ඉරානය, යුද ගැටුම් අවම කිරීම සහ දේශපාලන විසඳුමක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා ‘පියවර තුනක’ ක්‍රමවේදයක් යෝජනා කරනවා- චීනයේ ඉරාන තානාපති චීන මාධ්‍ය වෙත පවසයි

Mar 10, 2026 at 04:01 PM

|

Lanka Leader

ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද-ඊශ්‍රායල හමුදා ප්‍රහාර 11 වන දිනටත් පිවිස ඇති තතව්යක් තුළ චීනයේ ඉරාන තානාපති අබ්ඩොල්රේසා රහ්මානි ෆස්ලි ඊයේ(09) රටේ වත්මන් අර්බුදය සහ එහි විදේශ ප්‍රතිපත්තියේ දිශාව පිළිබඳව මාධ්‍ය හමුවක් පවත්වන ලදී. එම මාධ්‍ය හමුවේදී ග්ලෝබල් ටයිම්ස් පුවත් සේවය විසින් මතු කරන ලද ප්‍රශ්නයකට පිළිතුරු දෙමින්, ෆස්ලි පැවසුවේ, නව උත්තරීතර නායකයාගේ නායකත්වය යටතේ, ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉරාන නිලධාරීන් විසින් ගැටුම් අවම කිරීම සහ දේශපාලන විසඳුමක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා යෝජනා කරන ලද “පියවර තුනක” යෝජනා ක්‍රමයක් අනුගමනය කිරීම සඳහා ඉරානය පෙනී සිටින බව පැවසීය.

ඉරානයේ නව උත්තරීතර නායකයා ලෙස අලි කමේනිගේ පුත් මොජ්තාබා කමේනි තෝරා ගත් බව ඉරානයේ විශේෂඥයින්ගේ සභාව පසුගිය 8 වනදා නිවේදනය කළේය.

ඊයේ(09) තානාපති කාර්යාලයේ පැවති මාධ්‍ය හමුවේදී, ෆස්ලි, ග්ලෝබල් ටයිම්ස් වාර්තාකරු විමසූ, නව උත්තරීතර නායකයාගේ නායකත්වය යටතේ, ඉරානය දේශපාලනික සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික ක්‍රම මගින් අර්බුදය විසඳීම දිගටම කරගෙන යනු ඇත්ද? යන ප්‍රශ්නයට පිළිතුරු දෙමින් ෆස්ලි පැවසුවේ, ගැටුම් අවම කිරීම සහ පවතින තත්ත්වයට දේශපාලන විසඳුමක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම සඳහා දුරකථන සංවාදයක් මගින් ජ්‍යෙෂ්ඨ ඉරාන නිලධාරීන් විසින් යෝජනා කරන ලද පියවර තුනකින් යුත් සැලැස්මක් අනුගමනය කිරීම සඳහා ඉරානය පෙනී සිටින බවයි.

එම යෝජනා ක්‍රමයේ පළමු පියවර වන්නේ යුද්ධය අවසන් කර සටන් විරාමයක් ලබා ගැනීමයි. ඒ අනුව ආරම්භක පාර්ශවය විසින් මුලින්ම යුද්ධය නතර කළ යුතු බව ෆස්ලි අවධාරණය කළේය. ඔහුට අනුව, එක්සත් ජනපදයට සහ ඊශ්‍රායලයට සියලු හමුදා ප්‍රහාර වහාම නතර කිරීමට බල කිරීමට පියවර ගැනීම අවශ්‍ය වේ.

ඔහු ඉදිරිපත් කළ දෙවන පියවර වන්නේ සාකච්ඡා මේසයට නැවත පැමිණීමයි. නමුත් මෙම පියවර සාක්ෂාත් කර ගැනීම දුෂ්කර ය. එනම් කළ නොහැක්කකි යනුවෙන් පැවසූවේ, "අපි තවදුරටත් එක්සත් ජනපදය විශ්වාස නොකරන නිසා," යැයි තානාපතිවරයා අවධාරණය කළේය. කෙසේ වුවද "ප්‍රධාන ලෝක බලවතුන්ට සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයට සාකච්ඡාවලට මැදිහත් වී සාකච්ඡා අතරතුර තවදුරටත් ආක්‍රමණශීලී ක්‍රියාවන් සිදු නොවන බව සහතික කිරීම සඳහා බැඳීම් සහ උල්ලංඝනය කළ නොහැකි සහතික ලබා දිය හැකි නම් සහ සාකච්ඡාවල ප්‍රතිඵලය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා කල් පවතින සහ විශ්වාසදායක යාන්ත්‍රණයක් ස්ථාපිත කළ හැකි නම් " මෙම පියවර සාර්ථක කර ගත හැකි බව ෆස්ලි අවධාරණය කළේය.

"තෙවන පියවර ලෙස, ඒකපාර්ශ්විකත්වයට ඒකාබද්ධව විරුද්ධ වීමට සහ බහුපාර්ශ්විකත්වයේ වර්ධනය ප්‍රවර්ධනය කිරීමට සියලුම රටවල් එක්සත් වී සහයෝගයෙන් කටයුතු කළ යුතුය." යනුවෙන් තානාපතිවරයා අවධාරණය කළේය.

"ඉහත මූලධර්මවලට සම්පූර්ණයෙන්ම ගරු කර ක්‍රියාත්මක කිරීම මත පදනම්ව, අදාළ සංවාදය නැවත ආරම්භ කිරීමට අපි සූදානම්" තානාපති ෆස්ලි පැවසීය.

මැදපෙරදිග ගැටලුව පිළිබඳ චීන රජයේ විශේෂ නියෝජිත ෂායි ජුන් පසුගිය 8 වනදා ගල්ෆ් සහයෝගිතා කවුන්සිලයේ (GCC) මහලේකම් ජාසෙම් මොහොමඩ් අල්බුදායිවි හමුවූ බව චීන විදේශ කටයුතු අමාත්‍යාංශය ඊයේ(09) නිවේදනය කළේය.

චීනය තවදුරටත් ඵලදායී කාර්යභාරයක් ඉටු කරන බවත් සාමය ක්‍රියාකාරීව ප්‍රවර්ධනය කිරීමට, සතුරුකම් අවසන් කිරීමට සහ ආතතීන් අවම කිරීමට GCC සහ ගල්ෆ් රටවල් සමඟ කටයුතු කරන බවත් ෂායි පැවසීය. තානාපති ෆස්ලි චීනයේ මැදිහත්වීම සම්බන්ධයෙන් අගය කරමින් අදහස් දැක්වූ අතර චීනයේ  මැදත්වීම සාර්ථක වනු ඇතැයි අපේක්ෂා පල කළේය.

"යුද්ධය අවසන් කිරීමට සහ තවදුරටත් ආක්‍රමණ වැළැක්වීමට චීනය ගන්නා ඕනෑම පියවරක් අපි සාදරයෙන් පිළිගනිමු. ප්‍රධාන බලවතෙකු ලෙස, චීනය කලාපයේ සහ ලෝකයේ සැලකිය යුතු බලපෑමක් ඇති කරනවා. සංවාදය හරහා චීනයට අදාළ පාර්ශවයන් සංයමයෙන් කටයුතු කිරීමට දිරිමත් කළ හැකි බව අපි විශ්වාස කරන අතරම ඒ වෙනුවෙන් අපි බලාපොරොත්තු දල්වා සිටිනවා." ෆස්ලි ග්ලෝබල් ටයිම්ස් වෙත පැවසීය.