප්‍රධාන පුවත්

කන්කසන්තුරේ තිස්ස රජමහා විහාරය දෙකට කරමින් මැදින් පාරක්.. අමරපුර නිකායේ දැඩි විරෝධය..

කන්කසන්තුරේ පිහිටි ඓතිහාසික තිස්ස රජමහා විහාර භූමිය දෙකඩ කරමින් බලහත්කාරයෙන් මාර්ගයක් ඉදිකිරීමට වලිකාමම් උතුර ප්‍රාදේශීය සභාව දරන උත්සාහයට ශ්‍රී ලංකා අමරපුර මහා නිකායේ ශ්‍රී කල්‍යාණිවංශ පාර්ශ්වය සිය බලවත් විරෝධය පළ කර සිටියි.

''මේ රටේ ගෝඨාභය මරාදමා හෝ විදේශ මැදිහත් වීමෙන් අන්තර්කාලීන පාලනයක් ගොඩනගන්න හැදුවා.. ආණ්ඩුව පවාදීම් රැසක් මේ වන විට කර අවසන්.." - වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර

ගෝඨාභය රාජපක්ෂ හිටපු ජනාධිපතිවරයා මරාදමා හෝ විදේශ මැදිහත්වීමකින් අන්තර්කාලීන පාලනයක් ගොඩ නැගීමට උත්සාහ දැරූ බවත්, ඒ බවට සාක්ෂි ඇති බවත් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයේ මහ ලේකම් වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා පවසයි.

සම්බුද්ධ ශාසනයේ ප්‍රධාන අංගයක් වන පෙරහැර විකාරයක් බව අගමැතිනිය කියන්නේ කොහොමද?.. - වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර

සම්බුද්ධ ශාසනයේ සහ මෙරට සංස්කෘතියේ ප්‍රධාන අංගයක් වන පෙරහැර මංගල්‍යය විකාරයක් ලෙස අගමැතිනිය විසින් හඳුන්වන්නේ කෙසේදැයි දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයේ මහ ලේකම් වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා ප්‍රශ්න කරයි.

සවුදිය, තුර්කිය සහ පාකිස්ථානය 'නේටෝ' වැනි යුද සංවිධානයකට අවතීර්ණ වෙයි.. 'මක්කා ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක ගිවිසුම' අත්සන් තබයි..

සවුදි අරාබිය, තුර්කිය සහ පාකිස්ථානය එක්ව NATO ආකෘතියට සමාන අන්‍යෝන්‍ය ආරක්ෂක ගිවිසුමක් වන "මක්කා ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක ගිවිසුමට" (Makkah Joint Defence Agreement) අත්සන් තබා ඇත. සවුදි ඔටුන්න හිමි මොහොමඩ් බින් සල්මාන් කුමරු, තුර්කි ජනාධිපති රෙසෙප් තයියිප් එර්ඩොගන් සහ පාකිස්ථාන අගමැති ෂෙහ්බාස් ෂරීෆ් විසින් අත්සන් කරන ලද මෙම ගිවිසුම මගින්, සාමාජික රටකට එල්ල වන ඕනෑම සන්නද්ධ ප්‍රහාරයක් අනෙක් රටවලටද එල්ල වූ ප්‍රහාරයක් ලෙස සැලකීමට එකඟ වී ඇත.

විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 67 දක්වා දිගු කිරීමට ජනමත විචාරණයක් අවශ්‍යයි.. - ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය 2022 වසරේදී තීන්දු කරලා..

ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ සහ අභියාචනාධිකරණ විනිසුරුවන්ගේ විශ්‍රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 67 දක්වා දිගු කිරීම සඳහා ජනමත විචාරණයක් අවශ්‍ය බව ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් 2022 වසරේදී තීන්දු කර තිබේ.

වර්තමාන අර්බුද හමුවේ නාට්‍යකරුවන් අපේක්ෂාභංගත්වයට පත්වෙලා.. – නාට්‍යවේදී අඛිල සපුමල්

රටේ පවතින සමාජ, ආර්ථික හා දේශපාලන සංදර්භය හේතුවෙන් පොදු ජනතාව පමණක් නොව නාට්‍යකරුවන් පවා දැඩි අපේක්ෂාභංගත්වයකට පත්ව සිටින බව රාජ්‍ය සම්මානලාභී නාට්‍යවේදී අඛිල සපුමල් මහතා පවසයි.

ලොවටම සහන සැලසූ චීනයේ ගෝලීය සංවර්ධන මුලපිරුමට වසර 5යි: ගෝලීය දකුණේ අනාගතය වෙනුවෙන් චීනයෙන් නව පොරොන්දුවක්..

ලෝකය තවදුරටත් නොසන්සුන්කාරී සහ අස්ථාවර තත්ත්වයක පවතින, එමෙන්ම වැඩිවන සංවර්ධන අභියෝගවලට මුහුණ දෙන පසුබිමක, වඩා යහපත් අනාගතයක් නිර්මාණය කිරීම සඳහා චීන ගෝලීය සංවර්ධන මුලපිරුම (Global Development Initiative - GDI) එක්සත් ජාතීන්ගේ 2030 තිරසාර සංවර්ධන න්‍යාය පත්‍රය සමඟ ක්‍රමවත්ව ඒකාබද්ධ කිරීමට උත්සාහ කළ යුතු බව චීන විදේශ අමාත්‍ය වැං යී අඟහරුවාදා පැවසීය.

බන්ධනාගාර කොමසාරිස් තුෂාර උපුල්දෙණියව අයින් කරන්න ආණ්ඩුවට අවශ්‍ය වුනා.. ආණ්ඩුව දේශපාලනිකව පොලිසිය මෙහෙයවනවා ද යන්න ගැටළුවක්.. - නීතිඥ සංජීව වීරවික්‍රම

ආණ්ඩුව දේශපාලනිකව පොලිසිය මෙහෙයවනවා ද? නැතිනම් අපරාධ නඩුවිධාන සංග්‍රහය යටතේ පොලිසිය මෙහෙයවනවා ද? යන්න බරපතළ ගැටළුවක් වී ඇති බව නීතිඥ සංජීව වීරවික්‍රම මහතා පවසයි.

බෞද්ධ සභ්‍යත්වයට එරෙහිව දියත්වන ප්‍රහාර උච්ඡතම ස්ථානයකට පැමිණිලා.. ෂානක්කියන්ලා, සුමන්තිරන්ලාගෙන් බෞද්ධ උරුමය විනාශ කරන්න පුරාවිද්‍යා දෙපාර්තුමේන්තුවටත් බලපෑම්.. දළදා පෙරහැරේ කරඬුව වඩම්මන ඇතුන්ටත් තහංචි වැටෙන ලකුණු!

වර්තමාන ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසුව මෙරට බෞද්ධ සභ්‍යත්වයට එරෙහිව දියත්වන ප්‍රහාර මාලාවේ උච්ඡතම ස්ථානයකට පැමිණ ඇති බවත්, පසුගිය කාලයේ යූටියුබ් සහ සමාජ මාධ්‍ය හරහා භික්ෂූන් වහන්සේලාට නින්දා අපහාස කිරීම මෙන්ම බුදුන් වහන්සේට පවා නින්දා අපහාස කරමින් ආගමික ඉගැන්වීම් පවා විකෘති කරමින් සිටින බවත් එහෙත් ඒ කිසිවකට එරෙහිව පියවර ගැනීම සිදුනොවන බවත් දේශහිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයේ මහ ලේකම් වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා පවසයි.

උතුරු-නැගෙනහිර බෞද්ධ උරුමය විනාශ කිරීමට සැලසුම්සහගත ප්‍රහාරයක්.. පුරාවිද්‍යා වාර්තා වෙනස් කරන්න දෙමළ මන්ත්‍රීන්ගෙන් බලපෑම්.. - වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාරගෙන් සුවිශේෂී හෙළිදරව්වක්..

වත්මන් ආණ්ඩුව බලයට පත්වීමෙන් පසුව බෞද්ධ ශිෂ්ටාචාරයට සහ උතුරු-නැගෙනහිර බෞද්ධ උරුමයන්ට එරෙහිව සැලසුම්සහගත ප්‍රහාර මාලාවක් ක්‍රියාත්මක වන බවට ජාතික සංවිධාන එකමුතුව චෝදනා කරයි.

පළාත් සභා ඡන්දය ඉක්මනින් පවත්වන්නැයි ඉන්දියාවෙන් දන්වයි..

දිගු කලක් පුරා කල් ගොස් ඇති පළාත් සභා මැතිවරණ "හැකි ඉක්මනින්" පවත්වන ලෙසත්, දෙමළ ජනතාවගේ අභිලාෂයන් ඉටුකිරීම සඳහා ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ අදාළ ප්‍රතිපාදන සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසත් ඉන්දියාව ශ්‍රී ලංකා රජයෙන් ඉල්ලීමක් කළ බව ඉන්දීය විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය නිවේදනය කරයි.

ඇමරිකානු - ඉරාන යුද්ධය අවසන් ද? - ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශගෙන් අනාවරණයක්

අන්තර්ජාල නාලිකාවක් සමග විශේෂ සංවාදයකට එක්වෙමින් ජාත්‍යන්තර දේශපාලන විශ්ලේෂක ආචාර්ය ජගත් චන්ද්‍රවංශ මහතා පෙන්වා දෙන්නේ ඇමරිකාව සහ ඉරානය අතර දැනට පවතින ගැටුම්කාරී තත්ත්වය හුදෙක් කෙටිකාලීන යුද්ධයකට වඩා ගැඹුරු භූ-දේශපාලනික බලපෑම් මත පදනම් වූ සංකීර්ණ සෙවනැලි යුද්ධයක් බවයි.

'පාස්කු ප්‍රහාරය ගැන විමර්ශකයින් පත්කරලා තියෙන්නේ කතෝලික පල්ලියෙන්' - අතරමැදි පෙත්සම්කරුවෝ අධිකරණයට කියති..

රාජ්‍ය බුද්ධි සේවයේ හිටපු අධ්‍යක්ෂ සුරේෂ් සලේ ත්‍රස්තවාදය වැළැක්වීමේ පනත යටතේ අත්අඩංගුවට ගෙන රඳවා ගැනීම අභියෝගයට ලක් කරමින් ගොනු කර ඇති පෙත්සමට මැදිහත් වී කරුණු දක්වීම සඳහා ඉදිරිපත් කළ අතරමැදි පෙත්සම නිෂ්ප්‍රභ කරන ලෙස නීතිපතිවරයා අද (අගෝ: 04) අභියාචනාධිකරණයෙන් ඉල්ලා සිටියේ ය.

ගම්මන්පිල, විමල්, දිලිත් ඇතුළු හය දෙනෙක් අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ ප්‍රකාශ ගැන අභියාචනාධිකරණයට දැනුම් ‍දීමට තීරණ කළා.. - කොටුව මහේස්ත්‍රාත්

හිටපු පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් වන උදය ගම්මන්පිල, විමල් වීරවංශ, සහ අසංක නවරත්න, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රී දිලිත් ජයවීර, සුගීෂ්වර බණ්ඩාර, මහින්ද පතිරණ යන පිරිස විසින් අධිකරණයට අපහාස වන අයුරින් මාධ්‍ය වෙත කරන ලද ප්‍රකාශ සම්බන්ධයෙන් අභියාචනාධිකරණයට දැනුම් දීමට තීරණය කරන බව කොළඹ කොටුව මහේස්ත්‍රාත් පසන් අමරසේන මහතා දැනුම් දෙන ලදී.

© 2024 Lanka Leader All Rights Reserved. | 
Powered By Smart eCampaign.