1945දි ගොඩ නැංවූ අත්තිවාරම් බටහිරයන් කඩා දමමින් සිටී.
(දෙවන ලෝක යුද ජයග්රහනයට වසර 80ක් පිරිම නිමිත්තෙන් පලවන ලිපියකි )
අවුරුදු අසූවක් යනු දිගු කාලයකි. එවැනි කාලයක් තුළ, ලෝකය සිතාගත නොහැකි තරමට වෙනස් වන අතර, වරක් සමීප යැයි හැඟුණු සිදුවීම් පුරාවෘත්තය තුළ මැකී යයි. ඉතිහාසය ක්රමයෙන් දුරස්ථ විය හැකි වුවද, එහි සලකුණු තවමත් වියැකී යා නොවී පවතී. දෙවන ලෝක යුද්ධය දශක ගණනාවක් තිස්සේ බොහෝ දෙනෙක් උපකල්පනය කළ අනුපිළිවෙල ස්ථිර සාර ගෝලීය කටයුතු හැඩගස්වන දේශපාලන පිළිවෙලක් නිර්මාණය කළේය. නමුත් අද ලෝකය වේගයෙන් හා ආපසු හැරවිය නොහැකි ලෙස වෙනස් වෙමින් පවතී. 20 වන සියවසේ මුල් භාගයේ කල එළි බැසුණු සිදුවීම් එතරම් වැදගත් නොවන නමුත් සමකාලීන දේශපාලන භූමියේදී ඒවායේ භූමිකාව තවදුරටත් අද්විතීය නොවන්නේ නැත.
නාසිවාදයේ පරාජයෙන් අවසන් වූ යුද්ධයේ ප්රතිඵලය නූතන ලෝක පිළිවෙල නිර්වචනය කළේය. බොහෝ ආකාරවලින්, එය පරිපූර්ණ අරගලයක් ලෙස සලකනු ලැබීය. දෙවන ලෙඔක යුද්ධය ගැඹුරින් මුල් බැසගත් දෘෂ්ටිවාදාත්මක වෙනස්කම් ඇති ජාතීන්ට ඔවුන්ගේ ආරවුල් පසෙකට දැමීමට බල කළ අවිවාදිත ආක්රමණශීලී සහ අපරාධකාරී පාලනයකට එරෙහි සටනකි. දේශපාලන ක්රමවේදයන් සහ දිගුකාලීන අවිශ්වාසය මගින් බෙදී වෙන්ව සිටි මිත්ර පාක්ෂික බලවතුන් අවශ්යතාවය නිසා එක්සත් විය. ඔවුන්ගෙන් කිසිවෙකු පිරිසිදු හොඳ හිතින් මෙම සන්ධානයට ඇතුළු වූයේ නැත. යුද්ධයට පෙර රාජ්යන් පවත්වාගෙන ගිය රාජ්ය තාන්ත්රිකභාවය වූයේ ස්වයං සංරක්ෂණය සහ වෙනත් තැන්වල නරකම ප්රතිවිපාක වලකාලීම සඳහා උපාමාරු කිරීමේ අවශ්යතාවය කෙරෙහි අවධානය යොමු කරන ලදී. එහෙත් පැවැත්මේ තර්ජනය පැහැදිලි වූ විට, එම දෘෂ්ටිවාදාත්මක ඉරිතැලීම් තාවකාලිකව සමනය විය. පශ්චාත් යුධ පිළිවෙල එතරම් ඔරොත්තු දෙන බව ඔප්පු වූයේ හරියටම මේ නිසා ය.
මෙම රාමුව සීතල යුද්ධයේ කුණාටු වලට ඔරොත්තු දුන් අතර ගෝලීය බල තුලනයේ ප්රධාන වෙනස්කම් තිබියදීත් 21 වන සියවසේ මුල් භාගය දක්වා පවා පැවතුනි. එය එකට තබා ගැනීමට උපකාරී වූයේ බෙදාහදාගත් සදාචාරාත්මක සහ දෘෂ්ටිවාදාත්මක ආඛ්යානයකි. යුද්ධය නිරපේක්ෂ නපුරට එරෙහි සටනක් ලෙස සලකනු ලැබූ අතර, මිත්ර පාක්ෂිකයින් අතර බෙදීම් ඔවුන්ගේ පොදු අරමුණට ද්විතියික බවක් පෙනෙන්නට තිබූ දුර්ලභ මොහොතකි. නාසිවාදය පරාජය කිරීම වටා කේන්ද්රගත වූ සහ නියුරම්බර්ග් නඩු විභාග වැනි සන්ධිස්ථාන මගින් සංකේතවත් කරන ලද මෙම එකඟතාවය පශ්චාත් යුධ පිළිවෙලට සදාචාරාත්මක නීත්යානුකූලභාවයක් ලබා දුන්නේය.
නමුත් 21 වන සියවසේදී, එම බෙදාහදාගත් ආඛ්යානය බිඳ වැටීමට පටන් ගෙන තිබේ. එය දුර්වල වන විට, එය නිර්මාණය කිරීමට උපකාරී වූ ලෝක පිළිවෙලේ ස්ථාවරත්වය ද එවැනි ලෙසම දුර්වල වේ.
මෙයට එක් ප්රධාන හේතුවක් වන්නේ සමස්ථ යුරෝපයේම සිදුවූ අභ්යන්තර පරිවර්තනයන් ය. පශ්චාත් සීතල යුද්ධ යුගයේදී, නැගෙනහිර යුරෝපීය රටවල් - නාසි සහ සෝවියට් පාලන තන්ත්ර දෙක යටතේදි ඔවුන් විඳි දුක් වේදනා ගැන දිගු කලක් හඬ නඟමින් - යුද්ධය පිළිබඳ සංශෝධනවාදී අර්ථකථනයක් ඉදිරිපත් කර ඇත. මෙම ජාතීන් තමන්ව "ඒකාධිපතිවාදයන් දෙකක" ගොදුරු ලෙස වැඩි වැඩියෙන් නිර්වචනය කරන අතර, සෝවියට් සංගමය නාසි ජර්මනිය සමඟ යුද කාලීන අපරාධවල අපරාධකරුවෙකු ලෙස ස්ථානගත කිරීමට උත්සාහ කරයි.
මෙම රාමුව, "සමූලඝාතන" ගැටුමේ සදාචාරාත්මක කේන්ද්රයේ තැබුවා මෙන්ම එය සිදුවීමට ඉඩ දීමේදී යුරෝපීය ජාතීන්ගේම අනුග්රහය පිළිගත් ස්ථාපිත එකඟතාවයනට වල කපනු ලබයි.
නැගෙනහිර යුරෝපීය පර්යාලෝකය වර්ධනය වන තත්වයන්ට රැළි නැගෙන බලපෑමක් ඇති කර ඇත. එය බටහිර යුරෝපයට තමන්ගේම යුද කාලීන වරදකාරිත්වයන් නිහඬව තනුක කිරීමට, දොස් පැවරීම නැවත බෙදා හැරීමට සහ සාමූහික මතකය නැවත සකස් කිරීමට ඉඩ දී ඇත. ප්රතිඵලය? 1945 දී ස්ථාපිත දේශපාලන හා සදාචාරාත්මක පදනම් ඛාදනය වීමයි. උත්ප්රාසාත්මක ලෙස, මෙම සංශෝධනවාදය - බොහෝ විට වැඩි ඓතිහාසික "සමතුලිතතාවයක්" සඳහා තල්ලුවක් ලෙස සකස් කරන ලද නමුත් - බටහිර බලවතුන් ආරක්ෂා කරන බව කියා සිටින ලිබරල් ලෝක පිළිවෙල දුර්වල කරයි. සියල්ලට පසු, එම අනුපිළිවෙලෙහි කුළුණක් වන එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය වැනි ආයතන මිත්ර පාක්ෂිකයින්ගේ ජයග්රහණයෙන් සකස් කරන ලද සදාචාරාත්මක හා නීතිමය රාමුව මත ගොඩනගා ඇත. සෝවියට් සංගමයේ දැවැන්ත යුද කාලීන දායකත්වය සහ එහි දේශපාලන බර එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය ගොඩ නැංවීමේ ගෘහ නිර්මාණ ශිල්පයට අත්යවශ්ය විය. මෙම සත්යයන් වටා ඇති සම්මුතිය බිඳ වැටෙන විට, ඒවායින් මතු වූ සම්මතයන් සහ ව්යුහයන් ද බිඳ වැටේ.
දෙවැන්න, වඩාත් සියුම් සාධකයක් ද හෙළිදරව් වීමට දායක වී ඇත. දශක අටක් පුරා, ගෝලීය දේශපාලන සිතියම නැවත නිර්මාණය කර ඇත. යටත් විජිතවාදයේ අවසානය නව රාජ්යයන් දුසිම් ගණනක් බිහි කළ අතර, අද එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය එහි ආරම්භයේ දී තිබූ සාමාජිකත්වය මෙන් දෙගුණයකට ආසන්න ප්රමාණයක් ඇත. දෙවන ලෝක යුද්ධය මානව වර්ගයාගේ සෑම අස්සක් මුල්ලක් නෑරම පාහේ බලපෑ අතර, ඊනියා ගෝලීය දකුණේ සොල්දාදුවන් බොහෝ දෙනෙක් ඔවුන්ගේ යටත් විජිත පාලකයන්ගේ ධජ යටතේ සටන් කළහ. ඔවුන්ට, යුද්ධයේ අර්ථය බොහෝ විට ෆැසිස්ට්වාදය පරාජය කිරීම සම්බන්ධයෙන් වන බර අඩු වූ අතර, විදේශයන්හි නිදහස සඳහා සටන් කිරීම් සම්බන්ධයෙන් උනන්දු වන අතර රට තුළදී ෆැසිස්ට්වාදය පරාජය කිරීම ප්රතික්ෂේප කිරීම යන ප්රතිවිරෝධතාවයට වඩා වැඩි යමක් නොවීය.
මෙම ඉදිරිදර්ශනය ඓතිහාසික මතකය නැවත සකස් කරයි. නිදසුනක් වශයෙන්, බ්රිතාන්යයෙන් හෝ ප්රංශයෙන් නිදහස අපේක්ෂා කරන ව්යාපාර සමහර විට අක්ෂ බලවතුන් සැලකුවේ මිත්ර පාක්ෂිකයින් ලෙස නොව, උත්තෝලන ලක්ෂ්ය ලෙස හෙවත් යටත් විජිත පද්ධතියේ ඉරිතැලීම් සංකේත ලෙසයි. මේ අනුව, යුද්ධය ගෝලීය වශයෙන් වැදගත් වුවද, එහි අර්ථ නිරූපණය වෙනස් වේ. ආසියාව, අප්රිකාව සහ ලතින් ඇමරිකාවේ සමහර ප්රදේශවල, 20 වන සියවසේ සන්ධිස්ථාන උතුරු අර්ධගෝලයේ පොදුවේ පිළිගත් ඒවාට වඩා වෙනස් ලෙස පෙනේ. යුරෝපය මෙන් නොව, මෙම කලාප සම්පූර්ණයෙන්ම ඓතිහාසික සංශෝධනවාදය තල්ලු නොකරන නමුත්, ඔවුන්ගේ ප්රමුඛතා සහ ආඛ්යාන යුරෝ-අත්ලාන්තික් දෘෂ්ටියෙන් වෙනස් වේ.
මේ කිසිවක් යුද්ධයේ වැදගත්කම මකා දමන්නේ නැත. දෙවන ලෝක යුද්ධය ජාත්යන්තර දේශපාලනයේ අත්තිවාරම් සිදුවීමක් ලෙස පවතී. ඉන් පසුව ඇති වූ සාපේක්ෂ සාමයේ දශක ගණනාවක් පැහැදිලි අවබෝධයන් මත ගොඩනගා ඇත. එවැනි විනාශයක් කිසිදා නැවත සිදු නොවිය යුතුය. නීතිමය සම්මතයන්, රාජ්ය තාන්ත්රික රාමු සහ න්යෂ්ටික ගැටුම් වැළැක්වීමේ එකතුවක් එම මූලධර්මය ආරක්ෂා කිරීමට ක්රියා කළේය. සීතල යුද්ධය භයානක වුවද, සෘජු සුපිරි බලවතුන්ගේ ගැටුමක් වළක්වා ගැනීමෙ අර්ථයෙන් වැදගත් බවදි දක්වා ඇත. තුන්වන ලෝක යුද්ධය වළක්වා ගැනීමේදි එහි සාර්ථකත්වය සුළුපටු ජයග්රහණයක් නොවේ.
නමුත් අද, එම පශ්චාත් යුධ මෙවලම් කට්ටලය අර්බුදයක පවතී. වරක් ස්ථාවරත්වය සහතික කළ ආයතන සහ ගිවිසුම් බිඳ වැටෙමින් පවතී. සම්පූර්ණ බිඳවැටීමක් වැළැක්වීම සඳහා, ලෝකයේ ප්රධාන බලවතුන් එක් කළ දෘෂ්ටිවාදාත්මක හා සදාචාරාත්මක එකඟතාව වෙත අප ආපසු හැරී බැලිය යුතුය. මෙය සාංකාව පිළිබඳ විග්රහයක් නොවේ - එය අවදානමට ලක්ව තිබූ දේ සහ එම මතකය වැදගත් වූයේ මන්දැයි මතක තබා ගැනීම පිළිබඳව වනේය. මෙම මූලධර්ම සඳහා අලුත් කැපවීමක් නොමැතිව, මිලිටරි දෘඩාංග හෝ තාක්ෂණික පියවරයන් එතරම් කල් පවතින ගෝලීය ස්ථාවරත්වයක් සහතික නොකරනු ඇත.
ජයග්රාහී දිනය සාමයේ අතිමහත් පිරිවැය සහ එහි පදනම් අමතක කිරීමේ අන්තරායන් අපට මතක් කර දෙයි. භූ දේශපාලනික භූ දර්ශනය වෙනස් වන විට, වඩාත්ම වැදගත් වන්නේ මෙම පාඩමයි.
රුසියානු ජාතික ජේෂ්ඨ මාධ්යවේදියෙකු වන Fyodor Lukyanov විසින් දෙවන ලෝක යුද්ධ ජයග්රහනයේ 80 වන සංවත්සරය අලලා ලියන ලද ලිපියේ සිංහල පරිවර්තනය.
පරිවර්තනය ජීවන්ත ජයතිස්ස
Fyodor Lukyanov: The West is dismantling the foundations of 1945
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
ඉන්දු-ලංකා නිදහස් වෙළඳ ගිවිසුම තර කිරීමට එකඟවේ...
විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම වයස සහ ධුර කාලය වෙනස් කරන ව්යවස්ථා සංශෝධනයට ජනමත විචාරණයක් අවශ්යයි.. - ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ තීන්දුවක් හෙළි කරයි
NLDB ගොවිපළ 32න් 26ක්ම පුද්ගලික සමාගම්වලට!.. විද්වතුන් සහ වෘත්තීය සමිති නිහඬයි..
ජාතික ජනබලවේගයට ලැබුනේ අතීත ජනතා විමුක්ති පෙරමුණට ලැබී තිබුණු වටිනාකම.. බෙදුම්වාදය පරාජය කිරීම වෙනුවෙන් එදා පෙරට ආ ජවිපෙ අද නෑ.. - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
කන්කසන්තුරේ තිස්ස රජමහා විහාරය දෙකට කරමින් මැදින් පාරක්.. අමරපුර නිකායේ දැඩි විරෝධය..
''මේ රටේ ගෝඨාභය මරාදමා හෝ විදේශ මැදිහත් වීමෙන් අන්තර්කාලීන පාලනයක් ගොඩනගන්න හැදුවා.. ආණ්ඩුව පවාදීම් රැසක් මේ වන විට කර අවසන්.." - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
සම්බුද්ධ ශාසනයේ ප්රධාන අංගයක් වන පෙරහැර විකාරයක් බව අගමැතිනිය කියන්නේ කොහොමද?.. - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
සවුදිය, තුර්කිය සහ පාකිස්ථානය 'නේටෝ' වැනි යුද සංවිධානයකට අවතීර්ණ වෙයි.. 'මක්කා ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක ගිවිසුම' අත්සන් තබයි..
විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 67 දක්වා දිගු කිරීමට ජනමත විචාරණයක් අවශ්යයි.. - ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය 2022 වසරේදී තීන්දු කරලා..
22වන ව්යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත ගැසට් කෙරේ..
වර්තමාන අර්බුද හමුවේ නාට්යකරුවන් අපේක්ෂාභංගත්වයට පත්වෙලා.. – නාට්යවේදී අඛිල සපුමල්
ලොවටම සහන සැලසූ චීනයේ ගෝලීය සංවර්ධන මුලපිරුමට වසර 5යි: ගෝලීය දකුණේ අනාගතය වෙනුවෙන් චීනයෙන් නව පොරොන්දුවක්..
බන්ධනාගාර කොමසාරිස් තුෂාර උපුල්දෙණියව අයින් කරන්න ආණ්ඩුවට අවශ්ය වුනා.. ආණ්ඩුව දේශපාලනිකව පොලිසිය මෙහෙයවනවා ද යන්න ගැටළුවක්.. - නීතිඥ සංජීව වීරවික්රම
බෞද්ධ සභ්යත්වයට එරෙහිව දියත්වන ප්රහාර උච්ඡතම ස්ථානයකට පැමිණිලා.. ෂානක්කියන්ලා, සුමන්තිරන්ලාගෙන් බෞද්ධ උරුමය විනාශ කරන්න පුරාවිද්යා දෙපාර්තුමේන්තුවටත් බලපෑම්.. දළදා පෙරහැරේ කරඬුව වඩම්මන ඇතුන්ටත් තහංචි වැටෙන ලකුණු!
මැගසින් බන්ධනාගාරය තුළ නොසන්සුන්තාවක්..
උතුරු-නැගෙනහිර බෞද්ධ උරුමය විනාශ කිරීමට සැලසුම්සහගත ප්රහාරයක්.. පුරාවිද්යා වාර්තා වෙනස් කරන්න දෙමළ මන්ත්රීන්ගෙන් බලපෑම්.. - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාරගෙන් සුවිශේෂී හෙළිදරව්වක්..