ලංකාවේ ක්රිකට් ක්රීඩාව වැටී ඇති ප්රපාතය සහ වර්තමාන ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලයේ ක්රියාකලාපය..
ලංකාවේ ක්රිකට් ක්රීඩාව වැටී ඇති ප්රපාතයට ප්රධාන හේතුවක් ලෙස වර්තමාන ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලයේ ක්රියාකලාපය හේතු වූ බව බොහෝ ක්රීඩා ලෝලීන්ගෙ මතයයි. රටේ ජනාධිපතිවරයා තේරීමට ලක්ෂ 120ක් ඡන්දය දුන්නද, ක්රිකට් පාලනය තීරණය කරන්නේ වරදානවලට යට වූ සංවෘත කල්ලියකි.
වර්තමාන ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක වුවද කුමාර් සංගක්කාර වුවද රොශාන් මහානාම වුවද, පවතින මේ දූෂිත ව්යුහය ඇතුළේ ක්රිකට් නිලවරණයකට ඉදිරිපත් වුවහොත් ඔවුන් අන්ත පරාජයකට පත්වීම සහතික වශයෙන්ම සිදු වෙයි. එයට හේතුව එහි ඇත්තේ ප්රතිපත්ති සහ දැක්ම මත පදනම් වූ ඡන්ද ක්රමයක් නොව, වරදාන සහ සන්තෝසම් මත පදනම් වූ ගනුදෙනුවක් බැවිනි.
ලෝකයේ ප්රධාන ක්රිකට් ක්රීඩා කරන රටවල් තම ක්රිකට් පාලකයන් තෝරා ගන්නේ ඉතා විනිවිද පෙනෙන නමුත් සීමිත පිරිසකගේ මැදිහත් වීමෙනි. එම පිරිස සිය තේරීම් ගැන වගකියන අතර, පෞද්ගලික අභිලාශයන්ට වඩා රටේ ක්රිකට් උන්නතිය වෙනුවෙන් වගවීමක් එම නියෝජිතයන්ට ඇත. ඔවුන්ගෙ රටේ ක්රිකට් ව්යවස්ථා නිර්මාණය වී ඇත්තේ වෘත්තියභාවය ඉහළින්ම රකින ආකාරයෙනි.
ප්රධාන රටවල් කීපයක ඡන්ද පද්ධතීන් දළ වශයෙන් මෙසේය.
1) ඕස්ට්රේලියාව (Cricket Australia)
ඕස්ට්රේලියාවේ ක්රිකට් පාලනය සම්පූර්ණයෙන්ම පාහේ ප්රාන්ත සංගම්වලට සීමා වී ඇත.
සමස්ත ඡන්ද සංඛ්යාව- සාමාන්යයෙන් ඡන්ද 18 කි.
බෙදී යන ආකාරය: ප්රධාන ප්රාන්ත 6 ක් (New South Wales, Victoria, Queensland, Western Australia, Southern Australia, Tasmania) ඇති අතර, එක් ප්රාන්තයකට ඡන්ද 3 බැගින් හිමිවේ.
2) එංගලන්තය (ECB)
එංගලන්තයේ සහ වේල්සයේ ක්රිකට් පාලනය ප්රධාන Counties මත පදනම් වේ.
සමස්ත සාමාජිකයන් 41 කි
බෙදී යන ආකාරය:
පළමු පෙළ කවුන්ටි (First-Class Counties) 18 ක සභාපතිවරු
ජාතික කවුන්ටි (National Counties) 21 ක සභාපතිවරු
MCC (Marylebone Cricket Club) සහ ජාතික කවුන්ටි සංගමයේ සභාපතිවරු 4
3) ඉන්දියාව (BCCI)
ලෝකයේ ධනවත්ම ක්රිකට් මණ්ඩලය වුවද, එහි ඡන්ද සංඛ්යාව ලංකාවට වඩා බෙහෙවින් අඩුය.
සමස්ත ඡන්ද සංඛ්යාව: සාමාන්යයෙන් 38 කි.
බෙදී යන ආකාරය: ඉන්දියාවේ ප්රාන්ත සංගම් (State Associations) සඳහා එක් ඡන්දය බැගින් හිමිවේ.
විශේෂත්වය වන්නේ ඉන්දියාවේ ජනගහනය සහ ක්රීඩා සමාජ සංඛ්යාව අතිවිශාල වුවත්, පාලක මණ්ඩලයේ තීරණ ගනු ලබන්නේ මෙම නියෝජිතයන් 38 දෙනා විසිනි.
ශ්රී ලංකාවේ ක්රිකට් විධායක සභාව තේරීම සඳහා වන ඡන්ද ක්රමය නිර්මාණය වී ඇත්තේ කෙසේද බලමු.
ශ්රී ලංකා ක්රිකට් (SLC) නිලවරණය යනු ලෝකයේ අනෙකුත් ක්රිකට් පාලක මණ්ඩලවලට සාපේක්ශව වැඩිම ඡන්ද සංඛ්යාවක් සහිත නිළවරණයයි.
ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ව්යවස්ථාවට අනුව, විධායක සභාව තේරීම සඳහා ඡන්ද 60ක් වරම් ලබා ගනී. (මෙය තීරණය වන්නේ සාමාජිකයන් 140-150 අතර ප්රමාණයක්, සාමාජිකත්වය අලුත් වීම මත පදනම්ව). වර්තමානයේ එහි සාමාජික සංඛ්යාව 147කි.
ඡන්ද අයිතිය බෙදී යන ආකාරය සහ ක්රීඩා සමාජ වර්ගීකරණය පහත දැක්වේ.
ලංකාවේ ක්රිකට් ඡන්දය ප්රධාන කාණ්ඩ කිහිපයකට බෙදා ඇත.
i. පූර්ණ සාමාජික ක්රීඩා සමාජ (Full Member Clubs): මේවා ප්රධාන පෙළේ (Tier A සහ Tier B) ක්රීඩා සමාජ වේ. සාමාන්යයෙන් එක් සමාජයකට ඡන්ද 1 බැගින් හිමිවේ. විධායක සභාව තේරීමේ ඡන්දයේදි මොවුන්ගෙ බලපෑම ඉතා වැඩිය.
මීට අමතරව විධායක කමිටු තීරණ ගැනීමේදි පහත සඳහන් ස්ථර වල මතයද වැදගත් වේ.
ii. අනුබද්ධ සාමාජිකයන් (Affiliate Members): මොවුන්ට හිමිවන්නේ ඡන්ද 1 බැගින් පමණි.
iii. දිස්ත්රික් ක්රිකට් සංගම් (District Cricket Associations): දිස්ත්රික්ක 25 නියෝජනය කරමින් එක් දිස්ත්රික්කයකට ඡන්ද 2 බැගින් හිමිවේ.
iv. පළාත් ක්රිකට් සංගම් (Provincial Cricket Associations): පළාත් 9 සඳහා එක් පළාතකට ඡන්ද 2 බැගින් හිමිවේ.
v. විශේෂිත සංගම් (Controlling/Other Bodies): පාසල් ක්රිකට් සංගමය, විනිසුරුවන්ගේ සංගමය, පුහුණුකරුවන්ගේ සංගමය වැනි ආයතන වලටද ඡන්ද අයිතිය ඇත.
🟢 ප්රධාන වශයෙන් විධායක කමිටුව තේරීම සඳහා ඡන්ද අයිතිය ඇති ක්රීඩා සමාජ (Major Clubs)
ලංකාවේ ක්රිකට් දේශපාලනයේ තීරණාත්මක බලය ඇත්තේ මෙම පළමු පෙළ ක්රීඩා සමාජ සතුවයි. ඉන් කිහිපයක් නම්,
SSC (Sinhalese Sports Club)
NCC (Nondescripts Cricket Club)
CCC (Colombo Cricket Club)
Tamil Union C & AC
Colts Cricket Club
Bloomfield C & AC
Burgher Recreation Club (BRC)
Moors Sports Club
Ragama Cricket Club
Chilaw Marians Cricket Club
PanaduraSports Club
Saracens Sports Club
Badureliya Sports Club
මීට අමතරව යුද හමුදා, නාවික හමුදා, ගුවන් හමුදා සහ පොලිස් ක්රීඩා සමාජවලටද ඡන්ද අයිතිය හිමිය.
බිම් මට්ටමේ ක්රිකට් ක්රීඩාව දියුණු කිරීමට කිසිදු දායකත්වයක් නොදක්වන, ක්රීඩා පිටියක් තබා හරියට පිත්තක්වත් නැති සමහර නාමික ක්රීඩා සමාජ පවා මේ ඡන්ද බලය උපයෝගී කරගනිමින් වැජඹෙයි. නිලවරණයක් ලං වෙද්දී මේ කුඩා සමාජවල නිලධාරීන්ට ලැබෙන සුඛෝපභෝගී සංචාර, ක්රීඩා උපකරණ සහ මූල්ය වරප්රසාද හමුවේ රටේ ක්රිකට් අනාගතය පාවා දීම සාමාන්ය දෙයක් බවට පත්ව ඇත.
🔴 ඇයි අනුර කුමාරට වුණත් මෙතැනදී දිනන්න බැරි?
රටේ පොදු ජනතාව ක්රිකට් ආයතනය දෙස බලන්නේ පිළිකුලෙනි. නමුත් ඒ ජනතාවට ක්රිකට් පාලකයන් තේරීමට බලයක් නැත. බලය ඇත්තේ ඉහත කල්ලියටයි.
අනුර කුමාර දිසානායක මහතාට රටේ ජනතාව ඡන්දය දුන්නේ හොරකම සහ දූෂණය නැති කිරීමටයි. නමුත් ක්රිකට් නිලවරණයකදී ඡන්දය හිමි බොහෝ දෙනෙකු බලාපොරොත්තු වන්නේ හොරකම සහ දූෂණය දිගටම පවත්වාගෙන යමින් තමන්ට ලැබෙන කොටස ලබා ගැනීමටයි. එවැනි තැනක ප්රතිපත්තිගරුක නායකයෙකුට කිසිදු ඉඩක් නැත. රොශාන් මහානාම වැන්නකුට මෙම ඡන්ද ක්රමය හරහා කිසි දිනෙක ශ්රී ලංකා ක්රිකට් සභාපති ධූරයට තේරී පත් විය නොහැක. මෙහි ඇත්තේ වරදාන වරමකි. මේ ක්රමය තුළින් ජයග්රහණය කිරීමට නම් ක්රිකට් ගැන දැන නොගත්තත් කමක් නැත. නමුත් ඕනෑම ප්රතිපත්ති ගරුක නොවන සන්තෝසම් වරදාන දීමට හැකි දූෂිතයෙක් වීමට හැකි විය යුතුය.
🔴 විසඳුම කුමක්ද? විසඳුමක් නැද්ද?
ශ්රී ලංකා ක්රිකට් ක්රීඩාවේ පවතින මෙම අර්බුදය පුද්ගලයන් මාරු කිරීමෙන් පමණක් විසඳිය නොහැකි බව දැන් පැහැදිලිය. අවශ්ය වන්නේ ආයතනයේ සමස්ත පාලන ව්යුහයම (Governance Structure) නවීකරණය කරන විධිමත් ප්රතිසංස්කරණයකි.
🟢 ව්යවස්ථාමය වෙනසක් (Constitutional Reform) ඉක්මණින්ම අවශ්යය.
දැනට පවතින ක්රිකට් ව්යවස්ථාව වෙනුවට, විනිසුරු කේ.ටී. චිත්රසිරි මහතා ප්රමුඛ කමිටුව විසින් යෝජනා කරන ලද නව ව්යවස්ථා කෙටුම්පත වැනි, ජාත්යන්තර ප්රමිතීන්ට අනුකූල නව ව්යවස්ථාවක් වහාම බලාත්මක කළ යුතුය. එමගින් ඡන්ද දායකයන්ගේ සංඛ්යාව තාර්කික මට්ටමකට (උදාහරණ ලෙස 15-20 දක්වා) අඩු කිරීම අත්යවශ්ය වේ.
🟢 වෘත්තීයමය මණ්ඩලයක (Professional Board Model) අවශ්යතාවය
දේශපාලන හෝ ක්රීඩා සමාජ බලපෑම්වලින් තොර, විෂයය පිළිබඳ විශේෂඥ දැනුමක් ඇති ස්වාධීන අධ්යක්ෂවරුන්ගෙන් (Independent Directors) සමන්විත පාලක මණ්ඩලයක් පත් විය යුතුය. ඕස්ට්රේලියාව සහ නවසීලන්තය වැනි රටවල් අනුගමනය කරන මෙම Corporate Model ක්රමය තුළ තීන්දු තීරණ ගනු ලබන්නේ පෞද්ගලික වාසි මත නොව, ක්රීඩාවේ අනාගතය වෙනුවෙන් පමණි.
🟢 ඡන්ද අයිතිය ප්රතිසංවිධානය කිරීම
ක්රිකට් ක්රීඩාවට සක්රීයව දායක නොවන, නාමික ක්රීඩා සමාජ සතු ඡන්ද අයිතිය අහෝසි කළ යුතුය. ඒ වෙනුවට පළාත් මට්ටමින් ක්රීඩාව පාලනය වන, වඩාත් විමධ්යගත එහෙත් මධ්යම පාලනයට වගකියන ව්යුහයක් සකස් කළ යුතුය.
🟢 විනිවිදභාවය සහ වගවීම
මූල්ය පරිපාලනය සහ තේරීම් කමිටු ක්රියාවලිය පූර්ණ විනිවිදභාවයකින් යුතුව සිදුවිය යුතු අතර, සෑම වසරකම ස්වාධීන විගණනයකට යටත් විය යුතුය.
🟢 සූදු සහ ඔට්ටු ඇල්ලීමේ ව්යාපාරවලින් තොර ක්රීඩා සංස්කෘතියක් නිර්මාණය විය යුතුය.
ක්රිකට් ක්රීඩාවේ ගෞරවය සහ විනය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා, කිසිදු ආකාරයක සූදු (Betting) හෝ ඔට්ටු ඇල්ලීමේ (Gambling) ව්යාපාරික ආයතනයක් ක්රිකට් ප්රවර්ධන කටයුතු, තරගාවලි අනුග්රහයන් හෝ නිල ඇඳුම් අනුග්රහයන් සඳහා සම්බන්ධ කර නොගත යුතුය. ක්රීඩාව සදාචාරාත්මකව උසස් මට්ටමක පවත්වා ගැනීමටත්, තරුණ පරපුර දූෂිත ව්යාපාරික බලපෑම්වලින් ආරක්ෂා කර ගැනීමටත් මෙම තහනම වහාම ක්රියාත්මක විය යුතුය.
ශ්රී ලංකා ක්රිකට් යළිත් ලෝකයේ ප්රමුඛතම කණ්ඩායමක් බවට පත් කිරීමට නම්, මෙම ඡන්ද මාෆියාව සහමුලින්ම අතුගා දමන රැඩිකල් වෙනසකට රජය මෙන්ම ක්රීඩා ලෝලීන්ද කොන්දේසි විරහිතව පෙනී සිටිය යුතුය.
ක්රිකට් යනු මේ රටේ ලක්ෂ සංඛ්යාත ජනතාවගේ හදගැස්මයි. රටේ ජාතික ආඩම්බරයයි.
එම ක්රීඩාවේ අනාගතය සහ තීරණ ගැනීමේ සැබෑ අයිතිය තිබිය යුත්තේ වරදානවලට යට වූ ක්රීඩා සංගම් වලට නොව, ක්රීඩාවට පණ මෙන් ආදරය කරන ක්රීඩා ලෝලීන්ට සහ මේ රටේ පොදු ජනතාවටයි. සූදු කාරයන්ගෙන් සහ ඡන්ද මාෆියාවෙන් ලංකාවේ ක්රිකට් මුදවාගෙන, එය යළිත් ගෞරවනීය ක්රීඩාවක් ලෙස ජනතාවට භාර දිය යුතු කාලය එළඹ ඇත.
මතක තබා ගන්න, ක්රිකට් පවතින්නේ පාලකයන් නිසා නොව, ක්රීඩාවට ආදරය කරන ප්රේක්ශකයා නිසාය.
ක්රිකට් වල අයිතිය ක්රීඩා ලෝලීන්ට මිස, ඡන්ද ඩීල් කාරයන්ට නොවේ!
පසුගිය කාලයේ රොෂාන් රණසිංහ ක්රීඩා ඇමතිවරයාව සිටි සමයේ මේ දූෂිත ඡන්ද මාෆියාවට අත තැබූ විට, "දේශපාලන අතපෙවීම්" යන ලේබලය අලවා ඔහුව පද්ධතියෙන් ඉවත් කිරීමට ශම්මි ප්රමුඛ නඩය කටයුතු කළ හැටි ඔබට මතකය. එහෙත් සැබෑ මහජන නාඩිය හඳුනන, දූෂණයට එරෙහි කොන්දක් ඇති පාලනයක් යටතේ මෙය ඉදිරියට යා යුතුව නැත. වර්තමාන ජනාධිපතිපතිවරයා ප්රමුඛ රජයට මේ වෙනුවෙන් පැහැදිලි ජන වරමක් ලැබී ඇත. සැබෑවටම වුවමනාවක් තිබේ නම්, මේ දූෂිත වළල්ලට නිමාවක් තිතක් තියන්නට කටයුතු කිරීමේ ව්යාපෘතිය ආරම්භ කිරීමට මීටත් වඩා හොඳ කාලයක් තවත් නැත.
(අන්තර්ජාලයෙන් උපුටා ගන්නා ලදී)
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
කන්කසන්තුරේ තිස්ස රජමහා විහාරය දෙකට කරමින් මැදින් පාරක්.. අමරපුර නිකායේ දැඩි විරෝධය..
''මේ රටේ ගෝඨාභය මරාදමා හෝ විදේශ මැදිහත් වීමෙන් අන්තර්කාලීන පාලනයක් ගොඩනගන්න හැදුවා.. ආණ්ඩුව පවාදීම් රැසක් මේ වන විට කර අවසන්.." - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
සම්බුද්ධ ශාසනයේ ප්රධාන අංගයක් වන පෙරහැර විකාරයක් බව අගමැතිනිය කියන්නේ කොහොමද?.. - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
සවුදිය, තුර්කිය සහ පාකිස්ථානය 'නේටෝ' වැනි යුද සංවිධානයකට අවතීර්ණ වෙයි.. 'මක්කා ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක ගිවිසුම' අත්සන් තබයි..
විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 67 දක්වා දිගු කිරීමට ජනමත විචාරණයක් අවශ්යයි.. - ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය 2022 වසරේදී තීන්දු කරලා..
22වන ව්යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත ගැසට් කෙරේ..
වර්තමාන අර්බුද හමුවේ නාට්යකරුවන් අපේක්ෂාභංගත්වයට පත්වෙලා.. – නාට්යවේදී අඛිල සපුමල්
ලොවටම සහන සැලසූ චීනයේ ගෝලීය සංවර්ධන මුලපිරුමට වසර 5යි: ගෝලීය දකුණේ අනාගතය වෙනුවෙන් චීනයෙන් නව පොරොන්දුවක්..
බන්ධනාගාර කොමසාරිස් තුෂාර උපුල්දෙණියව අයින් කරන්න ආණ්ඩුවට අවශ්ය වුනා.. ආණ්ඩුව දේශපාලනිකව පොලිසිය මෙහෙයවනවා ද යන්න ගැටළුවක්.. - නීතිඥ සංජීව වීරවික්රම
බෞද්ධ සභ්යත්වයට එරෙහිව දියත්වන ප්රහාර උච්ඡතම ස්ථානයකට පැමිණිලා.. ෂානක්කියන්ලා, සුමන්තිරන්ලාගෙන් බෞද්ධ උරුමය විනාශ කරන්න පුරාවිද්යා දෙපාර්තුමේන්තුවටත් බලපෑම්.. දළදා පෙරහැරේ කරඬුව වඩම්මන ඇතුන්ටත් තහංචි වැටෙන ලකුණු!
මැගසින් බන්ධනාගාරය තුළ නොසන්සුන්තාවක්..
උතුරු-නැගෙනහිර බෞද්ධ උරුමය විනාශ කිරීමට සැලසුම්සහගත ප්රහාරයක්.. පුරාවිද්යා වාර්තා වෙනස් කරන්න දෙමළ මන්ත්රීන්ගෙන් බලපෑම්.. - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාරගෙන් සුවිශේෂී හෙළිදරව්වක්..
පළාත් සභා ඡන්දය ඉක්මනින් පවත්වන්නැයි ඉන්දියාවෙන් දන්වයි..
ඇමරිකානු - ඉරාන යුද්ධය අවසන් ද? - ආචාර්ය ජගත් චන්ද්රවංශගෙන් අනාවරණයක්
'පාස්කු ප්රහාරය ගැන විමර්ශකයින් පත්කරලා තියෙන්නේ කතෝලික පල්ලියෙන්' - අතරමැදි පෙත්සම්කරුවෝ අධිකරණයට කියති..
ගම්මන්පිල, විමල්, දිලිත් ඇතුළු හය දෙනෙක් අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ ප්රකාශ ගැන අභියාචනාධිකරණයට දැනුම් දීමට තීරණ කළා.. - කොටුව මහේස්ත්රාත්