කබ්රාල්ගේ ග්‍රීක බැඳුම්කර නඩුව නැවත කරලියට

May 14, 2026 at 04:17 PM

|

Lanka Leader

මහ බැංකු අධිපතිවරයෙකුට තමාගේ තනි මතයට තනිවම ක්‍රියා කළ හැකිද? එසේ නැතහොත් ශ්‍රී ලංකාව දැන් සාමූහික තීරණ ගැනීම පුද්ගලයන් ඉලක්ක කර තෝරා බේරා අපරාධකරුවන් බවට පත් කිරීමට කටයුතු කරනවාද?

එය කෙසේ වෙතත්, ශ්‍රී ලංකාවේ නීතිමය, මූල්‍යමය සහ දේශපාලනික කවයන් තුළ දැන් නිහඬව මතුවන වඩාත්ම අපහසු ප්‍රශ්නවලින් එකක් වන්නේ කුප්‍රකට ග්‍රීක බැඳුම්කර ආයෝජන මතභේදය සම්බන්ධයෙන් අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් නැවත වරක් නඩු කටයුතුවලට මුහුණ දිය යුතුද යන්න පමණක්ම නොවේ.

ඒ අනුව, ගැඹුරු ප්‍රශ්නය වන්නේ මූල්‍ය මණ්ඩලයක් යටතේ කටයුතු කරන මහ බැංකු අධිපතිවරයෙකු, එක් පුද්ගලයෙකුට තනිවම ගත නොහැකි තීරණයක් සම්බන්ධයෙන්, ප්‍රධාන වශයෙන් චෝදනා ලැබූ එකම ඉතිරි පුද්ගලයා බවට පත්වන්නේ කෙසේද?  යන්නයි. ප්‍රශ්නය තවත් බැරෑරුම් වන්නේ මධ්‍යම බැංකුකරණය යනු පුද්ගලික මුදල් පසුම්බියක් මෙන් ක්‍රියා නොකරන බැවිනි.

ජාතික සංචිත, විදේශ බැඳුම්කර සහ ආයෝජන වෙන්කිරීම් සම්බන්ධ තීරණ සාමාන්‍යයෙන් නිල ආයතනික ක්‍රියාවලීන් හරහා ගමන් කරයි.එම ක්‍රියාවලියට ඇතුළත් වන්නේ ආයෝජන කමිටු,තාක්ෂණික ඇගයීම්,සංචිත කළමනාකරුවන්,අවදානම් තක්සේරු කිරීම්,මූල්‍ය මණ්ඩල ක්‍රියාවලීන්,ලේඛන ව්‍යුහයන්,වෙළඳපොළ උපදේශන,සහ මෙහෙයුම් ක්‍රියාත්මක කිරීමේ ස්ථර යන අංශ වේ.

වෙනත් වචන වලින් කිවහොත්, කිසිදු මහ බැංකු අධිපතිවරයෙකු එක් උදෑසනක රැකියා ස්ථානයට වාර්තා කර ස්වාධීනව විදේශ බැඳුම්කර වෙළඳපොළට මාරු කරන්නේ හුදු තම පුද්ගලික අභිමතය පරිදි නොවේ. එනම්, නූතන මහ බැංකුකරණය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය එය නොවේ.

ග්‍රීක බැඳුම්කර නඩුව වටා ඇති නවතම වර්ධනයන් පක්ෂග්‍රාහී දේශපාලනයට වඩා බොහෝ සෙයින් නව නීතිමය සහ දාර්ශනික අපහසුතාවයක් ඇති කිරීමට පටන් ගෙන ඇත්තේ මන්දැයි යන්න මෙමගින් පැහැදිලි වේ.

විශේෂයෙන් අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් සමඟ මුලින් චෝදනා ලැබූ සෙසු නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකු අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල් වෙත නැගුණු සමාන අඛණ්ඩ කොන්දේසියකින් තොරව නිදහස් කිරීමක් සිදු කර ඇති බව වාර්තා වන අතර, මේ වන විට අවධානය වැඩි වැඩියෙන් හිටපු මහ බැංකු අධිපතිවරයා වටා පටු වෙමින් පවතී.

ඒ අනුව ස්වාභාවිකවම ප්‍රශ්නය මතු වේ. එනම් එසේ වන්නේ ඇයිද යන්නයි. මන්ද මතුපිට නැගෙන චෝදනාවට යටින් දිවෙන චෝදනාව වන්නේ මිලදී ගැනීමම වැරදි හෝ නීති විරෝධී හැසිරීමක් බව නම්, එවැනි ආයෝජන වටා ඇති තීරණ ගැනීමේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයද තීරණාත්මක ලෙස වැදගත් වේ.

ඒ අනුව මෙය සාමූහික ආයතනික ක්‍රියාවලියක්ද නැතහොත් එය සැබවින්ම ඒක පුද්ගල මෙහෙයුමක්ද යන ප්‍රශ්න ගොඩ නැගේ. ඒවා හුදු දේශපාලන ප්‍රශ්න නොවන අතර ඒවා මූලික නීතිමය ප්‍රශ්න වේ.

සමහර විට ඊටත් වඩා වැදගත් ලෙස, ශ්‍රී ලංකාවේ ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය ග්‍රීක බැඳුම්කර මතභේදයේ සැලකිය යුතු අංශ දැනටමත් පරීක්ෂා කර ඇති බැවින් කාරණය අතිශයින් සියුම් වේ.

ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් සිය වාර්තාවෙන් පවසා ඇත්තේ, ස්ථාපිත ක්‍රියා පටිපාටිවලින් පද්ධතිමය වශයෙන් කිසිදු විශාල අපගමනයක් සිදු නොවී ඇති බවත්, පසුව ඇතැම් ආයෝජනවලින් පාඩු ඇති වීම නිසාම මූල්‍ය මණ්ඩල සාමාජිකයන් පුද්ගලිකව වගකිව යුතු නොවන බවත්ය. එලෙසම සමස්ත සංචිත කළමනාකරණ කටයුතු මගින් ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 420ක් පමණ ශුද්ධ ලාභයක් ලැබී ඇති බවද වාර්තා වේ.

ඒ අනුව එම කරුණ අතිශයින් වැදගත් වේ. මක් නිසාද යත් සංචිත කළමනාකරණය යනු හුදකලාව  ආයෝජනය කරන කැසිනෝ සූදුවක් නොවන බැවිනි. ගෝලීය වශයෙන් ගත් කළ මධ්‍ය බැංකු විවිධාකාර රජයේ ආයෝජන කළමනාකරණය කරයි. එහිදී සමහර ආයෝජන පාඩු ලබන අතර තවත් ඒවා ලාභ ලබයි. එහෙත් වැදගත් වන්නේ එක ආයෝජනයක අවසාන ප්‍රතිඵලය නොව, නිසි ක්‍රියා පටිපාටි අනුගමනය කරමින්, නීතිරීති තුළ සාවධානව තීරණ ගත්තාද යන්නයි. එසේ නොමැතිනම් සෑම අහිතකර වෙළඳපල චලනයක්ම විභව අපරාධ නිරාවරණයක් බවට පත්වීමේ අවදානමක් ඇත. එය ගැඹුරු භයානක පූර්වාදර්ශයක් නිර්මාණය කරයි.

නඩු පවරන්නන් විසින් පසුකාලීනව ආර්ථික තීරණ අපරාධ වරදවල් ලෙස සලකන්නට පටන් ගන්නේ නම්, මධ්‍ය බැංකුකරුවන්, භාණ්ඩාගාර නිලධාරීන් සහ රාජ්‍ය මූල්‍ය කළමනාකරුවන් බියෙන් අතිශය සැලකිලිමත් වීමට පටන් ගනී. එවිට ඔවුන් ආර්ථික උපාය මාර්ගික තීරණ ගැනීම වෙනුවට බිය මත පදනම්ව ක්‍රියා කරනු ඇත. එයින් අදහස් වන්නේ කිසිවිටෙක වැරදි ක්‍රියා සිදු විය නොහැක යන්න නොවේ. ඇත්ත වශයෙන්ම එය කළ හැකිය.

දූෂණය, නිල අපයෝජනය, අභ්‍යන්තර විධිවිධාන සහ නොසැලකිලිමත් විෂමාචාරය සාක්ෂි පවතින සෑම විටම පරීක්ෂාවට ලක් විය යුතුය. නමුත් ගෝලීය වශයෙන් මූල්‍ය පාලන පද්ධතිවලට පාදක වන සමානව වැදගත් මූලධර්මයක් ද තිබේ. එනම්,අයහපත් ප්‍රතිඵල පමණක් අපරාධකාරී අභිප්‍රාය ස්වයංක්‍රීයව ඔප්පු නොකරයි.

කබ්රාල්ට ක්‍රියාත්මක ක්‍රියාදාමයන් තුළ දැන් දක්නට ලැබෙන තෝරාගත් පටු වීම මෙතරම් අසහනයක් ඇති කරන්නේ හරියටම ඒ නිසාය. මක්නිසාද යත් ගනුදෙනු ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයටම බහු ආයතනික ස්ථර, අනුමැතීන් සහ මෙහෙයුම් සහභාගිවන්නන් සම්බන්ධ වී ඇත්නම්, එක් පුද්ගලයෙකු හුදකලා කරන අතර අනෙක් අය නඩු පවරන භූ දර්ශනයෙන් ඉවත් වීම අනිවාර්යයෙන්ම අනුකූලතාව, සමානුපාතිකත්වය සහ නෛතික අනුකූලතාව පිළිබඳ ප්‍රශ්න නිර්මාණය කරයි.

විශේෂයෙන් මීට පෙර ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණ පරීක්ෂාවෙන් පසුව, ක්‍රියා පටිපාටික අපගමනය සහ වගකීම් සම්බන්ධ ප්‍රශ්න සැලකිය යුතු ලෙස ආමන්ත්‍රණය කර ඇත.

ඒ නිසාම කබ්රාල්ගේ නඩුවේදී දක්නට ලැබෙන ලෙස තෝරාගත් පුද්ගලයෙකුට අවධානය සීමා වීම සම්බන්ධයෙන් දැඩි නොසන්සුන්තාවයක් ඇතිවී තිබේ.

එලෙසම සමහර විට කාරණය දැන් අජිත් නිවාඩ් කබ්රාල්ට වඩා විශාල වන්නේද ඒ නිසාම විය හැකිය.

සැබෑ ගැටළුව වැඩි වැඩියෙන් මේවා අතර සීමාවන් සම්බන්ධයෙන් සැලකිලිමත් වේ. එනම්, ආර්ථික වැරදි විනිශ්චය,ප්‍රතිපත්ති අවදානම,පරිපාලන වගකීම,සාමූහික තීරණ ගැනීම, සහ අපරාධ වරදකාරිත්වය යන කාරනා වේ.

ශ්‍රී ලංකාව මෙම වෙනස සමඟ නැවත නැවතත් අරගල කර ඇත.

බොහෝ විට, සංකීර්ණ ආර්ථික අසාර්ථකත්වයන්, සියුම් ආයතනික විශ්ලේෂණයකට වඩා දුෂ්ටයන් අවශ්‍ය කරන දේශපාලනිකව ජීර්ණය කළ හැකි ආඛ්‍යාන බවට පසුගාමීව සරල කර ඇත. මහජන කෝපය තේරුම් ගත හැකි පරිදි වගවීම ඉල්ලා සිටී. නමුත් වගවීම සිදුවීමෙන් පසු සාමූහික තීරණ ගැනීමේ ක්‍රියාවලීන් තෝරාගත් ප්‍රතිනිර්මාණයක් බවට පරිණාමය වුවහොත් භයානක වේ.

ග්‍රීක බැඳුම්කරවල ආයෝජනය අර්බුදයට පෙර ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් සිදු කරන ලදී,. අර්බුදයෙන් පසුව නොවේ ..... (බොහෝ දෙනෙක් එය නොදනිති)

2011 අප්‍රේල් මාසයේදී ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් එහි රජයේ බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කරන අවස්ථාවේ ග්‍රීසිය දුෂ්කර කාලවල හෝ බිඳවැටීමේ අවදානමක සිටියේ නැත. ඒ අවස්ථාවේ BB+ හි ග්‍රීසියේ ණය ශ්‍රේණිගත කිරීම ශ්‍රී ලංකාවේ වත්මන් CCC ශ්‍රේණිගත කිරීම හෝ එවකට BB- ශ්‍රේණිගත කිරීමට වඩා බෙහෙවින් හොඳ විය. ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල, යුරෝපා සංගමයේ ස්ථායිතා අරමුදල සහ යුරෝපීය සංගමය විසින් ග්‍රීසියට හිතකර සමාලෝචන ද ලබා දී තිබුණි. ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ග්‍රීසියේ රජයේ බැඳුම්කරවල තමන්ගේම ආයෝජනයක් සිදු කරන අතරතුර, ලෝකයේ ඉහළම ආයෝජන ආයතන සහ එම රටවල අරමුදල් පවත්වාගෙන යන ආයතන විසින් ග්‍රීසියේ රජයේ බැඳුම්කරවල ඇමරිකානු ඩොලර් බිලියන ගණනක් ආයෝජනය කරනු ලැබ තිබුණි.

ග්‍රීසියේ රජයේ බැඳුම්කරවල ආයෝජනය ආවරණය කරන “ආයෝජන ප්‍රතිපත්තිය” සමස්ත මුදල් මණ්ඩලය විසින්ම අනුමත කර ඇති අතර, ග්‍රීක බැඳුම්කරවල ආයෝජනය පිළිබඳව නිසි ලෙස දැනුවත් කර එය අනුමත කර ඇත.

2011 වසරේදී ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව ඉතිහාසයේ මෙතෙක් වාර්තා කළ ඉහළම විදේශ විනිමය සංචිත කළමනාකරණ ලාභය වන ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 430.2 ක් ලබා ඇති අතර එම නිසා, එවකට  මහ බැංකු අධිපති කබ්රාල් මහතාට මහ බැංකුවට ලාභ උපයා ගැනීමට සහ නිසැකවම ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුවට හෝ රජයට කිසිදු අලාභයක් සිදු නොකිරීමට සියලු අභිප්‍රායන් තිබූ බව පැහැදිලිය.

ග්‍රීසියේ රජයේ බැඳුම්කරවල ආයෝජනය කිරීමේ ප්‍රතිඵලයක් ලෙස රුපියල් බිලියන 1.8 ක පාඩුව සඳහා එවකට  මහ බැංකු අධිපති කබ්රාල් පෞද්ගලිකව වගකිව යුතු බවට තර්ක කරන්නේ නම්, එම වසරේදී ශ්‍රී ලංකා මහ බැංකුව විසින් සිදු කරන ලද ඇමෙරිකානු ඩොලර් මිලියන 430.2 ක් හෙවත් රුපියල් බිලියන 47.3 ක ලාභය සඳහා ඔහු නිසි ලෙස පෞද්ගලිකව වගකිව යුතුය - එනම්, චෝදනා එල්ල වන අලාභය මෙන් 26 ගුණයක ලාභයක් මහ බැංකුව අත්පත් කරගෙන තිබුණි.

මන්ද නවීන ස්වෛරී මූල්‍ය පද්ධති එක් බිඳෙන සුළු යථාර්ථයක් මත දැඩි ලෙස රඳා පවතී. එනම්, අනාගත දේශපාලන වාතාවරණයන් වසර ගණනාවකට පසු අහිතකර ප්‍රතිඵල අපරාධකාරී හැසිරීමක් ලෙස නැවත අර්ථකථනය කරනු ඇතැයි නිරන්තරයෙන් බිය නොවී, දුෂ්කර ආයෝජන සහ ප්‍රතිපත්ති තීරණ ගැනීමට නිලධාරීන්ට හැකි විය යුතුය. එසේ නොමැතිනම් අවදානම් කළමනාකරණය අංශභාග තත්වයට ඇද වැටෙනු ඇත. 

එලෙසම, වඩාත්ම අපහසු ප්‍රශ්නය සමහර විට තවමත් විසඳී නොමැත. එනම්, ග්‍රීක බැඳුම්කර මිලදී ගැනීම් ආරම්භයේදීම නීති විරෝධී නම්, මහ බැංකු රාමුව තුළම පුළුල් ආයතනික සහභාගීත්වයක් නොමැතිව ඒවා ක්‍රියාකාරීව ක්‍රියාත්මක කළ හැක්කේ කෙසේද යන්නයි.

එම ප්‍රශ්නය නඩුව පුරා දිගටම පවතිනු ඇත.එය නිහඬව, නොනවත්වා සහ වඩ වඩාත් නොවැළැක්විය හැකි ලෙස පවතිනු ඇත. මන්ද නූතන මහ බැංකුකරණයේදී, පුද්ගල අධිකාරිය බලවත් විය හැකි බැවිනි.

නමුත් ජාතික සංචිත කළමනාකරණය බොහෝවිට තනි පුද්ගලයෙකු විසින් සිදු කරන්නේ නැත.

ඒ නිසාම මෙම නඩුව දැන් සරල දූෂණ චෝදනාවක් ලෙස නොව, රාජ්‍ය මූල්‍ය තීරණ පසු කාලීනව දේශපාලනික වශයෙන් සංවේදී වූ විට වගකීම කාටද යන්න ශ්‍රී ලංකාව තීරණය කරන්නේ කෙසේද යන්න පිළිබඳ පුළුල් මතභේදයක් ලෙස පෙනෙන්නට තිබෙන කාරනයකි.

එම වෙනස අවසානයේ එක් හිටපු මහ බැංකු අධිපතිවරයෙකුට පමණක් බොහෝ සෙයින් වැදගත් විය හැකිය.

 Ceylon Independent වෙබ් අඩවියේ පසුගිය මැයි 13 වනදා මාධ්‍යවේදී Faraz Shauketaly මහතා විසින් රචිත The Greek Bonds Case Returns ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනයයි.  පරිවර්තනය ජීවන්ත ජයතිස්ස.