ඊශ්‍රායල මානව හිමිකම් සංවිධාන ගාසා තීරයේ ඊශ්‍රායල හමුදා කරනු ලබන විනාශයට එරෙහිව පෙරට එයි

Aug 12, 2025 at 11:29 AM

|

Lanka Leader

මාස 22 ක යුද්ධය, සාගතය සහ ක්‍රමානුකූල විනාශය ඇති කිරීමෙන් පසු, ඊශ්‍රායලයේ ප්‍රමුඛ මානව හිමිකම් සංවිධාන දෙකක් ගාසා තීරයේ ඊශ්‍රායලයේ ක්‍රියාමාර්ග ජන සංහාරයක් බව නිගමනය කර තිබේ.මානව හිමිකම් සඳහා වූ වෛද්‍යවරු-ඊශ්‍රායලය (Physicians for Human Rights-Israel -PHRI)  සහ B’Tselem විසින් පසුගිය ජූලි 28 වනදා නිකුත් කරන ලද මෙම වාර්තාව ඊශ්‍රායල සිවිල් සමාජය තුළ බිඳීමක් සනිටුහන් කරයි. පලස්තීන කණ්ඩායම්, ඊශ්‍රායල ජන සංහාර සහ සමූහ ඝාතන විද්වතුන් සහ ඇම්නෙස්ටි ඉන්ටර්නැෂනල්, හියුමන් රයිට්ස් වොච් සහ මෙඩෙසින්ස් සැන්ස් ෆ්‍රොන්ටියර්ස් (Amnesty International, Human Rights Watch, සහ Médecins Sans Frontières) වැනි ජාත්‍යන්තර ආයතන මීට මාස කිහිපයකට පෙර මෙම තත්වය පිළිගත් නමුදු, ඊශ්‍රායල මානව හිමිකම් සංවිධාන මේ වන තෙක් “ජන සංහාරය” යන යෙදුම භාවිතා කිරීම බොහෝ දුරට සීමා කර තිබුණි.

වසර දෙකකට ආසන්න කාලයක ලියකියවිලි මත පදනම්ව, ගාසා තීරයේ ඊශ්‍රායල ක්‍රියාමාර්ග එක්සත් ජාතීන්ගේ 1948 ජන සංහාර සම්මුතියේ දක්වා ඇති පරිදි ජන සංහාරයේ අර්ථ දැක්වීම සපුරාලන බවට කණ්ඩායම් දෙකම තීරණය කර තිබේ.

“අපගේ ජන සංහාරය” යන මාතෘකාව යටතේ ඇති B’Tselem හි වාර්තාව, ඊශ්‍රායලය සිවිල් වැසියන් ඉලක්ක කර ගැනීම සහ ගාසා තීරයේ පලස්තීන සමාජය ක්‍රමානුකූලව අහෝසිකර හැරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. ගාසා තීරයේ සෞඛ්‍ය සේවා පද්ධතිය ඊශ්‍රායලය විසින් හිතාමතාම විනාශ කිරීම පිළිබඳ සෞඛ්‍ය පාදක නීතිමය විශ්ලේෂණයක් PHRI වාර්තාවෙන් සපයයි.

+972 වෙබ් අඩවිය සමඟ කළ සංවාදයකදී, B’Tselem විධායක අධ්‍යක්ෂිකා යුලි නොවැක්, ජන සංහාරය දිගු, වේදනාකාරී අභ්‍යන්තර ගණනය කිරීමේ ක්‍රියාවලියක ප්‍රතිඵලයක් ලෙස නම් කිරීමට ගත් තීරණය සම්බන්ධයෙන් විස්තර කළාය. “ඔබ ජන සංහාරය සිදු කරන සමාජයක සාමාජිකයෙකු බව අවබෝධ කර ගැනීම සඳහා කිසිවෙක් ඔබව සූදානම් කරන්නේ නැහැ.” ඇය පැවසුවාය. “මෙය අපට ඉතා වේදනාකාරී අවස්ථාවක්.”

“අපි දකින්නේ ගාසා තීරයේ පලස්තීන සමාජය විනාශ කිරීම අරමුණු කරගත් හිතාමතා ක්‍රියාමාර්ග සහ සම්බන්ධීකරණ පිළිවෙත්ය. ජන සංහාරයේ නිශ්චිත අර්ථ දැක්වීම එයයි. එනම් කණ්ඩායම විනාශ කිරීම සඳහා සිවිල් වැසියන්ට පහර දීමයි.”

B’Tselem වාර්තාවේ අපේක්ෂිත බලපෑම ගැන විමසූ විට, ජන සංහාරය අවසන් කිරීමට එම සංවිධානයට පමණක් නොහැකි බව නොවැක් පිළිගත්තාය. “අපි බලාපොරොත්තු වන්නේ මෙහි ජීවත් වන ජනතාව, ඊශ්‍රායල ජාතිකයන් සහ පලස්තීනුවන් ලෙස අපගේ හඬ අවදි කිරීමයි.” ඇය පැහැදිලි කළාය. "තත්වය ගැඹුරින් තේරුම් ගැනීමට අපට හැකියාව තිබෙනවා. වින්දිතයින්ගේ හඬ මතු කිරීමට, එය අපගේ පළමු හා ප්‍රධානතම සදාචාරාත්මක වගකීම වන අතර, ජන සංහාරක පද්ධතිය ක්‍රියාත්මක වන ආකාරය පිළිබඳ විශ්ලේෂණයක් ද ඉදිරිපත් කිරීමටද මෙම වාර්තාව මගින් උත්සහා කර තිබෙනවා. දේශපාලන පද්ධතිවලට එරෙහිව සටන් කිරීමට නම්, ඔබ ඒවා තේරුම් ගත යුතුයි."

"මිනිසුන් අපගේ හඬට සවන් දී ක්‍රියාමාර්ග ගැනීමට තීරණය කරනු ඇතැයි අපි බලාපොරොත්තු වන අතර, එය ඊශ්‍රායල සහ පලස්තීන ජාතිකයන්ගේ හුදු ගැටලුවක් නොවන බව තේරුම් ගනු ඇතැයි අප විශ්වාශ කරනවා." නොවැක් තවදුරටත් පැවසීය. "පලස්තීනුවන් නිසැකවම වින්දිතයින්. නමුත් මනුෂ්‍යත්වය මකා දැමීම සෑම මිනිසෙකුටම ඉවසිය නොහැකි කාරණයක්."

සමාජයක් විනාශ කිරීම

B’Tselem ඊශ්‍රායලයේ ජන සංහාරක ව්‍යාපාරයේ ප්‍රධාන කුළුණු හතරක් හඳුනා ගනු ලබයි. සමූහ ඝාතන, ප්‍රචණ්ඩකාරී ජන සංහාර, ක්‍රමානුකූල විනාශය සහ සෑම මට්ටමකින්ම පලස්තීන සමාජය විසුරුවා හැරීම එම කුළුණු හතරයි.

මෙහි ඇති වැදගත්ම කාරණය වන්නේ වාර්තාව අනතුරු අඟවන්නේ මෙම ක්‍රියාමාර්ග ගාසා තීරයට පමණක් සීමා නොවන බව වීමයි. “මෙම ජන සංහාරක පාලන තන්ත්‍රය ගාසා තීරයේ පලස්තීනුවන් පාලනය කරන අතර බටහිර ඉවුරේ මෙන්ම ඊශ්‍රායලය තුළ පලස්තීනුවන් ද පාලනය කරනවා.” නොවැක් පැවසීය. “මෙම භාවිතයන්ගෙන් සමහරක් දැනටමත් බටහිර ඉවුරට පැතිරී තිබෙනවා. සම්පූර්ණයෙන්ම වෙනස් පරිමාණයකින්. නමුත් තර්කනය සමානයි. සමහර විට දැන් බටහිර ඉවුරට ගෙන යනු ලබන්නේ ගාසා තීරයේ ක්‍රියාත්මක වූ  අණ දෙන නිලධාරීන් සහ හමුදා ඒකකයන්මයි.”

ජන සංහාරය යනු හුදෙක් නීතිමය කාණ්ඩයක් නොව, දේශපාලන හා සමාජ ප්‍රචණ්ඩත්වයේ සුවිශේෂී ආකාරයක් බව නොවැක් අවධාරණය කළාය. “අනෙකුත් කුරිරුකම්වලට වඩා ජන සංහාරයේ මූලික වශයෙන් වෙනස් දෙයක් තිබෙනවා.” ඇය පැහැදිලි කළාය. “එය වින්දිතයින්ගේ මනුෂ්‍යත්වය සම්පූර්ණයෙන්ම මකා දමනවා. එය සෑම පුද්ගලයෙකුම සලකුණු කරනවා. ඔහු හෝ ඇය සිතන දේ, ඔවුන් කළ දේ හෝ ඔවුන් කවුරුන්ද යන්න නොසලකා, පුද්ගලයන් ලෙස නොව, ඔවුන්ව ඉලක්ක කළ හැකි සමූහයක් ලෙස සලකනවා.”

මෙම අමානුෂික ක්‍රියාවේ අරමුණ තවදුරටත් පැහැදිළි කරමින් , ඇය තවදුරටත් මෙසේ පැවසුවාය: "මිනිසුන් කුසගින්නේ තැබීම හෝ ඔවුන්ට වෛද්‍ය ආධාර ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කිරීම පමණක් නොවේ, එය සමාජයක් විනාශ කිරීම සහ කණ්ඩායමක් ලෙස පලස්තීනුවන්ට අනාගතයේදී පැවතිය නොහැකි බව සහතික කිරීම මෙහි අරමුණ වෙනවා."

පලස්තීන සමාජ විනාශයේ එක් මානයක් වන්නේ එම සමාජයේපවුල් ඒකකය විනාශ කිරීමයි. ප්‍රහාරයේ ආරම්භය සහ 2025 මාර්තු අතර කාලය තුළ කාන්තාවන් පලස්තින සමාජයේ කාන්තාවන්ගෙන් 14,000 ක් පමණ වැන්දඹුවන් වූ අතර එම කාන්තාවන් තමන්ගේ දරුවන් රැක බලා ගැනීම සඳහා පමණක් වගකියන තත්වයට පත් කළේය. ආසන්න වශයෙන් ළමුන් 40,000 ක් පමණ පිරිසකගේ දෙමාපියන්ගෙන් එක් අයෙකු හෝ දෙදෙනාම අහිමි තත්වයකට පත් කර තිබේ. ඹ්’ඨ්සෙලෙම් ගේ වාර්තාවට අනුව, මෙය ගාසා තීරය "නූතන ඉතිහාසයේ විශාලතම සරණාගත  අර්බුදය" බවට පත්ව තිබේ.

නොවැක් උපුටා දක්වන තවත් උදාහරණයක් වන්නේ ගාසා තීරයේ අධ්‍යාපන ක්‍රමයේ ඉලක්කගත විනාශයයි. " ගාසා තීරයේ දරුවන්ගේ අධ්‍යාපනය ගැන සිතා බලන්න! දරුවන් අත්විඳින අඛණ්ඩ කම්පනයට අමතරව ගාසා තීරයේ සිසුන්ට පසුගිය වසර දෙක තුළ යාමට පාසල් හෝ උසස් අධ්‍යාපන ආයතන තිබුණේ නැහැ. මෙය වර්තමානයේ ගාසා තීරයේ සිදුවන ජීවිත විනාශය පමණක් නොව අනාගතයේදී සිදු වීමට නියමිත තත්වයකි."

මෙම අපරාධ සිදු කරන සමාජය තුළ ඒවායේ පිහිටීම සැලකිල්ලට ගෙන ඒවා නම් කිරීම සඳහා බි’සෙලෙම්ගේ විශේෂ වගකීමක් ලෙස දැනෙන බව ඇය පැවසුවාය. “ජන සංහාරය සිදු කරන සාමූහිකය - අපම කොටසක් වන සමාජය බව අපි තේරුම් ගනිමු. ඒ වගේම එම ජනසංහාරය නැවැත්වීමට අපට කළ හැකි සෑම දෙයක්ම කිරීමටත්, ඊශ්‍රායල ජාතිකයින්ට මෙම කතාව පැවසීමටත්, ඔවුන්ට දැකීමට නොහැකි හෝ ඔවුන් දැකීමට අකමැති දේ දැකීමට ඔවුන්ට ආරාධනය කිරීමටත් අපව පොළඹවනු ලබනවා.”

ගාසා තීරයේ සෞඛ්‍ය සේවයට එරෙහිව යුද්ධ කිරීම

B’Tselem  වාර්තාව ගාසා තීරයේ තිබෙන පුළුල් සමාජ හා දේශපාලන ව්‍යුහයන් කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන අතර, PHRI වාර්තාව සිවිල් ජීවිතයේ තීරණාත්මක කුළුණක් වන සෞඛ්‍ය පද්ධතිය කෙරෙහි පමණක් අවධානයක් යොමු කරයි. "ජීවන තත්වයන් විනාශ කිරීම: ගාසා ජන සංහාරයේ සෞඛ්‍ය විශ්ලේෂණයක්" යන මාතෘකාව යටතේ, ඊශ්‍රායලය ගාසා තීරයේ  ජීවත්වන ජනතාව රැකබලා ගැනීමේ හැකියාව මුළුමනින්ම විනාශ කර ඇති ආකාරය ලේඛනගත කරන සවිස්තරාත්මක විශ්ලේෂණ වාර්තාවක් ඉදිරිපත් කරයි.

රෝහල්වලට සෘජු ප්‍රහාර එල්ල කිරීම, වෛද්‍යවරුන් ඉවත් කිරීම් සහ වෛද්‍ය ආධාර ඇතුළු කිරීම අවහිර කිරීම සහ සෞඛ්‍ය සේවකයින් ඉලක්ක කිරීම හරහා, ඊශ්‍රායලය ගාසා තීරයේ සෞඛ්‍ය සේවාවන්හි අඛණ්ඩ බිඳ වැට්ටවීමක් නිර්මාණය කර ඇති අතර එය ජන සංහාරක අභිප්‍රායයකි. “මෙම ප්‍රතිපත්ති පිටුපස ඇති අභිප්‍රාය සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ විනාශයෙන් වෙන් කළ නොහැකි බව තේරුම් ගත යුතුය,” වාර්තාවේ සඳහන් වේ. “එක් එක් ප්‍රතිපත්තිය පමණක් සලකා බැලුවද බරපතල නීතිමය ගැටළු මතු කළ හැකි තත්වයක් උදාවේ. ඔවුන් එක්ව, පද්ධතිමය මකාදැමීමේ සැලැස්මක් සහ ප්‍රතිපත්තියක් සාදයි.”

පසුගිය මාස 22 තුළ, ඊශ්‍රායලයේ මැදිහත්වීම ගාසා තීරයේ සෞඛ්‍ය යටිතල පහසුකම් “ගණනය කළ හැකි සහ ක්‍රමානුකූල ආකාරයකින්” විනාශ කර ඇති බව වාර්තාව සඳහන් කරයි. “උතුරු ගාසා තීරයේ රෝහල්වලට බෝම්බ හෙලීමෙන් සහ බලහත්කාරයෙන් ඉවත් කිරීමෙන් ආරම්භ වූ බිඳවැට්ටවීම දකුණු දෙසට විහිදී ගිය අතර, අවතැන් වූ ජනගහනය ඉතිරි පහසුකම් යටපත් කළ අතර, පසුව ඒවා තවදුරටත් බෝම්බ හෙලීම්, වටලෑම් සහ සම්පත් අහිමි කිරීමට ලක් විය.”

වාර්තාව පෙන්වා දෙන පරිදි,ප්‍රතිඵලය, ගාසා තීරයේ මූලික සත්කාර සැපයීමේ හැකියාව සම්පූර්ණයෙන්ම බිඳ වැට්ටවීමට හේතු වී තිබේ. “ගාසා තීරයේ සෞඛ්‍ය පද්ධතිය ක්‍රමානුකූලව විනාශ කර ඇත. එහි රෝහල් අක්‍රිය කර ඇත, රෝගීන් වෙනත් රෝහල් වෙත් රැගෙන යාවා අවහිර කර ඇත. එලෙසම කම්පන සත්කාර, සැත්කම්, රුධිර කාන්දු පෙරීම සහ මාතෘ සෞඛ්‍ය වැනි අත්‍යවශ්‍ය සේවාවන් සැපයීම නතර කර ඇත.” යනුවෙන් වාර්තාවේ සඳහන් වේ.

PHRI නිගමනය කරන්නේ මෙම ක්‍රියා යුද්ධයට අහඹුවක් නොවන බවත්, හිතාමතා සහ ඉලක්ක කරගත් ඒවා බවත්ය. ඔවුන් ජන සංහාර සම්මුතිය යටතේ බහුවිධ නිර්ණායක තෘප්තිමත් කරවයි.එනම් කණ්ඩායමේ සාමාජිකයින් ඝාතනය කිරීම, බරපතල ශාරීරික හා මානසික හානියක් සිදු කිරීම සහ කණ්ඩායමේ විනාශය ඇති කිරීමට අදහස් කරන ජීවන තත්වයන් ඇති කිරීම යනාදි ක්‍රියා සිදු කරයි.

+972 වෙබ් අඩවිය සමඟ කළ සංවාදයකදී, ඉශ්‍රායල අත්පත් කගගෙන සිටින පලස්තීන ප්‍රදේශ සඳහා  PHRI දෙපාර්තමේන්තුවේ අධ්‍යක්ෂ අසීල් අබු රාස් මහත්මිය අවධාරණය කළේ රෝහල් න්‍යායාත්මකව නැවත ගොඩනැගිය හැකි වුවද(ඊශ්‍රායලය ගොඩනැගිලි ද්‍රව්‍ය සඳහා ඉඩ දෙන්නේ නම්) සෞඛ්‍ය සේවා ශ්‍රම බලකායේ විනාශය මැනිය නොහැකි බවයි.

"ගාසාහි සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයට අනුව, වෛද්‍යවරුන් සහ සෞඛ්‍ය සේවකයින් 1,500 කට වැඩි පිරිසක් ඝාතනය කර ඇති අතර, 300 කට අධික පිරිසක් රඳවාගෙන ඇති බව ඇය පැවසුවාය. " වෛද්‍යවරුන් ඝාතනය කරන විට, වසර ගණනාවක පළපුරුද්ද ඇති වෛද්‍ය විශේෂඥයන් සහ විශේෂත්වය මරා දමනවා. ඔවුන් ගාසා තීරයේ බිඳෙනසුලු සෞඛ්‍ය පද්ධතියේ කොඳු නාරටියයි."

මේ ආකාරයෙන්, ඊශ්‍රායලය සෞඛ්‍ය යටිතල පහසුකම් ඉලක්ක කිරීම වර්තමාන මොහොත ගැන පමණක් නොව, දිගුකාලීන සුවය ලැබීමේ හැකියාව සහ ගාසා තීරයේ ඕනෑම පලස්තීන අනාගතයක් මකා දැමීමක් බව ඇය අනතුරු ඇඟවීය. "එය ගාසා තීරයේ මිනිසුන් සුව කිරීමට සහ නැවත ගොඩනැගීමට ඇති හැකියාව විනාශ කිරීම සම්බන්ධ කාරණයකි."

නීතිමය සහ වෛද්‍ය සාක්ෂි මත පදනම් වූ, ගාසා තීරයේ සිදුවන දේ ජන සංහාරයක් ලෙස ලේඛනගත කිරීමෙන්, අබු රාස් මහත්මිය +972 වෙත පැවසුවේ වාර්තාව ජාත්‍යන්තර සහ රජයේ ක්‍රියාකාරීන් විවාදයේ සිට හදිසි මැදිහත්වීම දක්වා ගෙන යාමේ අරමුණ ඇතිව කටයුතු කරන බවයි.

“ජන සංහාරය ලෙස නම් කිරීම සංකේතාත්මක නොවේ. මක් නිසාද යත් ජාත්‍යන්තර නීතිය යටතේ, එය නීතිමය සහ සදාචාරාත්මක බැඳීම් දරයි,” ඇය සඳහන් කළාය. “ඊශ්‍රායලය සහ බොහෝ රාජ්‍යයන් අත්සන් කර ඇති ජන සංහාර සම්මුතියට අනුව, පාර්ශවයන් ජන සංහාරය වැළැක්වීමට සහ දඬුවම් කිරීමට පමණක් නොව, එය සිදුවන බරපතල අවදානමක් ඇති විට ක්‍රියා කිරීමටද බැඳී සිටී.

“ඊශ්‍රායල සන්දර්භය තුළ, ‘ජන සංහාරය’ යන යෙදුම දිගු කලක් තහනම් කර තිබෙනවා.” ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය. “මෙම වාර්තාව ප්‍රකාශයට පත් කිරීමෙන්, එම නිහඬතාවයට අභියෝග කිරීමට සහ එම යෙදුමේ නිවැරදි භාවිතය සාමාන්‍යකරණය කිරීමට අපි බලාපොරොත්තු වෙනවා. භූමියේ යථාර්ථය සමඟ සම්බන්ධ වී ගාසා තීරයේ කුරිරු යුද්ධය එය කුමක්දැයි හැඳින්වීමට ඊශ්‍රායල මහජනතාවගේ අනෙකුත් සංවිධාන, ආයතන සහ කොටස් දිරිමත් කිරීම ද මෙහි ඉලක්කයයි. ජන සංහාරය යන්නට දිය හැකි නිවැරදි අර්ථකතනය එය යැයි අපි විශ්වාස කරනවා.

පරිවර්තනය ජීවන්ත ජයතිස්ස

‘Our genocide’: Israeli rights groups abandon their restraint on Gaza