උනුත් එකයි මුනුත් එකයි කියපු දැන් අපිත් එකයි මලේ - බුලිත ප්‍රදීප් කුමාර

Sep 23, 2025 at 05:14 PM

|

Lanka Leader

නාමල්ලට එහෙමනම් ඇයි අපිට පාන්ද...?

අයථා ආකාරයෙන් මුදල් ඉපයීම් ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ සමාජ මාධ්‍ය මගින් හා දේශපාලන වේදිකාවේ කෙරෙන චෝදනාවලින් වැඩිපුරම චෝදනා එල්ල වී ඇත්තේ රාජපක්ෂවරුන්ට බව රහසක් නොවේ. එම චෝදනා නීතිමය වශයෙන් සනාථ වී ඔප්පු වී නැතත් පසුගිය කාලය මුළුල්ලේම රාජපක්ෂවරුන්ගේ දේශපාලනමය පිරිහීම සඳහා ඒවා ඉවහල් වී ඇති බව අපි දනිමු.

රාජපක්ෂවරු යැයි කී පමණින්ම ''ඒ ඔක්කොම හොරු' යන ආකාරයේ මතයක් පසුගිය කාලයේ සමාජය මත තහවුරු කළේ ඔවුන්ගේ විරුද්ධ පක්ෂයි. ඒ අතර ජනතා විමුක්ති පෙරමුණ ප්‍රමුඛ ඔවුන්ගේ බල කඳවුරට හිමිවන්නේ අසමසම ප්‍රමුඛස්ථානයකි.

පසුගිය ජනාධිපතිවරණයේදී මෙන්ම මහ මැතිවරණයේදීද රාජපක්ෂවරු අන්ත පරාජයට පත් කරන්නට මෙම චෝදනා ඉවහල් වූ බව අමුතුවෙන් කිව යුතු නැත.

එබැවින් මේ රටේ නීතියට යුක්තියට ගරු කරන සර්ව සාධාරණ පොදු ජනතාව ජනතා මුදල් හොරාකමින් පවුල වර්ධනය කරගත්තේ යැයි කියන රාජපක්ෂ පවුලට අලුත් ආණ්ඩුව පැමිණ විධිමත් පරීක්ෂණ පවත්වා නීතිමය වශයෙන් නිසි දඬුවම් දෙනු ඇතැයි බහුතරයක් දෙනා විශ්වාස කළහ.

රාජපක්ෂලා නිදොස්කරණය...

එහෙත් සිදු වූයේ කුමක්ද... ජනාධිපතිවරයා බලයට පත් වූ 2024 සැප්තැම්බර් 21 වනදා මාසේ සිට මේ වනතුරුම රාජපක්ෂවරුන්ට නම් දීපු දඬුවමක් නැත. අහපු නඩුවක් ද නැත. චමල් රාජපක්ෂගේ පොත් හිටපු නියෝජ්‍ය අමාත්‍ය ශෂීන්ද්‍ර රාජපක්ෂ අයථා ආකාරයෙන් වන්දි ලබාගත්තේ යැයි කියමින් පරීක්ෂණ පවත්වමින් රිමාන්ඩ් බන්ධනාගාරගත කර තැබුවා හැරෙන්නට ප්‍රධාන රාජපක්ෂ පවුලේ තාත්තලාට හෝ පුතාලාට හෝ මවට කිසිදු තර්ජනයක් සිදු වූයේ නැත. ඒ වෙනුවට දිගින් දිගටම සිදුවූයේ පහුගිය චන්ද කාලයේ ඔවුන්ට විරුද්ධව ගොතන ලද චෝදනා හා අවලාද පදනම් විරහිත ප්‍රකාශ හෝ ප්‍රබන්ධ බවට ඔප්පු කිරීම පමණකි. උගන්ඩාවේ මුදල්, සුප්‍රීම් සැට් රොකට් වැනි චෝදනා ඒ සඳහා ඕනෑවටත් වැඩිය.

ඒ අතර තවත් ප්‍රබලව ඔවුන්ට නැගූ චෝදනාවක් වූයේ වත්කම් හා බැරකම් රාජපක්ෂ පවුලේ උදවිය ළඟ වැඩිපුර තිබීමයි. බැංකු ගිණුම් වල මුදල්, සුපිරි නිවාස ගේ දොර වතුපිටි පමණක් නොව, ලැම්බො ගිනි වර්ගයේ සුඛෝපභෝගී හා අධි සුඛෝපභෝගී වාහන ගැන ද ඔවුන්ට එරෙහිව එල්ල වූ චෝදනා නිමක් නැත.

ඒ අතර ශ්‍රී ලංකාවේ  රාජපක්ෂ පවුලේ විරුද්ධවාදින් ඉහ මුදුනින්ම පිළිගත් තවත් චෝදනාවක් වූයේ නාමල් රාජපක්ෂ යෝසිත රාජපක්ෂ වැනි අය ළඟ මිලියන් බිලියන් ගණනින් ''ක්‍රිප්ටෝකරන්සි'' (cryptocurrency) ඇතැයි කියන චෝදනාවයි. ක්‍රිප්ටෝකරන්සි ඇතැයි කීම මේ රටේ ජනතාව අතර සමහර කොටස් පිළිගත්තේ ගිනි අවිව ආඥා පනත යටතේ ''තහනම් ආයුධ ළඟ තබා ගත්තාක්'' වැනි වරදක් ලෙසය. නැතහොත් තහනම් මත්ද්‍රව්‍ය තබා ගත්තාක් වැනි වරදක් ලෙසය. තත්ත්වය එසේ තිබිය දී මේ පසුගිය දිනවල දේශපාලන කතිකාවට අලුතෙන් ආ මාතෘකාව වූයේ පාර්ලිමේන්තුවේ සිටින මැති ඇමතිවරුන්ගේ හා මන්ත්‍රීවරුන්ගේ වත්කම් බැරකම් පිළිබඳ ප්‍රකාශන එළියට පැමිණීමයි.

දේශපාලනයේ ධනපති හා නිර්ධනයෝ...

පහුගිය කාලය මුළුල්ලේම සමාජයේ පොදු පිළිගැනීමට ලක් වූ කාරණාව වූයේ මේ රටේ මෙතෙක් කාලයක් (වසර 76ක්) මාරුවෙන් මාරුවට ආණ්ඩු කළ සියලු දෙනාම දේශපාලනය තුළින් හෝ අන් ක්‍රමයකින් යමක් කමක් හරි හම්බ කරගෙන ඉතුරු පහ දුක් කරගත් ධනපති පංතියේ දේශපාලඥයෝ ලෙසයි. වත්මන් ආණ්ඩුව හොබවන අනුර කුමාර දිසානායක ප්‍රමුඛ ඔහුගේ රජයේ දේශපාලඥයෝ සියලු දෙනාම  නිර්ධන පන්තියේ අයවලුන් ලෙස විශ්වාස කළහ.

පහුගිය කාලය මුළුල්ලේම ඔවුන් සමාජය මත තහවුරු කරන ලද මතවලට අනුව ඔවුන් ජීවත්වන්නේ අනුන්ගෙන්ය. පඩි නොලබයි. වරප්‍රසාද නොගනියි. වැටුප පක්ෂයට පරිත්‍යාග කරයි. පක්ෂයෙන් ලැබෙන දීමනාවෙන් අල්පේච්ඡ ලෙස ජීවිතය ගතකරයි. ඔවුන්ගේ පවුල් වලට අවශ්‍ය කන්නට බොන්නට සහ අඳින්නට පළඳින්නට ඇවැසි දෑ යන යන තැනදී හමුවන ගැමියෝ සහ අක්කලා අයියලා පරිත්‍යාග කරයි. එවන් කතාවලට අනුව ඔවුන් තම ජීවිතයම ජනතා සේවයට කැප කරන බැවින්, ඔවුන්ගේ බැංකු ගිණුම් හිස් යැයි බොහෝ දෙනා විශ්වාස කළාට ද වරදක් නැත..

එහෙත් කරුමයක මහත යැයි කීවා සේ රනිල් වික්‍රමසිංහට බලයෙන් යන්නට ඔන්න මෙන්න තිබියදී පනතක් සම්මත කර ගියේය. ඒ පනතට අනුව පනත මඩින් නම්කර ඇති අනෙකුත් සේම පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් ද තම වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශන නම් කරන ලද පුද්ගලයන්ට හා ආයතන වලට ඉදිරිපත් කිරීම අනිවාර්ය වේ.  වත්මන් ආණ්ඩුවේ මැති ඇමතිවරුන්ගේ වත්කම් බැරකම් ප්‍රකාශන පසුගිය දිනවල සමාජයේ නොයෙකුත් මාධ්‍යවලින් සංසරණය වන්නට පටන් ගෙන තිබුණේ ක්‍රමවේද හා නීති රෙගුලාසිවල ප්‍රතිඵලයක් හැටියටය....  

නීතිමය පසුබිම සහ විකාශය

වත්කම් සහ බැරකම් ප්‍රකාශ කිරීමේ නීතියේ ආරම්භය 1975 වසර දක්වා දිව යයි. 1975 අංක 1 දරණ වත්කම් සහ බැරකම් ප්‍රකාශ කිරීමේ පනත මගින් පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්, විනිසුරුවන්, රාජ්‍ය නිලධාරීන් ආදීන්ට තම වත්කම් සහ බැරකම් ප්‍රකාශ කිරීම අනිවාර්ය කරන ලදී. මෙම පනතේ ප්‍රධාන අරමුණ වූයේ දූෂණය සහ අකටයුතුකම් වැළැක්වීමයි. ප්‍රකාශවලට ඇතුළත් වූයේ තමන්ගේ, සහකරුගේ සහ දරුවන්ගේ වත්කම් ය. නමුත් මෙම ප්‍රකාශ රහසිගතව තබා ගන්නා ලද අතර, ජනතාවට ඒවා බැලීමට අවස්ථාවක් අතීතයේ පැවති නැත .

1988දී මෙම පනත සංශෝධනය කරන ලද අතර, එහිදී අමතර කාණ්ඩවල නිලධාරීන් ඇතුළත් කරන ලදී. කෙසේ වෙතත්, ප්‍රකාශ ප්‍රසිද්ධ කිරීමේ අනිවාර්යතාවයක් නොවීය. 2019දී Transparency International Sri Lanka (TISL) වැනි සංවිධාන මගින් කිහිප දෙනෙකුගේ ප්‍රකාශ ප්‍රසිද්ධ කරන ලද නමුත්, එය සමස්තයක් ලෙස නොවීය.

2023දී අංක 9 දරණ දූෂණ විරෝධී පනත මගින් 1975 පනත අහෝසි කර, නව රාමුවක් ගෙන ආවේය. මෙම පනත UNCAC (United Nations Convention Against Corruption) යටතේ නිර්දේශිත පියවරවලට අනුකූලව සකස් වූවකි. මෙමගින් ලංකාවේ පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන්ගේ වත්කම් සහ බැරකම් ප්‍රකාශ පසුගිය මාසවල සමාජයේ බහුලව සාකච්ඡාවට ලක්ව ඇත්තේ ඒවා ප්‍රසිද්ධියට පත් කිරීමේ නව නීතිමය අනිවාර්යතාවය නිසාය.

2025 පෙබරවාරි මාසයේදී ප්‍රථම වතාවට ජනතාවට මෙම ප්‍රකාශ බැලීමට අවස්ථාව ලැබිණි.

CIABOC වෙබ් අඩවියේ (https://ads.ciaboc.lk/) සංවේදී තොරතුරු සඟවා පළ කෙරේ. ලියාපදිංචි වීම අවශ්‍යය. ප්‍රකාශ නොකිරීමට දිනකට වැටුපෙන් 1/30ක දඩයක්, ප්‍රමාදයට රුපියල් 100,000 දක්වා දඩ සහ වසරක සිර දඬුවම්, බොරු ප්‍රකාශ සඳහා රුපියල් 200,000 දඩ සහ සිර දඬුවම්. මෙම රෙගුලාසි IMF සහ UNCAC නිර්දේශවලට අනුකූලය.

නව පනතේ ප්‍රධාන වෙනස්කම් අතර ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතියක් ඔස්සේ ප්‍රකාශ ඉදිරිපත් කිරීම සහ ඒවා ප්‍රසිද්ධ කිරීම ඇතුළත් වේ. මෙය 2022-2023 ආර්ථික අර්බුදයෙන් පසු ජනතාවගේ ඉල්ලීම්වලට ප්‍රතිචාරයක් ලෙස සැලකිය හැකිය.

කෙසේ වෙතත්, පද්ධතියේ අඩුපාඩු තිබේ: ඉලෙක්ට්‍රොනික පද්ධතිය තවමත් සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක නොවී ඇති අතර, ප්‍රකාශවල බැංකු තොරතුරු සඟවා ඇත. සත්‍යාපනය අඩු බැවින්, බොරු ප්‍රකාශ සොයා ගැනීම අපහසුය. UNDP සහ ADB සමග ආරම්භ කළ ව්‍යාපෘතිය මගින් රුපියල් මිලියන 10කට වැඩි වෙනස්කම් ස්වයංක්‍රීයව සලකුණු කිරීමට බලාපොරොත්තු වේ.

පහත දැක්වෙන වගුවෙන් ජනප්‍රිය මන්ත්‍රීවරුන්ගේ වත්කම් සංසන්දනයක් දක්වා ඇත (2025 සැප්තැම්බර් දත්ත අනුව):

මෙම වගුවෙන් පෙනෙන්නේ වත්කම්වල විවිධත්වය සහ ඒවා පිළිබඳ සමාජීය උනන්දුවයි. සමස්තයක් ලෙස, මෙම පියවර දූෂණය අඩු කිරීමට උපකාරී වුවද, සම්පූර්ණ ක්‍රියාත්මක කිරීම සඳහා තවත් සංශෝධන අවශ්‍ය වන බව මූල්‍ය ක්ෂේත්‍රයේ උගතුන්ගේ වියතුන්ගේ අදහසයි.

මේ වත්කම් හා බැරකම් ප්‍රකාශන 200ක් අතරින් අමාත්‍ය වසන්ත සමරසිංහ මහතාගේ වත්කම් බැරකම් ප්‍රකාශනයේ ''ක්‍රිප්ටෝකරන්සි'' ගැන සඳහනක් ද තිබීම බොහෝ දෙනෙකුගේ විමතිය අවුස්සන සුළු කාරණාවක් විය. මීට පෙර මැතිවරණ වේදිකාවේ හා සමාජ මාධ්‍ය අවලාදවල ජනතාවෙන් පෙරමුණ ක්ෂවරුන්ට චෝදනා නැගුවේ ඔවුන්ගේ ජාත්‍යන්තර අරමුදල් වල පවතින වත්කම් ක්‍රිප්ටෝ කරන්සි ලෙස පවතින බව කියැවිණි. එහෙත් දැන් වසන්ත සමරසිංහට ක්‍රිප්ටො කරන්සි වත්කමක් ඇත්තේ කෙසේද... පසුගිය දිනවල සමාජය මේ පිළිබඳවත් සොයා බලන්නට වූහ...

වික්ටෝ කරන්සි නාමල් රාජපක්ෂලා තබා ගැනීම වරදක් වූයේ නම් ම ක්‍රිප්ටො කරන්සිම වසන්ත සමරසිංහලා තබා ගැනීමේ වරදක් නැතිද. එතැන් සිට අප එම මාතෘකාව පිළිබඳ විමසා බලන්නට උත්සාහ කළේ මෙසේය..

ක්‍රිප්ටො කරන්සි තබා ගැනීම වරදක්ද?

අමාත්‍ය වසන්ත සමරසිංහ මහතා සතුව ''ක්‍රිප්ටෝකරන්සි''  ළඟ තබා ගැනීම හෝ එමගින් ගනුදෙනු කිරීම ශ්‍රී ලාංකීය මූල්‍ය රෙගුලාසි මත තහනම් වී ඇත්තක්ද..?

''නීතිමය තත්ත්වය හා පසුබිම''

ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිප්ටෝකරන්සි නීත්‍යානුකූල මුදල් ලෙස පිළිගන්නා නොලැබේ. එය තබාගැනීම සඳහා සෘජු තහනමක් නොමැති බව පෙනෙන්නට තිබුණද, මධ්‍යම බැංකුව (CBSL) එහි අවදානම් පිළිබඳ දැඩි අනතුරු අඟවා ඇති අතර, එය ආයෝජනයක් ලෙස නිර්දේශ නොකරයි. ක්‍රෙඩිට් හෝ ඩෙබිට් කාඩ් භාවිතයෙන් ක්‍රිප්ටෝ ගනුදෙනු කිරීම විදේශ විනිමය පනත යටතේ තහනම්ය. ක්‍රිප්ටෝ හුවමාරු හෝ මයිනිං ක්‍රියාකාරකම් සඳහා බලපත්‍ර නොලැබෙන අතර, ඒවා සඳහා නියාමන සහ ආරක්ෂාවන් නොමැත. සමහර මූලාශ්‍රවලට අනුව ක්‍රිප්ටෝ මිලදී ගැනීම නීත්‍යානුකූල බව පෙනෙන්නට තිබුණද, අනෙක් මූලාශ්‍ර සඳහන් කරන්නේ එය තහනම් බවයි. මධ්‍යම බැංකුවේ ස්ථාවරය අනුව, එය භාවිතයට නිර්දේශ නොකෙරෙන අතර, නියාමන රාමුවක් සකස් කිරීමේ සාකච්ඡා පවතී.

වාණිජ හා වෙළඳ අමාත්‍ය වසන්ත සමරසිංහ මහතාගේ වත්කම් ප්‍රකාශයෙන් ක්‍රිප්ටෝකරන්සි ඇති බව හෙළි වී ඇති අතර, එය ඔහුගේ සමස්ත වත්කම් රුපියල් මිලියන 275ක කොටසකි. මෙය සමාජ මාධ්‍යවල විවාදයට තුඩු දී ඇති නමුත්, එය තහනම් බවට චෝදනා නොමැත.

ශ්‍රී ලංකා මධ්‍යම බැංකුව 2023දී නිකුත් කළ දැනුම්දීමකට අනුව, ක්‍රිප්ටෝකරන්සි රටේ නීත්‍යානුකූල මුදල් ලෙස පිළිගන්නා නොලැබෙන අතර, එහි භාවිතය සම්බන්ධ මූල්‍ය, ක්‍රියාකාරී, නීතිමය සහ ආරක්ෂාව සම්බන්ධ අවදානම් තිබේ. මෙම දැනුම්දීම තවමත් වලංගු වන අතර, 2024-2025 කාලය තුළ නව දැනුම්දීම් නිකුත් වී නොමැත. විදේශ විනිමය පනත යටතේ (2017 අංක 12), ඉලෙක්ට්‍රොනික අරමුදල් මාරු කාඩ් (debit/credit) භාවිතයෙන් ක්‍රිප්ටෝ ගනුදෙනු තහනම්ය.

''වර්තමාන තත්ත්වය''

 2025 වන විට, ක්‍රිප්ටෝකරන්සි මිලදී ගැනීම නීත්‍යානුකූල බව සමහර මූලාශ්‍ර සඳහන් කරන අතර, එහි නියාමනය සඳහා විශේෂිත පනත් නොමැත. මධ්‍යම බැංකුව මුදල් සෝදිසි කිරීම වැළැක්වීමේ (AML/CFT) පියවර යටතේ ක්‍රිප්ටෝ සේවා සපයන්නන් ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා සාකච්ඡා කරමින් සිටී. 2025 ඔක්තෝබර් 1 සිට විදේශීය ඩිජිටල් සේවාවන් (ක්‍රිප්ටෝ හුවමාරු ඇතුළු) සඳහා 18% VAT බද්දක් පැනවීමට සැලසුම් කර ඇත. මෙය එහි භාවිතය තහනම් නොවන බව ඇඟවුමකි.

 ''අවදානම් සහ නිර්දේශ''

මධ්‍යම බැංකුව ක්‍රිප්ටෝ ආයෝජනවල වංචා, විදේශීය මුදල් අහිමිවීම් සහ අස්ථාවරත්වය පිළිබඳ අනතුරු අඟවයි. ක්‍රිප්ටෝ මයිනිං තහනම් බව සමහර මූලාශ්‍ර සඳහන් කරයි. එබැවින්, එය තබාගැනීමට හෝ ගනුදෙනු කිරීමට තීරණය කිරීමේදී සැලකිලිමත් වන්න.

ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිප්ටෝකරන්සි (cryptocurrency) තබාගැනීම හෝ ගනුදෙනු කිරීම සම්බන්ධ නීතිමය තත්ත්වය සංකීර්ණ වන අතර, විවිධ මූලාශ්‍රවලට අනුව එහි තහනම් බව පිළිබඳ මතභේද තිබේ. මධ්‍යම බැංකුවේ (CBSL) ස්ථාවරය අනුව, ක්‍රිප්ටෝකරන්සි නීත්‍යානුකූල මුදල් ලෙස පිළිගන්නා නොලැබෙන අතර, එහි භාවිතය සම්බන්ධ දැඩි අනතුරු අඟවා ඇත.

කෙසේ වෙතත්, එය තබාගැනීම සඳහා සෘජු තහනමක් නොමැති බවත්, මිලදී ගැනීම නීත්‍යානුකූල බවත් සමහර විශ්ලේෂණ සඳහන් කරයි. ගනුදෙනු කිරීමේදී විදේශ විනිමය පනත යටතේ සීමාවන් තිබේ, විශේෂයෙන්ම ඉලෙක්ට්‍රොනික අරමුදල් මාරු කාඩ් භාවිතයෙන් එවැනි ගනුදෙනු තහනම්ය. මෙම විස්තරයෙන් එහි ඉතිහාසය, වර්තමාන නියාමන, අවදානම් සහ අමාත්‍යවරයාගේ ප්‍රකාශය පිළිබඳ විග්‍රහයක් ඉදිරිපත් කෙරේ.

''ඉතිහාසය සහ නීතිමය පසුබිම''

ශ්‍රී ලංකාවේ ක්‍රිප්ටෝකරන්සි සම්බන්ධ නියාමන 2017 විදේශ විනිමය පනත සමග ආරම්භ විය. 2021දී නිකුත් කළ Directions No. 03 යටතේ, debit සහ credit කාඩ් භාවිතයෙන් ක්‍රිප්ටෝ ගනුදෙනු තහනම් කරන ලදී. 2023 මාර්තුවේ CBSL නිකුත් කළ දැනුම්දීමකින් ක්‍රිප්ටෝකරන්සි රටේ නීත්‍යානුකූල මුදල් ලෙස පිළිගන්නා නොලැබෙන බවත්, එහි භාවිතය සම්බන්ධ මූල්‍ය අවදානම්, වංචා, ආරක්ෂාවේ ගැටලු සහ නියාමන ආරක්ෂාවන් නොමැති බවත් සඳහන් කර ඇත. මෙම දැනුම්දීම තවමත් වලංගු වන අතර, 2024 අප්‍රේල්වල CBSL විසින් Financial Stability Board (FSB) රැස්වීමක් පවත්වා ක්‍රිප්ටෝ නියාමන රාමුව ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳ සාකච්ඡා කර ඇත.

2025දී, ක්‍රිප්ටෝ සේවා සපයන්නන් (VASPs) ලියාපදිංචි කිරීම සඳහා මුදල් අමාත්‍යාංශය සහ ඩිජිටල් ආර්ථික අමාත්‍යාංශය සමග සාකච්ඡා පවත්වන බව CBSL සඳහන් කර ඇත. මෙය FATF (Financial Action Task Force) තක්සේරුවට සූදානම් වීමේ කොටසකි. කෙසේ වෙතත්, විශේෂිත ක්‍රිප්ටෝ පනත් තවමත් නොමැති අතර, එය පුද්ගලික ආයතනවලින් නිර්මාණය වන ඩිජිටල් වත්කමක් ලෙස සැලකේ.

''වර්තමාන නියාමන සහ සීමාවන්''

ක්‍රිප්ටෝ හුවමාරු, මයිනිං, ICO (Initial Coin Offerings), තැන්පත් ගැනීම්, භාරකාර සේවා හෝ ආයෝජන උපදේශන සඳහා CBSL බලපත්‍ර නිකුත් නොකරයි. මයිනිං ක්‍රියාකාරකම් තහනම් බව සමහර මූලාශ්‍ර සඳහන් කරයි. විදේශ විනිමය පනත යටතේ, ක්‍රිප්ටෝ ගනුදෙනු සඳහා බැංකු කාඩ් භාවිතය තහනම්ය. අනධිකෘත නාලිකා ඔස්සේ ගනුදෙනු කිරීම රටේ ආර්ථිකයට අහිතකර බව CBSL සඳහන් කරයි. ක්‍රිප්ටෝ ආදායම් සඳහා 30% බද්දක් සහ මූලාශ්‍රයෙන් 1% කපාහැරීමක් තිබේ යැයි සමහර මූලාශ්‍ර සඳහන් කරයි, එය එහි භාවිතය තහනම් නොවන බව ඇඟවුමකි. 2025 ඔක්තෝබර් සිට විදේශී ක්‍රිප්ටෝ හුවමාරු සඳහා 18% VAT බද්දක් පැනවේ. 

''අමාත්‍යවරයාගේ වත්කම් ප්‍රකාශය සහ සමාජ බලපෑම්''

වාණිජ හා වෙළඳ අමාත්‍ය වසන්ත සමරසිංහ මහතාගේ වත්කම් ප්‍රකාශයෙන් රුපියල් මිලියන 275ක වත්කම් හෙළි වී ඇති අතර, එහි ක්‍රිප්ටෝකරන්සි, සූර්ය බලශක්ති ආයෝජන සහ සමාගම්වල කොටස් ඇතුළත්ය. ඔහු මෙම වත්කම් පවුල් උරුමයන් සහ ව්‍යාපාරික ක්‍රියාකාරකම් ඔස්සේ ලබාගත් බව පැහැදිලි කර ඇත. මෙම ප්‍රකාශය සමාජ මාධ්‍යවල විවාදයට තුඩු දී ඇති අතර, සමහරුන් එය දේශපාලනිකව සිදුකරන බලපෑම් ලෙස දකියි. කෙසේ වෙතත්, යමෙක් ක්‍රිප්ටෝ ළග තබාගැනීම තහනම් බවට චෝදනා නොමැති බැවින්, එය නීත්‍යානුකූල බව ඇඟවුමකි.

''අභියෝග සහ අනාගතය''

ක්‍රිප්ටෝකරන්සි සම්බන්ධ මුදල් සෝදිසි කිරීමේ අවදානම් නිසා, ශ්‍රී ලංකාව නියාමන රාමුවක් සකස් කිරීමේ සාකච්ඡාවල යෙදී ඇත. දකුණු ආසියානු රටවල් සමග සසඳන විට, ශ්‍රී ලංකාවේ ස්ථාවරය ඉන්දියාවේ මෙන් බදුකරණය සහිත නමුත් නියාමනය අඩුය. මෙම තත්ත්වය තුළ, ජනතාවට ක්‍රිප්ටෝ ආයෝජනවලින් ඈත් වීම නිර්දේශ කෙරේ, විශේෂයෙන්ම නියාමන ආරක්ෂාවන් නොමැති නිසා.

 මේ අනුව සමාජය දැන් අකමැත්තෙන් හෝ විශ්වාස කළ යුතු කාරණාවක් තිබේ. ක්ලිප්ටො කරන්ස් යනුවෝ තවමත් ශ්‍රී ලංකාවේ මහා බැංකුව හෝ මුදල් වෙගුලාසි විසින් පිළිගනු ලැබූ මුදල් ‍රවර්ගයක් හෝ ගනුදෙනු ප්‍රවර්ගයක් නොවේ. එහෙත් එය ලංකාවේ මූල්‍ය රෙගුලාසි වලට අනුකූලව බලන විට තහනම් ඒකකයක් වන්නේ ද නැත. නම් නාමල් රාජ්‍ය පක්ෂට ක්‍රිප්ටො කරන්සේ මුදල් ළඟ තබා ගැනීමට හැකියාව ඇත. නාමල් රාජපක්ෂට මෙන්ම වසන්ත සමරසිංහට ද ක්‍රිප්ටො කරන්සි තමන් ළඟ තිබෙන බව පිළිගන්නට නීතියෙන් බාධාවක් නැත. දැන් මේ වන විට තවදුරටත් නාමල් ළඟ ක්ලිප්ටො කරන්සි ඇතැයි කියමින් ඔහුවකරුවෙකු ලෙස හංවඩු ගහන්නටත් කිසිවෙකුටත් නොහැකියි.  තවමත් ක්‍රිප්ටො කරන්සි ගැන ශ්‍රී ලංකාවේ මූල්‍ය රෙගුලාසි හා ආයතන ව්‍යුහයේ ඇත්තේ විවාද සම්පන්න අදහසක් මිස ස්ථිරසාර නිගමනයක් නම් නොවන බව පැහැදිලිය.

(සටහන | බුලිත ප්‍රදීප් කුමාර)

ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී

bulitha@gmail.com

(මූලාශ්‍ර theleader.lk)