බැඳීමක් නැති නමුත් මාරාන්තිකයි: එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ A/HRC/60/21 (2025) යෝජනාව ශ්‍රී ලංකාවේ ස්වෛරීභාවය විනාශ කරන්නේ කෙසේද?

Aug 20, 2025 at 02:34 PM

|

Lanka Leader

එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ යෝජනා තාක්ෂණික වශයෙන් බැඳීමක් ඇති කරන්නේ නැත. එහෙත් ශ්‍රී ලංකාව සම්බන්ධයෙන් ගත් කළ එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය , ත්‍රස්තවාදය අවසන් කිරීම නොනවතින පරීක්ෂාවකට ලක්කර තිබේ. එය තෝරාගත් රණවිරුවන් සහ අණදෙන නිලධාරීන් ඉලක්ක කරගත් දඩයමකි. 2009 සිට සෑම එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ සැසිවාරයකටම ඉදිරිපත් වූ යෝජනාවක්ම තියුණු කාල බෝම්බයක් වී ඇති අතර එය 2015 රනිල්-සිරිසේන-මංගල “යහපාලන” රජයේ සම අනුග්‍රහය මගින් වඩාත් නරක අතට හැරුණි. විධිමත් නීතිමය බලයක් නොමැති වුවද, A/HRC/60/21 (2025)  සහාය දක්වන ජාතීන්ට - විශේෂයෙන් එක්සත් රාජධානිය, කැනඩාව සහ යුරෝපා සංගමයේ රාජ්‍යයන්ට - සම්බාධක, ආධාර කොන්දේසි, වීසා තහනම් කිරීම්, හමුදා සීමා කිරීම් සහ ආර්ථික පීඩනය හරහා මෙම නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කළ හැකිය. කෙසේ වුවද මෙම යෝජනා සම්මත වුවහොත්,  “බන්ධනයක් නොවන” නිර්දේශ දේශපාලනිකව ආයුධ බවට පත් කරනු ඇත.එලෙසම මෙම යෝජනා සම්මත වීම මගින් වත්මන් ආණ්ඩුව රාජ්‍යයේ ස්වෛරීභාවයට වඩා තම පක්ෂයේ පැවැත්මට ප්‍රමුඛත්වය දීමේ අවදානමක් ඇත. ශ්‍රී ලංකාවේ ආර්ථික ස්වෛරීභාවය දැනටමත් සීමා වී ඇති බැවින් මෙම අනතුර තවත් වැඩි වේ. එනම් දැනටමත් ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ ප්‍රධාන ප්‍රතිපත්ති ලීවර පාලනය කරන අතර මහ බැංකුව ශ්‍රී ලංකාවේ ව්‍යවස්ථාදායකයෙන් ස්වාධීනව ක්‍රියාත්මක වේ. දැනටමත් තීරණාත්මක ජාතික වත්කම් විදේශයන්හි අතෙහි පවතී. ඉදිරියේ ඇති එකම මාර්ගය පැහැදිලිය. එනම් ශ්‍රී ලංකාව මෙම යෝජනා සම්පූර්ණයෙන්ම ප්‍රතික්ෂේප කර නොබැඳි ජාතීන්ගේ සංවිධානය සමඟ නැවත එක්විය යුතුය. ඒ සමඟම සාම්ප්‍රදායික මිත්‍රශීලී ජාතීන් සමඟ සබඳතා ගැඹුරු කරමින් තාවකාලික දේශපාලන පැවැත්ම සඳහා රාජ්‍ය්යේ ස්වෛරීභාවය හුවමාරු කිරීම ප්‍රතික්ෂේප කළ යුතුය.එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලය මේ ගෙන එන යෝජනාවලට එකඟ වීම අපව ලෝකයේ සමාන හවුල්කරුවෙකු බවට පත් වෙනවා වෙනුවට ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් බවට පත් කිරීමේ අවදානමක් අප හමුවේ උද්ගත වනු ඇත.

මෙම පසුබිමට එරෙහිව, සත්‍ය සහ සංහිඳියා කොමිසමකින් 13 වන සංශෝධන සම්පූර්ණයෙන් ක්‍රියාත්මක කිරීම සහ බාහිර වගවීම සඳහා වන එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ ඉල්ලීම් - ඇතුළතින් ස්වෛරීභාවය බිඳ දැමීමට, පාලන ව්‍යුහයන් නැවත සක්ස් කිරීමට සහ ශ්‍රී ලංකාව ස්ථිරවම සෝදිසියෙන් තබා ගැනීමට නිර්මාණය කර ඇති ට්‍රෝජන් අශ්වයන් ය.

මෙය වෙනත් විදියකින් කියන්නේ නම් යටත් විජිතවාදය නැවත අර්ථ ගන්වා ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීමකි. අතීතයේදී,

සම්මුතිය පීඩනය ලිහිල් කරනු ඇතැයි විශ්වාස කිරීමෙන් ශ්‍රී ලංකාව දැනටමත් වැරදි කර ඇත. යෝජනාවලට සම අනුග්‍රහය දැක්වීම, දෙමුහුන් අධිකරණ සමඟ ආලවන්ත හැඟීම් පෑම සහ “ජාත්‍යන්තර සහාය” ලබා ගැනීම යනු රටේ ඉතිහාසය නැවත ලිවීමට සහ එහි අනාගතය නියම කිරීමට අධිෂ්ඨාන කරගෙන සිටින අය ධෛර්යමත් කිරීම පමණක් සිදුවේ. පාඩම පැහැදිලිය: එනම් යටත් වීම සහ සැනසීම යනු ඉල්ලීම් වඩාත් භයානක ලෙස වර්ධනය වීමයි.

ආසන්න කාලය (මාස 0–3): සම්බාධක සහ රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික පීඩනය

1)එක්සත් ජාතීන්ගේ මානව හිමිකම් කවුන්සිලයේ යෝජනාව සම්මත වීම- යෝජනාව "බැඳීමක් නැති" ප්‍රපංචයක් වුවද ඒ සඳහා ඡන්දය දුන් බටහිර කණ්ඩායම් සම්මත වූ යෝජනාව අනිවාර්ය බැඳීමක් ලෙස සලකනු ඇත.

2) OHCHR/ITJP වාර්තාවල නම් කර ඇති හමුදා සහ දේශපාලන පුද්ගල චරිත වලට එරෙහිව වීසා තහනම් කිරීම් / සංචාරක සීමා කිරීම - ඔවුන්ගේ දරුවන්ගේ ගමන්, ශිෂ්‍යත්ව හෝ ඇතුළත් කිරීම් පවා ප්‍රතික්ෂේප කළ හැකිය.

3)“යහපත්කම” පෙන්වීම වෙනුවෙන් - සත්‍ය සහ සංහිඳියා යාන්ත්‍රණ පිහිටුවීමට හෝ දඬුවම් විඳිමේ පියවරයන්ට මුහුණ දීමට මෙන්ම ශ්‍රී ලංකාවට විදේශ පීඩනය වැඩි වේ.

4)ආර්ථික හුස්ම හිරවීම ආරම්භ වේ - IMF කොන්දේසි දැඩි වේ; ශ්‍රී ලංකාව “ජිනීවා සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු නොකරන්නේ නම්” ණය වාරික ප්‍රමාද වේ. මෙය කැරට් අලයකි.

5)ස්වෛරීභාවයට පහර දීම: තේරී පත් වූ රජයේ පාලනයෙන් ඔබ්බට ගොස් මහ බැංකුව දැනටමත්, ජනතාවගේ කැමැත්තෙන් තොරව ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදලේ කප්පාදුව ක්‍රියාත්මක කරනු ලබ්යි.

6)පළමුව බලපාන්නේ කාටද? හමුදා නායකත්වය, දේශපාලන ප්‍රභූන්, රණවිරුවන් සහ දුප්පතුන් (ඉන්ධන, විදුලිය සහ බදු වැඩි කිරීම් සමඟ).

කෙටි කාලීන (මාස 3–6) හෙවත් සතුටු කිරීමේ අදියර: රජය සිරවනු ඇත

1)13වන සංශෝධනය සම්පූර්ණයෙන්ම ක්‍රියාත්මක කිරීමට පීඩනය - පළාත් සභාවලට පොලිස් සහ ඉඩම් බලතල බෙදා හැරීම, මධ්‍යම පාලනය දුර්වල කිරීම. ඒකපාර්ශ්වික නිදහස් ප්‍රකාශනයක් නිකුත් කිරීම/වෙනම රාජ්‍යයක් ප්‍රකාශයට පත් කිරීමට පවා හැකියාව ලැබෙනු ඇත. උතුරු සහ නැගෙනහිරින් හමුදාව ඉවත් කිරීම, කඳවුරු වසා දැමීම ඒ අතර වේ.

2)එක්සත් ජාතීන්ගේ මාර්ගෝපදේශ යටතේ පිහිටුවන ලද ඨ්ර්‍C හෙවත් සත්‍ය සහ ප්‍රතිසන්ධාන කොමිසම තුළ විදේශීය “විශේෂඥයින්ට” ශ්‍රී ලාංකිකයන් විනිශ්චය කිරීම වෙනුවෙන් පෙනී සිටීමට දොර විවර කරයි.

3)ඉලක්කගත සම්බාධක හමුදා/දේශපාලන පුද්ගලයින්ට සම්බන්ධ ව්‍යාපාර සඳහා පුළුල් වේ -ශ්‍රී ලංකාවේ බැංකු සහ සමාගම්  “අවදානම් කළාප්යේ” තැබීම ආරම්භ වේ.

4)වත්කම් හුවමාරු කිරීම් වේගවත් වේ - ජාතික යටිතල පහසුකම් (වරාය, බලශක්ති, විදුලි සංදේශ, වතු) “ණය ප්‍රතිව්‍යුහගත කිරීම” යටතේ විදේශීකයන් අතට පත් කිරීමට සාකච්ඡා කෙරේ.

5)ස්වෛරීභාවයට පහර දීම: ශ්‍රී ලංකාව තම ආර්ථිකය සම්බන්ධයෙන් තීරණ ගැනීම අහිමි කරන අතර, මධ්‍යම බලතල අහිමි වීමෙන් ජාතික ආරක්ෂාව අවදානමට ලක් වේ.

6)මුලින්ම බලපෑමට ලක් වන්නේ කවුද: හමුදා පවුල්, උතුරු/නැගෙනහිර රාජ්‍ය අංශය, පෞද්ගලීකරණයට මුහුණ දෙන රාජ්‍ය ව්‍යවසායන්හි සේවකයින්.

මධ්‍ය කාලීන (මාස 6–12): බල රහිත ජාතියක්

1)දෙමුහුන් වගවීමේ ඉල්ලීම් උත්සන්න වේ - ජාත්‍යන්තර විනිසුරුවන්, නඩු පවරන්නන් සහ විමර්ශකයින් දේශීය නීතිය අභිබවා යාමට ඉල්ලා සිටිනු ඇත.

2)"ධාරිතා වර්ධනය" මුවාවෙන් ශ්‍රී ලංකා ආයතනවලට එක්සත් ජාතීන්ගේ නිරීක්ෂකයින් ඇතුළත් වේ.

3)ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල  විසින් මෙහෙයවනු ලබන කප්පාදුව ගැඹුරු වේ - මුදල් අවප්‍රමාණය, බදු වැඩි කිරීම්, සුභසාධන කප්පාදු, ඉන්ධන/විදුලිය පෞද්ගලීකරණය.

4) ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල  නම් මන්ත්‍රය යටතේ මහ බැංකුව, දේශීය සහන පියවර අවහිර කරයි, මහජන දුක් වේදනා පුළුල් කරයි.

5)විදේශීය සමාගම් ප්‍රධාන සම්පත් (බලශක්ති ජාලක, වරාය, කෘෂිකර්මාන්තය, ජල සැපයුම) පාලනය කරයි.

6)ස්වෛරීභාවයට පහර දීම: රජය රූකඩ චරිතයක් බවට පත්වන අතර, සැබෑ තීරණ ගැනීමේ බලය ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය සහ විදේශීය ආයෝජකයින් විසින් දරනු ලැබේ.

7) මුලින්ම බලපාන්නේ කාටද: සාමාන්‍ය ජනතාව (මිල ඉහළ යාම, රැකියා අහිමිවීම්), ගොවීන් සහ ධීවරයින් (ඉඩම්/ජල ප්‍රවේශය ආයතන වෙත මාරු වන විට).

දිගු කාලීන (මාස 12–24): ජාතික බිඳවැටීම

1)ස්ථිර එක්සත් ජාතීන්ගේ අධීක්ෂණය – ශ්‍රී ලංකාව “විශේෂ මානව හිමිකම් අධීක්ෂණ වරමක්” යටතේ තබා ඇති අතර, විදේශ මැදිහත්වීම් නීත්‍යානුකූල කරයි.

2)පළාත් සභා ධෛර්යමත් කර ඇත – බාහිර ක්‍රියාකාරීන් ෆෙඩරල්වාදය/බෙදුම්වාදය තල්ලු කිරීම සඳහා විමධ්‍යගත බලතල අවභාවිතා කරනු ඇත.

3)ආර්ථික යටත් විජිතකරණය සම්පූර්ණයි – වරාය, ගුවන්තොටුපළ, උපයෝගිතා සහ ස්වාභාවික සම්පත් බහුතරයක් විදේශිකයන් සතුය.

4)වත්කම් සඳහා ණය හුවමාරු අවසන් කර ඇත – ශ්‍රී ලංකාවේ දුර්වල ජාතික විරෝධී රජය පැවැත්ම සඳහා ස්වෛරීභාවය හුවමාරු කරනු ඇත.

5)විදේශ ආරක්ෂක අවශ්‍යතා ඇතුළත් කර ඇත – හමුදා කඳවුරු / විදේශ ආයෝජන ආවරණය යටතේ බදු දී ඇති “උපායමාර්ගික ප්‍රවේශ ස්ථාන”.

6)ස්වෛරීභාවයට පහර දීම: ශ්‍රී ලංකාව ස්වාධීන රාජ්‍යයක් ලෙස ක්‍රියා කිරීම නවත්වයි - විදේශ පාලනය යටතේ ආරක්ෂිත ප්‍රදේශයක් බවට පත් කර ඇත. නමින් පමණක් ස්වෛරීභාවය.

7)මුලින්ම බලපාන්නේ කාටද: මුළු ජනගහනයම - ස්වෛරීභාවය අහිමි වීම යනු අනාගත පරම්පරාවන්ගේ ස්වාධීනත්වය අහිමි වීමයි.

අනතුර ජිනීවා පමණක් නොව, ජිනීවා + ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල + විදේශීය ආයතනික අත්පත් කර ගැනීම් එක්ව ක්‍රියාත්මක වීමයි. "බැඳීමක් නැති" යෝජනා දේශපාලනික පළිබෝධනාශක වේ. ජාත්‍යන්තර මුල්‍ය අරමුදල මත යැපීම ආර්ථික ග්‍රහණයයි; වත්කම් පෞද්ගලීකරණය ට්‍රෝජන් අශ්වයා වේ.සියලු සතුරු කඳවුරු එකතුවී, ශ්‍රී ලංකාව නාමයෙන් පමණක් ස්වාධීනත්වයට පත් කරන ස්වෛරීභාවය කැබලිවලට කඩා දමයි.

ශ්‍රී ලාංකිකයන්ට කළ හැක්කේ සහ කළ යුත්තේ කුමක්ද?

ශෙනාලි වඩුගේ මහත්මිය සිය බ්ලොග් අඩවියේ පල කළ ඉතා කාලීන වටිනාකමක් ඇති ලිපිය සිංහල භාෂාවට පරිවර්තනය කර මෙසේ පල කරමු.

පරිවර්තනය ජීවන්ත ජයතිස්ස 

Non-Binding but Deadly: How UNHRC Resolution A/HRC/60/21 (2025) could destroy Sri Lanka’s Sovereignty