හදිසි අභියාචනය: එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ජනවරම ඉක්මවා යමින් කටයුතු කිරීමට එරෙහිව නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරයේ ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කරන්න

Aug 24, 2025 at 09:55 PM

|

Lanka Leader

ශෙනාලි වඩුගේ මහත්මිය විසින් සිය බ්ලොග් අඩවියේ නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානයේ සාමාජික රටවල් වෙත යොමු කරනු ලැබූ ලිපියෙහි සිංහල පරිවර්තනය

ගරු කටයුතු මහත්ම මහත්මියනි,

හදිසි අභියාචනය: එක්ස්ත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය ජනවරම ඉක්මවා යාමට එරෙහිව නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරයේ ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කිරීමට මැදිහත් වන්න.

ශ්‍රී ලංකාවේ කනස්සල්ලට පත්වී සිටින පුරවැසියෙකුගේ  හඬ නැගීමක් ලෙස මම ඔබට ලියමි. එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය විසින් භයානක පූර්වාදර්ශයක පරීක්ෂණ භූමියක් බවට පත් කරන ලද පළමු ජාතිය, නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරයේ සෑම රටකටම තර්ජනයක් වන ජාතිය ශ්‍රී ලාංකික ජාතියයි.

ජාතීන්ගේ ස්වෛරීභාවය සහ සමානාත්මතාවය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරය ආරම්භ කරන ලදී. අද, ලෝක ජනගහනයෙන් 74% ක් සහ චීනය සහ රුසියාව එක්ව ගත් කළ භූමියෙන් 82% ක් නියෝජනය කරන නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරය තිබියදීත්, අප සැමට නියෝග කිරීමට ජිනීවා භාවිතා යොදා ගන්නා රටවල් 20 ක් පමණක් කටයුතු කරමින් සිටියි.

කණගාටුවට කරුණ නම්, සැක සහිත අරමුදල් ඇති සමහර රාජ්‍ය නොවන සංවිධාන ශ්‍රී ලංකාව නිර්දය ඉලක්ක කිරීම සඳහා තෝරාගෙන ඇත. ඔවුන්ගේ තෝරාගත් අවධානය සරල ප්‍රශ්නයක් මතු කරනු ලබයි. එනම් ශ්‍රී ලංකාව සහ ශ්‍රී ලංකා නායකයින්, හමුදා නිලධාරීන් සහ නිලධාරීන් කිසිදු අධිකරණ ක්‍රියාවලියක්, නඩු විභාගයක් හෝ වරදකාරී තීන්දුවක් නොමැතිව මෙන්ම ආරක්ෂාව සඳහා අවස්ථාවක් නොමැතිව චූදිතයන් ලෙස නම් කරන ව්‍යාපාර සඳහා අරමුදල් සපයන්නේ කවුද? මෙය දේශපාලන ඉලක්ක කිරීම නොව වගවීමයි. මෙම රටාව දිගටම පැවතුනහොත්, කවුන්සිලය එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය සහ මහා මණ්ඩලයේ සහ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ අධිකාරිය යන දෙකම නොසලකා හරිමින් දේශපාලන කැන්ගරු අධිකරණයක් සහ කැලෑ නීතියේ සංසදයක් බවට පරිවර්තනය කරනු නොඅනුමානයි. මෙය භයානක පූර්වාදර්ශයකි.

එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයට  එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය උල්ලංඝනය කරමින් ජනවරම ඉක්මවා යාමට ඉඩ දුනහොත් මහ කොමසාරිස්වරුන්ගේ අනුග්‍රහය ඇතිව රටවල් අතලොස්සක් යෝජනා කෙටුම්පත් කර සම්මත කර ගනිමින් ශ්‍රී ලංකාවට කළ අසාධාරණය ඉක්මනින් අනෙකුත් නොබැඳි රාජ්‍යයන්ට ද බලපානු ඇත.

එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය 2006 දී 60/251 යෝජනාව යටතේ නිර්මාණය කරන ලද්දකි. කෙසේ වෙතත්, සිංහල, දෙමළ, මුස්ලිම් ජනයාට මෙනම් ඉන්දියානු අගමැතිවරයෙකුට පවා එරෙහිව කටයුතු කළ ඝාතන ව්‍යාපාරය රටවල් 32 ක් විසින් තහනම් කරන ලද ශ්‍රී ලංකාවේ රාජ්‍ය නොවන සන්නද්ධ කණ්ඩායම වන LTTE සංවිධානයට එරෙහිව කිසිදු යෝජනාවක් ඉදිරිපත් නොකළද, 2009 මැයි මාසයේදී ශ්‍රී ලංකාව වසර 30 ක ගැටුම අවසන් කිරීමෙන් පසු කවුන්සිලය, අනුප්‍රාප්තික ආක්‍රමණශීලී, ගැටුම්වලට අදාළ නොවන යෝජනා සහ ඉල්ලීම් සම්මත කර ඇත.

2009 (විශේෂ සැසිය) — S-11/2

2012 —A/HRC/RES/19/2 (ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ; වගවීම/සංහිඳියාව)

2013 —A/HRC/RES/22/1 (ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ; 2012 දී පසු විපරම)

2014 —A/HRC/RES/25/1 (ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය විසින් මෙහෙයවනු ලැබේ; අනිවාර්ය OHCHR/විමර්ශනය “OISL”)

2015 —A/HRC/RES/30/1 (එක්සත් රාජධානිය විසින් මෙහෙයවනු ලබන “ඒකාබද්ධ මාර්ග සිතියම/පෙරළීම”)

2017 —A/HRC/RES/34/1 (එක්සත් රාජධානිය විසින් මෙහෙයවනු ලබන පෙරළීම)

2019 —A/HRC/RES/40/1 (එක්සත් රාජධානිය/කැනඩාව/මොන්ටිනිග්‍රෝ/උතුරු මැසිඩෝනියාව—පෙරළීම)

2021 —A/HRC/RES/46/1 (එක්සත් රාජධානිය විසින් මෙහෙයවනු ලබන “සාක්ෂි සංරක්ෂණය”/වැඩිදියුණු කළ අධීක්ෂණය)

2022 —A/HRC/RES/51/1 (එක්සත් රාජධානිය ප්‍රමුඛ; පුළුල් කරන ලද  OHCHR “ශ්‍රී ලංකා වගවීමේ ව්‍යාපෘතිය”)

2024 — **A/HRC/57/**ළ්.1 (එක්සත් රාජධානිය/කැනඩාව “මූලික කණ්ඩායම” පෙරළීම/යාවත්කාලීන කිරීම්)

2025 —A/HRC/60/21 (මහ කොමසාරිස්වරයාගේ වාර්තාව - භයානක පූර්වාදර්ශයක් ඉදිරිපත් කරයි)

මෙම රටාව පැහැදිලිවම ජනවරම ඉක්මවා යාම, එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තිය උල්ලංඝනය කිරීම සහ ශ්‍රී ලංකාවේ අභ්‍යන්තර ස්වෛරීභාවයට ඇඟිලි ගැසීම පෙන්නුම් කරනු ලබයි.

මෙය මෙසේ වීමට ඉඩ දෙන්නේ නම් සියලුම නොබැඳි ජාතීන්ට අයත් රටවල ජාතීන්ට තර්ජනයක් විය හැකි පූර්වාදර්ශයකි.

එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය තුළ, ජාතීන් 20-25 කට පමණක් කණ්ඩායමක් පිහිටුවා ජිනීවා ආයුධ සන්නද්ධ කර තම ස්වෛරීභාවය ආරක්ෂා කරන, ත්‍රස්තවාදය, බෙදුම්වාදය, කැරැල්ලට එරෙහිව සටන් කරන හෝ ජාතික ආරක්ෂාව ආරක්ෂා කරන ඕනෑම නොබැඳි ජාතීන්ගේ රටක නායකයින් නම් කිරීමට, ලැජ්ජාවට පත් කිරීමට සහ සම්බාධක පැනවීමට හැකිය.

නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරයේ (NAM) බලය

අප කවුරුන්දැයි අප මතක තබා ගත යුතුය:

සාමාජික රාජ්‍යයන් 120 කින් සමන්විත නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරය, එක්සත් ජාතීන්ගේ සාමාජිකත්වයෙන් තුනෙන් දෙකක් නියෝජනය කරයි.

බිලියන 4 ක ඒකාබද්ධ ජනගහනයක් සමඟ මිහිපිට වෙසෙන මිනිස් වර්ගයාගෙන් 55% ක් පමණ නියෝජනය කරන නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරය යනු ලෝකයේ බහුතර ජනයාගේ හඬයි.

නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරය ට අයත් රටවල් වල භූමි ප්‍රමාණය කිලෝමීටර මිලියන 95 කි. එය  සමස්ත පෘථිවියේ භූමි ප්‍රමාණයෙන් 64% ක් පමණ වේ.

අපගේ ආර්ථිකයන් එක්ව ගත් කළ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් (නාමිකව) ඩොලර් ට්‍රිලියන 23 ක් හෝ මිලදී ගැනීමේ බල සමානාත්මතාවය(PPP) අනුව ඩොලර් ට්‍රිලියන 65 ක් දායක වේ. ඒ අනුව නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරය ගෝලීය ආර්ථිකයේ වර්ධනය වන බලවේගයකි.

යෝජනාවෙ අනුග්‍රාහකයින්ට වෙනස්ව

ශ්‍රී ලංකාවට එරෙහි මුල් යෝජනා බොහෝ දුරට මෙහෙයවනු ලැබුවේ දැවැන්ත ආර්ථික හැකියාවක් ඇති ජාතියක් වන එක්සත් ජනපදය විසිනි. ඔවුන්ගේ දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය ඩොලර් ට්‍රිලියන 29 කට ආසන්නය. එහෙත් එතැන් සිට වොෂින්ටනය පවා මානව හිමිකම් කවුන්සිලයෙන් "දේශපාලන පක්ෂග්‍රාහීත්වයේ අපද්‍රව්‍ය වළක් ලෙස හඳුන්වමින් ඉවත් වී ඇති අතර ඒ අනුව  වරක් ඔවුන් මෙහෙයවූ ක්‍රියාවලියෙන් ඈත් වී ඇත.

ඉතිරිව ඇත්තේ බටහිර රාජ්‍යයන්ගේ කුඩා කවයකි. එනම් එක්සත් රාජධානිය, ජර්මනිය, කැනඩාව සහ යුරෝපයේ සහ ඕෂනියාවේ (ඕස්ට්‍රේලියාව සහ නවසීලන්තය ඇතුළුව) තවත් අතලොස්සක් වන රටවල් කිහිපයකි.

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය/කැනඩාව/ඕස්ට්‍රේලියාව නොමැතිව, බටහිර කණ්ඩායම මෙසේ හැකිලී යයි:

එනම් ලෝක භූමියෙන් 4%, ලෝක ජනගහනයෙන් 4–5%,ගෝලීය දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් 15–18%

ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ඇතුළත් කර ඇති විට, බටහිර කණ්ඩායම එකතුව:

පෘථිවි භූමියෙන් 19%, ලෝක ජනගහනයෙන් 9%,ලෝක දළ දේශීය නිෂ්පාදිතයෙන් ~47%

මෙම කණ්ඩායම බහුතර ජනතාව හෝ අපේ යුගයේ සදාචාරාත්මක මාලිමාව නියෝජනය නොකරයි. සාමූහිකව ගත් කළ, ඔවුන් සුළුතර ජාතීන් වේ. එනම් ධනවත් නමුත් හුදකලා ජාතීන් වේ.

ගෝලීය බල තුලනය: නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරය සහ එහි උපායමාර්ගික හවුල්කරුවන්

බටහිර කණ්ඩායම තම හඬ අවදි කිරීමට බටහිර නොවන සහචරයින් අතලොස්සක් මත රඳා පවතින බව සලකන විට අසමතුලිතතාවය තවදුරටත් නිරාවරණය වේ. බටහිර ඒකපාර්ශ්විකත්වයට නිරන්තරයෙන් විරුද්ධ වන එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ ස්ථිර සාමාජිකයන් දෙදෙනෙකු වන චීනය සහ රුසියාව විසින් නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරයට ප්‍රතිපත්තිමය වශයෙන් සහාය දක්වන බව සලකන්නේ නම්.

චීනය සහ රුසියාව ඒකාබද්ධව: 

ජනගහනය: බිලියන 56

භූමි ප්‍රමාණය: කිලෝමීටර මිලියන 7

දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය: නාමික ඩොලර් ට්‍රිලියන 23 (≈ ඩොලර් ට්‍රිලියන 43 මිලදී ගැනීමේ බල සමානාත්මතාවය(PPP)

NAM + චීනය + රුසියාව එක්ව:

ජනගහනය: බිලියන 6.3 (ලෝක ජනයාගෙන් ආසන්න වශයෙන් 74%)

භූමි ප්‍රමාණය: කිලෝමීටර මිලියන 122 (සමස්ථ භුමි ප්‍රමානයෙන් 82%)

දළ දේශීය නිෂ්පාදිතය: නාමික ඩොලර් ට්‍රිලියන 46 (ගැනීමේ බල සමානාත්මතාවය(PPP) ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් ට්‍රිලියන 100)

ජනගහනය, භූගෝල විද්‍යාව සහ ආර්ථික බර අනුව - මෙය අතිමහත් ගෝලීය බහුතරයයි.

එක්සත්කමට කැඳවීමක්

ගරු කටයුතු මහත්ම මහත්මියනි,,

බැන්ඩුං සහ බෙල්ග්‍රේඩ් හි ආරම්භක මූලධර්ම මතකයට නංවා ගැනීමට කාලය පැමිණ තිබේ. එනම් නොබැඳිභාවය, ස්වෛරීභාවය, සමානාත්මතාවය සහ නව යටත් විජිත මැදිහත්වීම් වලට ප්‍රතිරෝධය.

ශ්‍රී ලංකාවේ පූර්වාදර්ශය ගනු ලබන්නේ නම්, හෙට නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරයේ ඕනෑම රටක ජාතියක් විත්ති කූඩුවේ සිටිය හැකිය.

නොබැඳි ජාතීන්ගේ ව්‍යාපාරය නිහඬව සිටියහොත්, නිර්දෝෂීභාවය පිළිබඳ පූර්ව නිගමනය කිරීමේ මූලධර්මය යෝජනාව සහ කැන්ගරු අධිකරණ මගින් නඩු විභාගය මගින් ප්‍රතිස්ථාපනය වනු ඇත.

කෙසේ වෙතත්, නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානය එක හඬින් කතා කරන්නේ නම්, මෙම අත්හදා බැලීම මෙතැනින් අවසන් වනු ඇත.

ශ්‍රී ලංකාව අනුකම්පාව සඳහා නොව, සහයෝගීතාවය සඳහා ආයාචනා කරනු ලබයි.

අවදානමට ලක්ව ඇත්තේ මගේ රට පමණක් නොව, සියලුම නොබැඳි ජාතීන්ගේ අනාගතයයි.

එක්ව, අපි ලෝක ජනගහනයෙන් බහුතරය, එක්සත් ජාතීන්ගේ බහුතරය සහ ගෝලීය ආර්ථිකයේ නිරන්තරයෙන් වර්ධනය වන කොටස නියෝජනය කරමු. එක්ව, අපට එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියට අනුකූල වීම, ස්වෛරී ජාතීන්ගේ සමානාත්මතාවය සහ බහුපාර්ශ්වික ක්‍රියාවලීන්හි සාධාරණත්වය සහ නීත්‍යානුකූලභාවයට නැවත පැමිණීම ඉල්ලා සිටිය හැකිය.

එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කොමිසම එහි මුල් වරමෙන් ඔබ්බට මානව හිමිකම් ආයුධ සන්නද්ධ කිරීමට ඉඩ නොදී එක්සත් වෙමු.

අද එය ශ්‍රී ලංකාවයි. හෙට එය ඔබේ ජාතිය විය හැකිය.

නමුත් එක්සත්, කිසිදු නොබැඳි ජාතීන්ගේ රටක් කිසිදා තනිව නොසිටිනු ඇත.

මෙයට,

විශ්වාසී,

ෂෙනාලි ඩී වඩුගේ

ශ්‍රී ලාංකික විශ්ලේෂකයෙකු සහ ජාතික ස්වෛරීභාවයේ අධිවාචකයා

Urgent Appeal: Protect Non-Aligned Movement Sovereignty against UNHRC Mandate Overreach