ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ ඩොලර් උමතුව සහ නන්දලාල්ගේ මූල්‍ය සූදුව ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික කඩෙත්තුව තවත් ගැඹුරු කරනවා!

May 22, 2026 at 10:21 PM

|

Lanka Leader

ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ ඩොලර් උමතුව සහ නන්දලාල්ගේ මූල්‍ය සූදුව ශ්‍රී ලංකාව ආර්ථික කඩෙත්තුව තවත් ගැඹුරු කරනවා!

ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික අර්බුදය තවදුරටත් ජගත් මාධ්‍යවල සිරස්තල බවට පත් නොවිය හැකි නමුත් සාමාන්‍ය පුරවැසියන්ට ආර්ථික අර්බූදයෙන් දැනෙන වේදනාව අවසන් වී නැත. රුපියල වේගයෙන් අවප්‍රමාණය වීම, ජීවන වියදම් ඉහළ යාම, මිලදී ගැනීමේ ශක්තිය දුර්වල වීම සහ විදේශ මූල්‍ය නියෝග මත යැපීම නැවත වරක් දුෂ්කර ප්‍රශ්නයක් මතු පිටට ගෙනැවිත් තිබේ. එනම්, 'ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික කළමනාකරුවන් ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ වැඩසටහන යටතේ වැරදි මාර්ගයක් තෝරා ගත්තේද?, යන්නයි.

දේශපාලන ආර්ථික විචාරකයින්ගේ විවේචනයට අනුව, ප්‍රතිසාධන උපාය මාර්ගයේ විශාලතම ප්‍රතිපත්ති අසාර්ථකත්වයක් වූයේ ශ්‍රී ලංකාව කලාපීය ආර්ථික යථාර්ථයන්ට වඩාත් ගැලපෙන විවිධාංගීකරණය වූ මුදල් රාමුවක හැකියාව නොසලකා හරිමින් එක්සත් ජනපද ඩොලරය මත අධික ලෙස යැපීමක් පවත්වා ගැනීමට ගත් තීරණය මේ තත්වයට බලපා ඇති බවයි.

ඔවුන් නගන ඉහත කී විවේචනයේ ප්‍රධාන ඉලක්කය වන්නේ ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල සහ ආචාර්ය නන්දලාල් වීරසිංහය. මෙම දෙපල දැඩි ආර්ථික ප්‍රතිපත්ති, පොලී අනුපාත ඉහළ දැමීම, වෙළඳපොළ අනුව විනිමය අනුපාතය තීරණය කිරීම, සහ ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ සහාය ඇති ආර්ථික ස්ථාවරතා වැඩසටහන් අනුගමනය කිරීම සඳහා සහය දුන්හ. දැන් බොහෝ දෙනා විශ්වාස කරන්නේ මෙම ප්‍රතිපත්ති නිසා රටට විශාල සමාජ හා ආර්ථික දුෂ්කරතාවලට මුහුණ දීමට සිදුවූ බවයි.

ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල හඳුන්වාදුන් වැඩසටහන යම් ප්‍රමාණයකට සාර්ව ආර්ථික පිළිවෙලක් යථා තත්ත්වයට පත් කිරීමට සහ විදේශ සංචිත නැවත ගොඩනැගීමට සමත් වූ නමුදු එයට විරුද්ධවන පිරිස් තර්ක කරන්නේ එය දේශීය ආර්ථික ස්ථාවරත්වය කැප කිරීමෙන් සහ ශ්‍රී ලංකාව ගෝලීය ඩොලර් අස්ථාවරත්වයේ සම්පූර්ණ බලයට නිරාවරණය කිරීමෙන් ලබාගත් එකක් බවයි.

එක්සත් ජනපද ෆෙඩරල් සංචිතය ඉහළ පොලී අනුපාත පවත්වා ගෙන ගිය අතර ඩොලරය ගෝලීය වශයෙන් ශක්තිමත් වූ විට, ශ්‍රී ලංකාවේ රුපියල නිරන්තර පීඩනයකට ලක් විය. ප්‍රතිඵලය අපේක්ෂිත එකක් විය. එනම්, ආනයනික භාණ්ඩවල මිල ඉහළ ගියේය, ව්‍යාපාරවල වියදම් වැඩි විය එලෙසම සාමාන්‍ය ජනතාවට ඖෂධ හා ආහාර වැනි ද්‍රව්‍ය සඳහා වැඩි මිලක් ගෙවීමට සිදු විය.

වර්තමානයේ ශ්‍රී ලංකාව අනුගමනය කරමින් සිටින මෙම උපාය මාර්ගය ප්‍රශ්න කරන ආර්ථික විද්‍යාඥයින් පෙන්වා දෙන්නේ ශ්‍රී ලංකාවේ වෙළඳ හා මූල්‍ය සබඳතා තවදුරටත් බටහිර රටවල පමණක් ආධිපත්‍යය දරන්නක් නොවන බවයි. ඉන්දියාව සහ චීනය ශ්‍රී ලංකාවේ විශාලතම වෙළඳ හවුල්කරුවන්, ණය දෙන්නන් සහ ආයෝජකයින් අතර සිටී. කෙසේ වෙතත්, ප්‍රතිපත්ති සම්පාදකයන් චීන යුවාන්, ඉන්දීය රුපියල් සහ ඇමරිකානු ඩොලරය එකට භාවිතා කරන පාලිත මුදල් ක්‍රමයක් ගැන ගැඹුරින් සලකා බැලුවේ නැත.

එවැනි ක්‍රමයක්, ඩොලර් සංචිත මත පීඩනය අඩු කිරීමට, වෙළඳ පියවීම් ස්ථාවර කිරීමට සහ රුපියල එක්සත් ජනපද මූල්‍ය කම්පනවලට අධික ලෙස නිරාවරණය වීමෙන් ආරක්ෂා කිරීමට ඉඩ දෙන බවට තර්කයක් නැත.

විහිළුවට කාරණය නම්, ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලම සමහර රටවල් වලට මුදල් කිහිපයක් එකට භාවිතා කරන විනිමය ක්‍රම අනුමත කිරීමයි. උදාහරණයක් ලෙස කුවේටය මුදල් කූඩයක් (Currency Basket) පදනම් කරගත් විනිමය ක්‍රමයක් භාවිතා කරයි. මොරොක්කෝව තම මුදල් ක්‍රමය සඳහා යුරෝ සහ ඇමරිකානු ඩොලරය එකට භාවිතා කරයි. චීනය ද යුවාන් මුදල පාලනය කිරීමට මුදල් කිහිපයක එකතුවක් භාවිතා කරයි. එහෙත් නූතන ඉතිහාසයේ නරකම ගෙවුම් ශේෂ අර්බුදයකට මුහුණ දී සිටියදී පවා ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල ශ්‍රී ලංකාව ඩොලර් කේන්ද්‍රීය ස්ථායිකරණ ආකෘතියකට ඵලදායී ලෙස තල්ලු කරනු ලැබුවේය.

දේශපාලන ආර්ථික විචාරකයින් පවසන්නේ මෙය ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලෙහි වැඩසටහන් තුළ ගැඹුරු ව්‍යුහාත්මක නැඹුරුවක් පිළිබිඹු කරන බවයි. එනම්, එය දිගුකාලීන මූල්‍ය ස්වෛරීභාවය සහ කලාපීය ඒකාබද්ධතාවයට වඩා මූල්‍ය සම්ප්‍රදාය සහ ණයහිමියාගේ විශ්වාසය රැකීමට ප්‍රමුඛත්වය ලබාදෙයි.

නන්දලාල් වීරසිංහ යටතේ මහ බැංකුව ශ්‍රී ලංකාවේ භූ දේශපාලනික හා ආර්ථික යථාර්ථයන්ට ගැලපෙන අද්විතීය ශ්‍රී ලාංකික උපාය මාර්ගයක් සංවර්ධනය කිරීමට අපොහොසත් වන අතර ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ වට්ටෝරු සමඟ අධික ලෙස පෙළ ගැසුණාද යන්න පිළිබඳව ද දැන් ප්‍රශ්න මතු වෙමින් පවතී.

බොහෝ ව්‍යාපාර සඳහා, ප්‍රතිවිපාක විනාශකාරී වී ඇත. ආනයන මත යැපෙන සමාගම් අඛණ්ඩව අස්ථාවර මිලකරණයට මුහුණ දෙයි. කුඩා හා මධ්‍ය පරිමාණ ව්‍යවසායන් ඉහළ ණය ගැනීමේ පිරිවැය සහ දුර්වල පාරිභෝගික ඉල්ලුම අතර සිරවී සිටී. 2022 බිඳවැටීමෙන් දිවි ගලවා ගත් පවුල් නැවත වරක් මුදල් දුර්වලතාවය සහ උද්ධමනය හේතුවෙන් ඔවුන්ගේ ඉතුරුම් ඛාදනය වන ආකාරය දකිමින් සිටිති.

ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල ඉදිරිපත් කළ වැඩසටහනට සහාය දෙන්නන් පවසන්නේ ශ්‍රී ලංකාවට ඒ මොහොටේදී වෙනත් විකල්පයක් නොතිබූ බවත්, ණය ගෙවීමට අසමත් වූ පසු ජාත්‍යන්තර විශ්වාසය නැවත ලබාගැනීමට අවශ්‍ය වූ බවත්ය. නමුත් එයට විරුද්ධ විවේචකයන් පවසන්නේ ජාතික ආර්ථික තීරණවල ස්වාධීනත්වය රැක නොගෙන ආර්ථිකය ස්ථාවර කිරීමෙන් අනාගත අර්බුද ප්‍රමාදවීම පමණක් සිදුවන බවයි.

එල්ල වන කේන්ද්‍රීය චෝදනාව වඩාත් තීවර වෙමින් පවතී. එනම්, ශ්‍රී ලංකාවේ මූල්‍ය අර්බුදය විසඳුණත්, මුදල් සහ විනිමය පාලනය අතින් රට තවදුරටත් දුර්වල හා අනන්‍යයන් මත රඳා පවතින තත්ත්වයකට පත්වී ඇත යන්නයි.

ගෝලීය වෙළඳාම වැඩි වැඩියෙන් බහු ධ්‍රැවීය මුදල් විධිවිධාන සහ කලාපීය බේරුම්කරණයන් වෙත මාරු වන විට, අවස්ථාව ලැබුණු විට වඩාත් සමබර මූල්‍ය රාමුවක් ගොඩනැගීමට අපොහොසත් වීම සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රී ලංකාවට අවසානයේ කනගාටු වීමට සිදුවනු ඇත.

ආර්ථික බිඳවැටීමෙන් තවමත් යථා තත්ත්වයට පත්වෙමින් පවතින ජාතියකට, දැන් බිය උපදවන්නේ තනි විදේශ මුදල් ඒකකයක් මත යැපීම - සහ බාහිරව නිර්මාණය කරන ලද ප්‍රතිපත්ති රාමු කෙරෙහි අන්ධ විශ්වාසය - ඉදිරි වසර ගණනාව තුළ රට අස්ථාවරත්වයේ චක්‍රවල සිර කර තබා ගැනීම දිගටම කරගෙන යා හැකි බවටයි. 

Ceylon Independent වෙබ් අඩවියේ පලවූ  Sienna De Silva විසින් රචිත IMF’s Dollar Obsession and Nandalal’s Monetary Gamble Push Sri Lanka Deeper Into Economic Pain