ට්‍රම්ප් රුසියානු ඛනිජ තෙල් වලට පනවා තිබූ සම්බාධක ඉවත් කරයි!

Mar 13, 2026 at 01:23 PM

|

Lanka Leader

ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල ප්‍රහාරයෙන් ඇති වූ ගෝලීය බලශක්ති අර්බුදය සමනය කිරීමේ තවත් උත්සාහයක් ලෙස, මාර්තු 12 ට පෙර තෙල් ප්‍රවාහන නැව්වලට පටවා තිබූ රුසියානු තෙල් නැව්ගත කිරීම් සඳහා වූ සම්බාධක එක්සත් ජනපද භාණ්ඩාගාරය තාවකාලිකව ඉවත් කර ඇතැයි වාර්තාවේ.

රුසියානු ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින්ගේ ආයෝජන සම්බන්ධ නියෝජිතයා වන කිරිල් දිමිත්‍රිව් මහතා පැවසුවේ මෙම පියවර තෙල් බැරල් මිලියන 100 ක් පමණ සඳහා බලපානු ඇති බවයි. “ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය පැහැදිලි දේ හඳුනා ගෙන තිබෙනවා. රුසියානු තෙල් නොමැතිව ගෝලීය බලශක්ති වෙළඳපොළ ස්ථාවරව පැවතිය නොහැකියි.” කිරිල් දිමිත්‍රිව් පැවසීය.

ඉරානයේ අලුතින් පත් කරන ලද උත්තරීතර නායක මොජ්ටාබා කමේනි පැවසුවේ, එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්‍රායලය තම රටට සිදු වූ හානිය සඳහා වන්දි ගෙවන තෙක් උපායමාර්ගිකව වැදගත් හෝර්මුස් සමුද්‍ර සන්ධිය සතුරු ජාතීන්ට වසා දැමිය යුතු බවයි.

මෙම සතිය මුලදී ඛනිජ තෙල් ප්‍රවාහන නැව්වලට එල්ල වූ බහුවිධ ප්‍රහාර නොතකා, එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප්, නාවිකයන් “යම් ධෛර්යයක් පෙන්විය යුතු” බවත් සරලව ඒ හරහා යා යුතු යැයි ඔහු කළ ප්‍රකාශය නැවත අවධාරණය කර ඇත. “බිය වීමට කිසිවක් නැහැ. ඉරානයට නාවික හමුදාවක් නොමැති අතර අපි ඔවුන්ගේ සියලුම නැව් ගිල්වා දැමුවා.” ඔහු පැවසීය.

ගුවන් යානාවලට භාවිත කරන බ්‍රෙන්ට් තෙල් වල අනාගත මිල ගණන් ඉතා අස්ථාවරව පවතින අතර, වෙළඳපල සන්සුන් කිරීමට වොෂින්ටනය ගත් උත්සාහයන් අද(13) මිළ වන ඩොලර් 100 සීමාවට වඩා ඉහළ මිළක වෙළඳාම දිගටම පවතිනු ඇති බව ආර්ථික විශ්ලේෂකයන්ගේ මතයයි.

ගැටුමේ නවතම වර්ධනයන්

ඉරාකයේ “මිත්‍රශීලී ගුවන් අවකාශයේ” KC-135 ඉන්ධන පිරවීමේ ගුවන් යානයක මෙතෙක් පැහැදිලි කළ නොහැකි “අහිමිවීමක්” හේතුවෙන් එක්සත් ජනපද යුද දෙපාර්තමේන්තුව ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුමක් දියත් කර තිබේ. මාර්තු 1 වන දින කුවේටයට ඉහළින් සිදු වූ බව කියන “මිත්‍රශීලී ගින්නක්” හේතුවෙන් F-15E ස්ට්‍රයික් ඊගල්ස් යානා තුනක් බිම හෙළීමෙන් පසු, මෙම අනතුර එක්සත් ජනපද නියමුවන් සහිත ගුවන් යානයක් අහිමි වූ සිව්වන නිල වශයෙන් තහවුරු කරන ලද අවස්ථාව බවට පත්ව ඇත.

ටෙහෙරාන් හිතවාදී මිලීෂියාවන් විසින් ජෙට් යානය බිම හෙළන ලද බවත්, ඔවුන් පෙර දින ඉරාකයේ කුර්දි කඳවුරකට ද පහර දුන් බවත්, ප්‍රංශ හමුදා භටයන් හය දෙනෙකුට තුවාල සිදු කළ බවත් ඉරාන මාධ්‍ය ප්‍රකාශ කළේය. මේ අතර එක් සොල්දාදුවෙකු මිය ගිය බව ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් තහවුරු කළේය.

තම පළමු ප්‍රසිද්ධ දේශනයේදී,ඉරානයේ නව උත්තරීතර නායක කමේනි නිවේදනය කළේ ටෙහෙරානය එක්සත් ජනපදයෙන් සහ ඊශ්‍රායලයෙන් වන්දි ඉල්ලා සිටින බවත්, එය ප්‍රතික්ෂේප කළහොත් ආක්‍රමණිකයින්ගේ වත්කම් බලහත්කාරයෙන් අත්පත් කර ගැනීමට හෝ විනාශ කිරීමට කටයුතු කරන බවත්ය.

 යුරෝපා සංගමය ඉස්ලාමීය ජනරජයට නව සම්බාධක පැනවීමෙන් පසු, "ඇමරිකානු සහ ඊශ්‍රායල ආක්‍රමණ, ම්ලේච්ඡ ක්‍රියා සහ කෲරකම්" සඳහා හවුල් වී ඇති බවට ඉරාන විදේශ අමාත්‍යාංශය,චෝදනා කළේය.

ඊයේ(12) අලුයම ඉරාකයේ උම් කස්ර් වරාය අසල අවම වශයෙන් තෙල් ප්‍රවාහන නෞකා දෙකක්වත් ප්‍රහාර වලට ලක්වූ අතර, ඕමානයේ සලාලා වරාය එක රැයකින් ගිනි ගනිමින් තිබුණි. සෞදි අරාබිය සහ බහරේනය ද ඔවුන්ගේ තෙල් පහසුකම්වලට ප්‍රහාර එල්ල වූ බවට වාර්තා කළේය. පූර්වාරක්ෂාවක් ලෙස ඕමානය මිනා අල් ෆහාල් වෙතින් යාත්‍රා ඉවත් කළේය.

ළමුන් 168 දෙනෙකු මිය ගිය මිනාබ් හි ප්‍රාථමික පාසලකට එල්ල වූ ප්‍රහාරය සම්බන්ධයෙන් පෙන්ටගනයේ පරීක්ෂණයකින් හෙළි වූයේ යල් පැන ගිය එක්සත් ජනපද ඉලක්ක දත්ත අසල පිහිටි IRGC දේපලකට  ප්‍රහාර එල්ල කිරීමට ගත් ඉලක්කය වැරදීම මෙයට හේතු විය හැකි බවයි.

මිලිටරි සහ IRGC වැටුප් ගෙවීම් හසුරුවන ටෙහෙරානයේ රජයට අයත් බැංකුවක් වන සේපා වෙත එල්ල කළ ප්‍රහාරයට පළිගැනීමක් ලෙස ඉරානය එක්සත් ජනපද මූල්‍ය ආයතනවලට පහර දෙන බවට තර්ජනය කිරීමෙන් පසු බටහිර බැංකු සිය මැද පෙරදිග ශාඛා වසා දැමීමට පටන් ගත්තේය.

බටහිර වෙරළට ඔබ්බෙන් හඳුනා නොගත් නෞකාවකින් ඩ්‍රෝන ප්‍රහාර දියත් කිරීමට ඉරානය සැලසුම් කර ඇති බවට Fඹෛ කැලිෆෝනියා බලධාරීන්ට අනතුරු අඟවා ඇත. කෙසේ නමුත් ප්‍රාදේශීය නිලධාරීන් අනතුරු ඇඟවීම අවතක්සේරු කර ඇත. ආණ්ඩුකාර ගැවින් නිව්සම් X හි මෙසේ ලිවීය: “මේ අවස්ථාවේ කිසිදු ආසන්න තර්ජනයක් පිළිබඳව අපි නොදන්නා නමුත්, ඕනෑම හදිසි අවස්ථාවක් සඳහා අපි සූදානම්ව සිටිමු.”