අප මේ එළඹ සිටින්නේ පසුගිය "වසර සියය" ඇතුළත ලෝකය මුහුණ දෙන භයානකම සහ තීරණාත්මකම කාල පරිච්ඡේදයටයි..

Apr 6, 2026 at 09:41 AM

|

Lanka Leader

අද අපේ රටේ ගෘහස්ථ ගෑස් සිලිඩර් මිල විශාල ප්‍රතිශතයකින් වැඩි වුණා. මේවා අහද්දී දකිද්දී තවම හුඟක් දෙනෙක් හිතාගෙන ඉන්නේ "තව ටික දවසකින් මේ ප්‍රශ්න ඉවර වෙයි, අපට ආයෙත් පරණ පුරුදු ජීවිතයට යන්න ලැබෙයි" කියල. එහෙම වෙනවා නම් කොච්චර හොදද?  මුලින්ම කියනවා ඒ නිසා මේ ලිපිය කියවලා කලබල වෙන්න එපා කියල. මම මේ ලියන්නේ ලෝකයේ ප්‍රකට ආර්ථික, දේශපාලන හා යුධ විචාරකයෙක් වෙන ජියෑං යුයිචින් පවසන "හාත්පසින්ම වෙනස් කතාව" ගැන.  

ඇත්තටම මම මේ ලිපිය ලිව්වේ අද නෙවෙයි. ඉරානයේ අද වුණු සිදුවීමක් ගැන තොරතුරු හොයන අතර තමයි මෙහෙ ගෑස්, ගෑස් පෙන්නුවේ! එතකොටම මට මතක් වුණේ  යුයිචින් කියපු බියකරු පුරෝකථනය.. 

ඔහු පවසන පරිදි 2026 වසරේ අප මේ එළඹ සිටින්නේ පසුගිය "වසර සියය" ඇතුළත ලෝකය මුහුණ දෙන භයානකම සහ තීරණාත්මකම කාල පරිච්ඡේදයටයි. මෙය කිසිසේත් තාවකාලික අර්බුදයක් නෙවෙයි. මේ අප දන්නා ලෝකයේ අවසානයයි. ඔබ තවමත් "සිහින  ලෝකයක" ජීවත් වෙනවා නම්, මේ සටහන ඔබව ඒ හීනයෙන් ඇහැරවන්නට සමත් වේවි. 

පසුගිය දශක කිහිපය තුළ ලෝකය පාලනය කළේ එකම එක බලවතෙක්. ඒ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ප්‍රමුඛ බටහිර සන්ධානය. හැබැයි ජියෑං පවසන්නේ, ඒ "ඒකපාර්ශ්වීය මොහොත" දැන් අවසන් වී ඇති බව. මැද පෙරදිග ඇවිලෙන ගිනිදැල්, යුක්රේන - රුසියානු අර්බුදය මේ සියල්ල "නිකම්ම නිකම්" ගැටුම් නෙමෙයි. මේවා පවතින ලෝක ක්‍රමය කඩාවැටීමේ ලක්ෂණ! 

කවුරුහරි හිතනවා නම්, ලබන සතියේ ට්‍රම්ප් ඇවිත් සාමය ඇති කරයි කියලා.. නැත්තම් රටවල් හෙම්බත් වෙලා යුද්ධ නතර කරයි කියලා, එයා ඉන්නේ මිරිඟුවක් පසුපස. ලෝකය දැන් ගමන් කරමින් ඉන්නේ කිසිවෙකුට තනිව පාලනය කළ නොහැකි, අතිශය සංකීර්ණ සහ අවිනිශ්චිත අනාගතයකට.

ඒ අනාගතයේ දකින්න ලැබෙන ප්‍රධානම වෙනස තමයි "නගරකරණය" ආපසු හැරවීම. අද හැමෝම හඹායන්නේ ඩිජිටල් හීන පස්සේ. ක්‍රිප්ටෝ කරන්සි, අන්තර්ජාල රැකියා, වායුසමනය කළ කාර්යාල තමයි, හැමෝගෙම ඉලක්කය.. හැබැයි ජියෑං දැඩිව කියන්නේ අනාගතයේදී මේවායින් වැඩක් නැති වෙන බව! 

ඔහුගේ අනාවැකියට අනුව, ඉදිරි වසර 10-20 ඇතුළත මිනිසුන්ට බලහත්කාරයෙන් මෙන් නගර අතහැර ගම්බිම් බලා යන්නට සිදුවේවි. ඇයි එහෙම වෙන්නේ? ඔය අද වුණ ගෑස් මිල වැඩිවීම වගේ ඉදිරියට එන දරුණු බලශක්ති අර්බුද සහ ඊටත් වඩා බියකරු ආහාර හිඟය නිසා..

එහිදී නගරවල ජීවත්වෙන අයට අත්විඳින්නට සිදුවන්නේ කුරිරු  ජීවන අරගලයකි.  දැන් "අන්තර්ජාලයේ සල්ලි හම්බ කරන්නේ කොහොමද හොයන එක නතර කරලා.. එළදෙනකගෙන් කිරි දොවන්නේ කොහොමද?  කුකුළෙක් මරා ගන්නේ කොහොමද? එළවළු ටිකක් වගා කරගන්නේ කොහොමද කියලා ඉගෙන ගන්න"යි කියමින් ඔහු අනතුරු අඟවයි. 

මන්ද තාක්ෂණය අභිබවා මූලික කෘෂිකාර්මික කුසලතා ඉස්මතු වන යුගයක් ඉදිරියේදී නිර්මාණය වෙනවාමයි. ජියෑං පවසන 'De-urbanization' හෙවත් නගර අතහැර යාම පිළිබඳ හොඳම උදාහරණය අපේ රටයි. 2022 වසරේ ඇති වූ ආර්ථික කඩා වැටීමත් සමඟ කොළඹ සහ තදාසන්න නගරවල ජීවත් වූ බොහෝ දෙනෙක් අත්විඳි යථාර්ථය මතකද? 

ඉන්ධන හිඟය සහ විදුලිය විසන්ධි වීම නිසා, නගරයේ මහල් නිවාසවල ජීවත් වීම අතිශය දුෂ්කර විය. බොහෝ පිරිස් තාවකාලිකව හෝ ස්ථිරව තම ගම්බිම් බලා ගියේ, එහිදී අවම වශයෙන් දර ලිපක් පත්තු කරගෙන, වත්තේ පිටියේ හැදෙන දෙයක් කාලා ජීවත් විය හැකි නිසාවෙනි. 

ඒ අප දුටුවේ ජියෑං පවසන "නගරයෙන් ගමට" යාමේ ප්‍රවණතාවයේ "Preview" එකකි. අනාගත ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදයේදී මෙය මහා පරිමාණයෙන් ලෝකය පුරාම සිදුවනු ඇති බව ඔහුගේ මතයයි.

ජියෑං පවසන "කිරි දොවන්න, ගොවිතැන් කරන්න ඉගෙන ගන්න" යන උපදේශය සැබෑවක් වූ අවස්ථාවක් ලෙස කියුබාවේ ඉතිහාසය දැක්විය හැකියි. 1990 දශකයේ සෝවියට් දේශය බිඳ වැටීමත් සමඟ කියුබාවට ලැබුණු තෙල් සහ පොහොර සැපයුම "එකවර" නතර විය. එහිදී කියුබානු ජනතාවට අත්විඳින්නට සිදු වූයේ ජියෑං පවසන ආකාරයේම අත්දැකීමකි.  

නගරවල සිටි වෛද්‍යවරුන්, ඉංජිනේරුවන් පවා, තමන්ගේ ගෙවත්තේ එළවළු වගා කිරීමටත්, සතුන් ඇති කිරීමටත් පෙළඹුණි! ට්‍රැක්ටර් වෙනුවට නගුල් සහ ගොනුන් භාවිතා කිරීමට ඔවුන්ට සිදු විය. අද අප තාක්ෂණය ගැන පුරසාරම් දෙඩුවද, මූලික පැවැත්ම සඳහා කෘෂිකාර්මික දැනුම කෙතරම් වටිනවාද යන්නට කියුබාවේ ඒ කතාව කදිම නිදසුනකි. 

ජියෑං පවසන 'නගර අතහැර යාම' චීනයට නම් අලුත් දෙයක් නොවේ. මාවෝ සේතුංගේ "තරුණ පරපුර ගමට යැවීමේ" ව්‍යාපාරය එහි මූලාරම්භයයි. එහි එක කම්කරුවෙක්, "ඇයි මම නගරයේ ජීවිතය අතහැරලා කුඹුරට යා යුත්තේ?" 

චීන දේශපාලන උපදේශකයෙක් "සහෝදරයා, නගරය කියන්නේ පරපෝෂිත පද්ධතියක්. එය රඳා පවතින්නේ බාහිර සැපයුම් මතයි. නමුත් පොළොව යනු සැබෑ ශක්තියයි. අනාගත කුණාටුවෙන් බේරීමට නම්, අප නැවතත් නිෂ්පාදනයේ මුල් වෙත යා යුතුයි."

ඔහු කියන ඊළග කාරණය මීට වඩා බරපතලයි. ජියෑං කියන්නේ අනාගත ලෝකය සාමකාමී තැනක් වෙයි කියලා ඔයා හිතනවා නම්, ඒක ලොකු වැරදීමක් කියල.. අනාගත ලෝකය විග්‍රහ කිරීමට ඔහු චීන ඉතිහාසයේ එන "සටන්කාමී රාජ්‍ය යුගය" උදාහරණයට ගනී. 

අනාගතයේදී බලවතුන් අතර ස්ථිර සතුරන් හෝ ස්ථිර මිතුරන් නොසිටිනු ඇත. සෑම රටක්ම තමන්ගේ දේශසීමා ආරක්ෂා කරගන්න, තමන්ගේ සම්පත් රැකගන්න දැඩි උත්සාහයක නිරත වේ. 

රුසියාව, චීනය සහ ඇමරිකාව දැනටමත්, තම මිලිටරි ශක්තිය උපරිම කරමින් සිටින්නේ මේ එළඹෙන මහා කුණාටුවට සූදානම් වීමටයි.  මෙහිදී "ජාතිකත්වය" කියන සංකල්පය ඉතාම ප්‍රබල ලෙස ඉස්මතු වේ. 

තමන්ගේ රට වෙනුවෙන් සටන් කිරීමට සූදානම්, තම දේශය ගැන දැඩි භක්තියක් ඇති තරුණ පරපුරක් සිටින ජාතීන් පමණක් මේ අර්බුදයෙන් ජය ගනී. ලෝකය පුරාම "නව මිලිටරිවාදයක්" ඇතිවීමත් සමඟ, තරුණ පිරිස් වලට යුද බිමට පිවිසීම අනිවාර්ය වනු ඇත. 

අනාගතයේදී සම්පත් වෙනුවෙන් යුද්ධ ඇතිවීම වැළැක්විය නොහැකියි. ජලය, ආහාර සහ බලශක්තිය වෙනුවෙන් රටවල් එකිනෙකා මරාගන්නා යුගයක් ගැන ජියෑං මතක් කරන්නේ, බියකරු චිත්‍රයක් මවමින්. 

ඉදිරියේදී සම්පත් හිඟකම නිසා, සාගින්න නිසා ඇතිවන මිනිස් සංහාර වැනි හුදෙක් අපි කියවු ඉතිහාස පොත් වල සිදුවීම් එම පොත් පිටු වලට සීමා නොවී, අපේ ඇස් පනාපිටම අත්විඳින්නට ලැබෙන කටුක යථාර්ථයන් වනු ඇත. 

ඉතිහාසය දෙස බැලුවහොත්, සම්පත් වෙනුවෙන් රටවල් ඕනෑම බිහිසුණු දෙයක් කරන බව පැහැදිලියි. 1990 ගණන්වල ඉරාකය කුවේටය ආක්‍රමණය කළේ තෙල් නිසායි. වර්තමාන යුක්රේන රුසියානු යුද්ධය පිටුපසද බලශක්ති හා දුර්ලභ ඛණිජ සම්පත පවතී. 

ජියෑං පෙන්වා දෙන පරිදි ඉදිරියේදී "ජලය" වෙනුවෙන් ඉන්දියාව, පකිස්ථානය සහ චීනය වැනි රටවල් අතර ගැටුම් ඇතිවීමේ අවදානම අතිශය ඉහළය. ඔහු පවසන "මිලිටරි සූදානම් වීම" ගැන ලෝකයටම පාඩමක් උගන්වන්නේ ස්විට්සර්ලන්තයයි. 

"මොනවා ස්විට්සර්ලන්තය?"

ඔව්, ස්විට්සර්ලන්තය ඉතා සාමකාමී රටක් ලෙස පෙනුනද, එහි සෑම නිවසකම පාහේ බෝම්බ වලින් ආරක්ෂා විය හැකි බංකර් ඇත. එසේම සෑම පුරවැසියෙකුටම හමුදා පුහුණුව අනිවාර්ය වේ. 

"යුද්ධයක් ඇති නොවනු ඇත" යන මිථ්‍යාවේ ජීවත් නොවී, ඕනෑම මොහොතක යුද්ධයක් ඇති විය හැක යන යථාර්ථය මත පදනම්ව ඔවුන් තම රට ගොඩනගා ඇත. අනාගත බිහිසුණු යුගයට මුහුණ දීමට නම්, අප සතුව තිබිය යුතු "මානසිකත්වය" එය බව, ජියෑං දැඩිව අවධාරණය කරයි.

අපි අද ජීවත් වෙන්නේ ඛනිජ තෙල් පදනම් වූ ලෝකයකය. හැබැයි තෙල් සම්පත නැති වූ විට කුමක් සිදුවේද? මානව ඉතිහාසය දෙස බැලුවොත්, තෙල් සොයා ගැනීමට පෙර, ලෝකයේ "ලාභදායී බලශක්තිය" වුණේ මිනිස් ශ්‍රමයයි.  පිරමිඩ තැනීමේ සිට වතු වගාවන් දක්වා සියල්ල සිදු වූයේ වහල් ශ්‍රමයෙනි. 

ජියෑං පවසන අතිශය සංවේදී සහ බිහිසුණු කරුණක් වන්නේ, බලශක්ති අර්බුදය හමුවේ, ලෝකය නැවතත් "වහල්භාවය" වැනි අඳුරු යුගයන් කරා තල්ලු වීමට ඉඩක් ඇති බවයි. මෙය ඇසීමට පවා අප්‍රිය වුවත්, අප සූදානම් විය යුතු යථාර්ථය එයයි. 

සමාජය ස්ථර දෙකකට බෙදෙන අතර, ඉහළ මට්ටමේ සිටින පිරිසට සියලු වරප්‍රසාද ලැබෙන විට, බහුතරයකට "නවීන වහලුන්" ලෙස ජීවත් වීමේ අත්දැකීමට මුහුණ දීමට සිදු වනු ඇත. එය කිසිසේත්ම ප්‍රියජනක අනාගතයක් නොවන බව ඔහු අවධාරණය කරයි. 

තවද ජියෑංගේ විග්‍රහයට අනුව අනාගතයේදී ලෝකයේ බලවතුන් අතර අමුතු ආකාරයේ සන්ධාන ඇති විය හැකියි. රුසියාව සහ ජර්මනිය... දැනට මොවුන් සතුරන් ලෙස පෙනී සිටියත්, ඉදිරි වසර කිහිපයකින් පසු මොවුන් එකට අත්වැල් බැඳගනු ඇත. එයට හේතුව යුද්ධයට වඩා, එකට වැඩ කිරීමෙන් දෙපාර්ශ්වයටම වාසි සැලසීමයි. 

ඊශ්‍රායලය සහ ඉරානය... පුදුමයි නේද? අද මරාගන්නා මේ දෙරට, ඇමරිකාව මැද පෙරදිගින් ඉවත් වූ පසු එකඟතාවයකට එනු ඇතැයි ඔහු පවසයි. අදත් ඊශ්‍රායලයෙන් පිටත, මැදපෙරදිග කලාපයේ වැඩිම යුදෙව් ජනගහනයක් වෙසෙන්නේ ඉරානයේයි. ඔවුන් එහි ඉතා ගෞරවනීය ලෙස ජීවත් වන බවත් ඔහු උදාහරණ ලෙස පෙන්වා දෙයි. 

ඇමරිකාව මැදපෙරදිගින් ඉවත් වූ පසු මේ පැරණි ඓතිහාසික බැඳීම නැවත මතු වී ඔවුන් කලාපය බෙදාගෙන පාලනය කිරීමට පෙළඹෙනු ඇති බව ඔහුගේ මතයයි. ජියෑං පවසන පරිදි ඉරානය සහ ඊශ්‍රායලය අනාගතයේදී එකඟතාවයකට පැමිණීම, චීන "එක් මාවතක් - එක් මාවතක්" ව්‍යාපෘතියේ සාමකාමී පැවැත්මට අත්‍යවශ්‍ය සාධකයකි. එය චීනයේද කැමත්තයි.

ජපානයේ වෙනස? ජපානය වැනි රටවල් මුහුණ දෙන ප්‍රධාන ප්‍රශ්නය වන්නේ ජනගහනය වයස්ගත වීමයි. බලය සහ ධනය සියල්ල ඇත්තේ මහල්ලන් අතේය. මහාචාර්යවරයා පවසන්නේ ජපානයේ වැඩිහිටියන් ස්වේච්ඡාවෙන්ම තරුණයින්ට බලය පවරා දෙනු ඇති බවයි. 

නමුත් අනෙකුත් රටවල මේ බලය හුවමාරු වන්නේ ලේ වැකි යුද්ධ හරහා පමණි. මෙය ලෝකයේ අනෙක් රට වලට නැති ජපානයට පමණක් ආවේණික වූ ඓතිහාසික හා සංස්කෘතික ලක්ෂණයක් ලෙස ඔහු හඳුන්වයි. 

ඇමරිකාව කියන්නේ ලෝකයේ වැඩිම සම්පත් ප්‍රමාණයක් සහ නිර්මාණශීලී මිනිසුන් සිටින රටක්. ජියෑං පවසන්නේ ඇමරිකාව මේ අර්බුද වලින් විනාශ නොවන බව. ඇමරිකාව විනාශ නොවී පවතින්නේ කොහොමද? 

හේතුව සරලයි. ඇමරිකාව දෙපසින් සාගර දෙකකින් ආරක්ෂා වී ඇත.  උතුරින් කැනඩාව සහ දකුණින් මෙක්සිකෝව යන රටවල් දෙකම ඇමරිකාවේ පාලනයට හෝ බලපෑමට නතු වී ඇති නිසා, බාහිර ආක්‍රමණ වලින් තොරව ආරක්ෂිතව සිටීමේ ඓතිහාසික වාසිය ඔවුන්ට හිමි බව ඔහු පෙන්වා දෙයි. 

නමුත් ඇමරිකාවට තමන්ගේ පැවැත්ම වෙනුවෙන් නව අනන්‍යතාවයක් අවශ්‍ය වනු ඇත. ඔවුන් අද පවතින "ලෞකික" පාලන ක්‍රමයෙන් ඉවත් වී, ක්‍රිස්තියානි ආගමික පදනමක් සහිත දැඩි ජාතිකවාදී රාජ්‍යයක් දක්වා පරිවර්තනය වනු ඇති බව ඔහුගේ මතයයි.

මේ සියලු කරුණු ඇසෙන විට ඔබට බියක් දැනෙන්නට පුළුවන්. නමුත් ජියෑං පවසන්නේ මෙය බිය වීමට කාලය නොව, "සූදානම් වීමට" කාලය බවයි. මනස විවෘතව තබා ගන්න.

ඔබ පාසලේදී විශ්ව විද්‍යාලයේදී ඉගෙන ගත් දේ හෝ අද රූපවාහිනියේ දකින දේ හෙට දවසේදී සත්‍ය නොවනු ඇත. ලෝක දේශපාලනය ඕනෑම මොහොතක වෙනස් විය හැකියි. අද මිතුරා හෙට සතුරා විය හැකියි. ඩිජිටල් ලෝකය මතම යැපෙන්නේ නැතිව, පොළොවේ පය ගසා ජීවත් විය හැකි ශිල්ප ක්‍රම හදාරන්න. 

ආහාර නිෂ්පාදනය, ස්වයංපෝෂිත වීම අනාගතයේදී රන් වලට වඩා වටිනු ඇත. ජියෑං පවසන්නේ මෙවැනි අර්බුදකාරී කාලයකදී ආගමික හෝ අධ්‍යාත්මික පදනමක් තිබීමත්, මිනිසාගේ මානසික පැවැත්මට ඉතා වැදගත් වන බව. 

භෞතික දේවල් අහිමි වීම ගැන බිය නොවන්න. ඒවා කිසිදා ඔබට අයිතිව තිබුණේ නැත. සොබාදහමේ සෘතු විපර්යාසයන් මෙන්, ලෝක විපර්යාස ද පිළිගන්න. අවසාන වශයෙන්.. ලෝකය වෙනස් වෙමින් පවතී. අපට එය නැවැත්විය නොහැක. අපට කළ හැක්කේ ඒ වෙනස් වන ලෝකයට අනුව හැඩගැසීම පමණි. 

තාඕ දර්ශනයට අනුව, ලෝකය පාලනය වන්නේ ප්‍රතිවිරුද්ධ බලවේග දෙකක එනම්, යිං හා  යැං  සමබරතාවයෙනි. අධික ලෙස තාක්ෂණය සහ භෞතිකවාදය පසුපස හඹා ගිය "යැං" ලෝකය දැන් නැවතත් නිහඬතාවය සහ සරල බව නම් "යිං" දෙසට ගමන් කරමින් සිටී. 

ඔබ තවමත් පරණ ලෝකය එනතුරු බලා සිටිනවාද? නැතිනම් මේ එළඹෙන අලුත්, අභියෝගාත්මක ලෝකයට මුහුණ දෙන්න ශක්තිමත් වෙනවාද?  "පරණ ලෝකය ආයෙත් එයි කියලා හිතන්න එපා. අලුත් ලෝකයකට සූදානම් වෙන්න" යන්න ජියෑංගේ ඒකායන  පණිවිඩයයි.  

ජියෑං පවසන ඒ රළු අනාගතයට සූදානම් වීමට තාඕ දහමේ එන "Wu Wei" (වෑයමකින් තොර ක්‍රියාව) සංකල්පය කදිම උදාහරණයකි. ලෝකයම යුද්ධයට යන විට, ඔබ පමණක් සාමය සොයා සටන් නොකරන්න. ලෝකයම නගර අතහැර යන විට, ඔබත් ඒ ගමනට අනුගත වන්න. මන්ද අපට අත්විඳින්නට ලැබෙන අනාගතය තීරණය වන්නේ අප කෙතරම් දුරට ඒ වෙනසට හැඩගැසීමට සූදානම්ද යන්න මතයි. 

සතුටින් සිටින්නේ විශ්වීයේ  ගලායාමට බාධා නොකර, ඒ ශක්තිය මත "සර්ෆින්" කරන පුද්ගලයායි. අපේ මුතුන් මිත්තන් සතුව තිබූ, ඕනෑම අර්බුදයකදී නොසැලී සිටීමේ ශක්තිය සහ පොළොව සමඟ ඇති බැඳීම අප නැවත ඇති කරගත යුතුයි. 

ස්වයංපෝෂිත විය හැකි ඕනෑම ශිල්පයක් (ගොවිතැන, සත්ත්ව පාලනය, මූලික ඉංජිනේරු ශිල්ප) රන් වලට වඩා වටිනු ඇත. අර්බුදය පැමිණි පසු සිතීමට කාලයක් නැත. සූදානම් වීම යනු, අද දවසේ කළ යුතුම දෙයයි. තනිව සටන් කළ නොහැකි යුගයක් ඉදිරියේ ඇත. විශ්වාසවන්ත, එකම අරමුණක් ඇති පිරිසක් ගොඩනගා ගන්න. 

මන්ද හෙට දවසේ සැබෑ මුදල් ඒකකය "විශ්වාසය" සහ "සහයෝගීතාවයයි" අමතක නොකරන්න, ඉතිහාසය ලියවෙන්නේ බලවතුන්ගේ අතින් නොවේ. එය ලියවෙන්නේ කාලයේ වෙනස්වීම හඳුනාගෙන ඒ අනුව හැඩගැසෙන විනයගරුක මිනිසුන් අතිනි. අද ගෑස් මිල, පෙරදා තෙල් මිල මේ පෙරහැරේ කසකරුවන්ය. සබද, ඔබ නොදැකිය යුතුම පෙරහැර පැමිණෙමින් ඇත!

(සාගර දියගම ගේ මුහුණු පොතින් උපුටා ගන්නා ලදී)