චීනයට අමෙරිකාව එල්ල කළ කොවිඩ් චෝදනා සම්බන්ධයෙන් චීනය ඇමරිකානු රාජ්‍යයට නඩු පවරයි.

Dec 20, 2025 at 12:11 PM

|

Lanka Leader

චීනය කොවිඩ්-19 වසංගතයට සම්බන්ධ බවට ගොනු කරනු ලැබූ අධිකරණ කටයුතු මගින් චීනයේ ආර්ථික හා කීර්තිනාමයට හානි කළ බවට චෝදනා කරමින් එක්සත් ජනපද මිසූරි ප්‍රාන්ත බලධාරින්ට සහ ඇමරිකානු නිලධාරීන් කිහිප දෙනෙකුට එරෙහිව වුහාන්හි අධිකරණයක නඩුවක් ගොනු කර ඇතැයි වාර්තා වේ.

මිසූරි ප්‍රාන්තයේ නීතිපති කැතරින් හැනවේ විසින් නිකුත් කරන ලද ලේඛන මත පදනම්ව, චීන විද්‍යාත්මක සහ රාජ්‍ය ආයතන කිහිපයක් විසින් වුහාන්හි අධිකරණයක මෙම නඩුව ගොනු කර ඇත. විත්තිකරුවන් ලෙස නම් කර ඇති අය අතර මිසූරි ප්‍රාන්ත ආණ්ඩුකාර මයික් කෙහෝ, එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභික එරික් ෂ්මිට් සහ හිටපු මිසූරි නීතිපති ඇන්ඩෲ බේලි ඇතුළත් වේ.

පැමිණිල්ල තර්ක කරන්නේ මිසූරි හි නීතිමය ක්‍රියාමාර්ග සහ ප්‍රසිද්ධ ප්‍රකාශ බවට පත් කළ "කරදරකාරි නඩු කටයුතු" අපහාසයක් වන බවත් එමඟින් සැලකිය යුතු ආර්ථික පාඩු සිදුවන අතර චීනයේ ස්වෛරීභාවය සහ සංවර්ධන අවශ්‍යතාවලට හානිකර බවයි. බීජිනය පැමිණිල්ල ඉදිරිපත් කරමින් ඩොලර් බිලියන 50.5 ක වන්දි සහ නීතිමය වියදම් ඉල්ලා සිටින අතර, එක්සත් ජනපද සහ චීන ප්‍රධාන මාධ්‍ය ආයතනවල විත්තිකරුවන්ගෙන් මහජනයා වෙතින් සමාව ඉල්ලා සිටින ලෙසද ඉල්ලා සිටී.

මිසූරි හි ෆෙඩරල් අධිකරණයක් විසින් මෙම වසර මුලදී නිකුත් කරන ලද ඩොලර් බිලියන 24 ක පැහැර හැරීමේ තීන්දුවක් බලාත්මක කිරීමට මිසූරි ප්‍රාන්තය පියවර ගැනීමට තීරණය කිරීමත් සමඟ මෙම නඩුව කරලියට පැමිණ තිබේ. වසංගතයේ මුල් මාසවලදී චීනය කොවිඩ්-19 පිළිබඳ තොරතුරු සඟවා පුද්ගලික සෞඛ්‍ය ආරක්ෂක උපකරණ ගෝලීය වශයෙන් සැපයීමට බාධා කළ බවට චෝදනා කරමින් 2020 දී අමෙරිකා එක්සත් ජනපදය නඩුවක් ගොනු කළේය.කෙසේ වුවද චීන ආයතන නඩු කටයුතුවලට පෙනී සිටියේ නැත.

මිසූරි ප්‍රන්න්තයේ නිලධාරීන් පැවසුවේ තීන්දුව බලාත්මක කර ගැනීම සඳහා චීන රජය සතු වත්කම් පසුපස හඹා යාමට අදහස් කරන බවයි. බීජිං පරිපාලනය අධිකරණ තීන්දුව ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර එය නීත්‍යානුකූල නොවන සහ දේශපාලනික වශයෙන් අභිප්‍රේරණය වූවක් ලෙස හඳුන්වා ඇති අතර චීන වත්කම් අත්පත් කර ගන්නේ නම් පළිගැනීමක් සිදු කරන බවටද අනතුරු අඟවා ඇත.

කොවිඩ්-19 වුහාන්හි රසායනාගාරයකින් ආරම්භ වූ බවට සහ එය වසංගතය පිළිබඳ තොරතුරු හිතාමතාම සඟවා ඇති බවට එල්ල වන චෝදනා චීනය ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ. බලධාරීන් පවසන්නේ රට විනිවිදභාවයෙන් හා වගකීමෙන් යුතුව ක්‍රියා කළ බවත් වෛරසයේ මූලාරම්භය සම්බන්ධයෙන් නොවිසඳී ඇති ජාත්‍යන්තර විද්‍යාත්මක විවාද මගින් පෙන්වා දී ඇති බවත්ය.

2019 දී වුහාන්හිදී වෛරසය ප්‍රථම වරට අනාවරණය වූ දා සිට කොවිඩ්-19 හි මූලාරම්භය පිළිබඳ විවාදය ජාත්‍යන්තරව අඛණ්ඩව පවතී. සමහර එක්සත් ජනපද නිලධාරීන් සහ නීති සම්පාදකයින් පවසා ඇත්තේ රසායනාගාර සිදුවීමක් බැහැර කළ නොහැකි බවයි; කෙසේ වෙතත්, විද්‍යාඥයින් සහ ජාත්‍යන්තර ආයතන ගණනාවක් පවසන්නේ වෛරසය ස්වභාවිකව හෝ රසායනාගාර ආශ්‍රිත සිදුවීමක් හරහා මතු වූවාද යන්න පවතින සාක්ෂි මගින් නිශ්චිතවම තීරණය කර නොමැති බවයි.