ඊනියා සත්ව සුබසාධනය සහ සංස්කෘතික අනන්යතාවය: පනත් කෙටුම්පතක් හමුවේ පෙරහැර මංගල්යයේ අනාගතය අනතුරේද?
ශ්රී ලංකාව යනු වසර දහස් ගණනක අඛණ්ඩ ලිඛිත ඉතිහාසයකට සහ ප්රෞඪ සංස්කෘතික උරුමයකට හිමිකම් කියන දේශයකි. මෙම සංස්කෘතික උරුමයේ අතිශය උතුම් හා පූජනීය සංකේතයක් වන්නේ පන්සල් කේන්ද්ර කරගනිමින් පැවැත්වෙන ඓතිහාසික පෙරහැර මංගල්යයන් ය. මහනුවර ශ්රී දළදා පෙරහැර ඇතුළු දිවයින පුරා පැවැත්වෙන පූජනීය පෙරහැරවල මංගල හස්ති රාජයන් උතුම් සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා සහ දේව ආභරණ වඩමවාගෙන යන දර්ශනය ශ්රී ලාංකේය බෞද්ධ ජනතාවගේ මෙන්ම සමස්ත ජාතියේම ශ්රද්ධා භක්තියේත්, සෞන්දර්යයේත් අනුපමේය සංකේතයකි.
කෙසේ වෙතත්, "සත්ව සුබසාධනය සැලැස්වීම සඳහා සහ සත්වයන්ට කෘර ලෙස සැලකීම වැළැක්වීම සඳහා වූ" යෝජිත නව පනත් කෙටුම්පත හරහා, සත්ව සුබසාධනය යන සුන්දර සංකල්පයට මුවා වී මෙරට සාම්ප්රදායික බෞද්ධ පෙරහැර සංස්කෘතිය අඩපණ කිරීමේ යටි අරමුණක් ක්රියාත්මක වන්නේද යන්න පිළිබඳව සමාජය තුළ බරපතල කථිකාවක් සහ සැකයක් නිර්මාණය වී ඇත.
1. ඓතිහාසික සහ සංස්කෘතික බැඳීම
ශ්රී ලාංකේය සංස්කෘතිය තුළ අලියා සහ මිනිසා අතර පවතින්නේ හුදෙක් සත්ව-මිනිස් සබඳතාවයකට එහා ගිය ආධ්යාත්මික හා සංස්කෘතික බැඳීමකි.
* ආගමික පූජනීයත්වය: පූජනීය ධාතූන් වහන්සේලා වැඩමවීම සඳහා හස්තීන් සහභාගී කරවීම අතීත රජ සමයේ සිට පැවත එන රාජ්ය අනුග්රහය ලත් උතුම් චාරිත්රයකි.
* ගෞරවණීය රැකවරණය: පෙරහැරවලට සහභාගී කරවන ඇතුන් වෙහෙර විහාරස්ථාන සහ අලි හිමියන් විසින් නඩත්තු කරනු ලබන්නේ සත්වයෙකු ලෙස නොව, පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සලකා අතිශය ගෞරවයෙනි.
* දේශීය අලි වෙදකම: ශ්රී ලංකාවටම ආවේණික වූ දේශීය අලි වෙදකම සහ ඇතුන් පාලනය කිරීමේ සාම්ප්රදායික ශාස්ත්රය අපගේ අමූර්ත සංස්කෘතික උරුමයේ (Intangible Cultural Heritage) කොටසකි.
2. පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ පවතින ගැටලු සහ නීතිමය අවදානම
(475 වන අධිකාරය වූ) පැරණි සතුන්ට කෘර ලෙස සැලකීම වැළැක්වීමේ ආඥාපනත ඉවත් කර නව පනතක් සම්මත කිරීමට යාමේදී, එහි අඩංගු ඇතැම් සප්රමාණික නොවන හෝ පුළුල් ලෙස අර්ථ නිරූපණය කළ හැකි වගන්ති මගින් පෙරහැර සංස්කෘතියට සෘජු බලපෑම් එල්ල විය හැකිය.
* නම්යශීලී නොවන අර්ථකථන: "සත්ව කෘරත්වය" යන්න නිර්වචනය කිරීමේදී පෙරහැරවල ඇතුන් ගමන් කරවීම, අලංකාර වස්ත්ර පැළඳවීම සහ අලි අංකුශ භාවිතය වැනි සංස්කෘතික පරිශීලනයන් කෘරත්වයේ සීමාවට ඇතුළත් කිරීමට අන්තවාදී පාරිසරික හෝ සංවිධානාත්මක කණ්ඩායම්වලට ඉඩකඩ සැලසීම.
* අලි ඇතුන් හිඟතාවය: දැනටමත් නීතිමය හා පරිපාලනමය බාධා හේතුවෙන් පෙරහැර සඳහා සහභාගී කරවීමට සිටින හීලෑ අලි ඇතුන් සංඛ්යාව ශීඝ්රයෙන් අඩුවෙමින් පවතී. නව පනතේ පවතින දැඩි හා ප්රායෝගික නොවන සීමා කිරීම් මගින් ඉදිරියේදී පෙරහැරක් පැවැත්වීමට පවා නොහැකි තත්ත්වයක් උදාවිය හැක.
* දේශීය උරුමය නොසලකා හැරීම: බටහිර මතවාද හා රාජ්ය නොවන සංවිධානවල න්යායපත්රයන් මත පදනම්ව නීති සකස් කිරීමේදී, ශ්රී ලංකාවේ වසර දහස් ගණනක් පැවැති දේශීය පාරම්පරික ක්රමවේදයන් නොසලකා හැරීම.
3. සත්ව සුබසාධනය සහ සංස්කෘතික අයිතිය අතර සමබරතාව
සත්ව සුබසාධනය යනු කිසිසේත්ම බැහැර කළ යුතු සංකල්පයක් නොවේ. බුදුදහම යනු සමස්ත සත්ව ප්රජාවටම මෛත්රිය හා කරුණාව දැක්වීම පදනම් කරගත් දර්ශනයකි. එම නිසා සතුන්ට සිදුවන සැබෑ හිංසනයන් වැළැක්වීම අගය කළ යුතුය. නමුත්, සත්ව සුබසාධනය නාමයෙන් ජාතික හා ආගමික අනන්යතාවය විනාශ කිරීමට දරන උත්සාහයන් අනුමත කළ නොහැක.
ප්රධාන කරුණ: සත්ව සුබසාධනය උදෙසා නීති සකස් විය යුත්තේ මෙරට සැබෑ සංස්කෘතික, ආගමික හා සාම්ප්රදායික උරුමයන් සුරක්ෂිත වන පරිදි මිස, ඒවා අහෝසි කර දැමීමේ අදූරදර්ශී අරමුණින් නොවේ.
4. ඉදිරි මග සහ මතවාදී අභියෝගය
මෙම පනත් කෙටුම්පත මගින් පෙරහැර සංස්කෘතියට සිදුවිය හැකි හානිය වළක්වා ගැනීම සඳහා පහත දැක්වෙන පියවරයන් වහා ගන්නා ලෙස රජයට සහ වගකිවයුතු බලධාරීන්ට අවධාරණය කළ යුතුය:
* පනතට පැහැදිලි ව්යතිරේක ඇතුළත් කිරීම: පූජනීය හා සංස්කෘතික පෙරහැර මංගල්යයන් සඳහා සහභාගී කරවන හීලෑ අලි ඇතුන් පරිපාලනය කිරීම වෙනුවෙන් විශේෂිත වූ සංස්කෘතික සුරක්ෂිතතා වගන්ති පනතට ඇතුළත් කිරීම.
* මහා සංඝරත්නය සහ පාර්ශවකරුවන්ගේ මගපෙන්වීම ලබාගැනීම: අස්ගිරි-මල්වතු උභය මහා විහාරීය මහා නායක හිමිපාණන් වහන්සේලා, දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේතුමා, සතර මහා දේවාලයන්හි බස්නායක නිලමේවරුන් සහ හීලෑ අලි හිමියන්ගේ සංගමයේ අදහස් හා යෝජනා පනත් කෙටුම්පතට අනිවාර්යයෙන්ම ඇතුළත් කිරීම.
* ප්රායෝගික සුබසාධන ක්රමවේද සකස් කිරීම: සතුන්ගේ සෞඛ්යය හා සුබසාධනය තහවුරු කරන අතරම, පෙරහැර චාරිත්ර බාධාවකින් තොරව පවත්වාගෙන යාමට හැකි පරිදි දේශීය අලි වෙදකම සහ පාරම්පරික අත්දැකීම් පදනම් කරගත් විධිමත් මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් සකස් කිරීම.
නිගමනය
සංස්කෘතියක් යනු ජාතියක ජීව රුධිරයයි. සත්ව සුබසාධනය යන සුන්දර සංකල්පය අඩංකෝට්ටයක් කරගනිමින් මෙරට බෞද්ධ පෙරහැර සංස්කෘතිය සහ පාරම්පරික උරුමයන් අහෝසි කිරීමට හෝ අඩපණ කිරීමට දරන ඕනෑම කූට උත්සාහයක් සමාජයක් ලෙස පරාජය කළ යුතුය.
එබැවින්, සත්ව සුබසාධනයද සුරකිමින්, වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පැවත එන හෙළ පෙරහැර මංගල්යයේ අභිමානය සහ ආගමික අයිතිය අනාගත පරම්පරාව උදෙසා සුරක්ෂිත වන පරිදි පමණක් අදාළ නීති සංශෝධනය විය යුතු බව තදින්ම අවධාරණය කරමු.
- යසස් ධර්මදාස
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්රධාන පුවත්
කන්කසන්තුරේ තිස්ස රජමහා විහාරය දෙකට කරමින් මැදින් පාරක්.. අමරපුර නිකායේ දැඩි විරෝධය..
''මේ රටේ ගෝඨාභය මරාදමා හෝ විදේශ මැදිහත් වීමෙන් අන්තර්කාලීන පාලනයක් ගොඩනගන්න හැදුවා.. ආණ්ඩුව පවාදීම් රැසක් මේ වන විට කර අවසන්.." - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
සම්බුද්ධ ශාසනයේ ප්රධාන අංගයක් වන පෙරහැර විකාරයක් බව අගමැතිනිය කියන්නේ කොහොමද?.. - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාර
සවුදිය, තුර්කිය සහ පාකිස්ථානය 'නේටෝ' වැනි යුද සංවිධානයකට අවතීර්ණ වෙයි.. 'මක්කා ඒකාබද්ධ ආරක්ෂක ගිවිසුම' අත්සන් තබයි..
විනිසුරුවන්ගේ විශ්රාම යෑමේ වයස අවුරුදු 67 දක්වා දිගු කිරීමට ජනමත විචාරණයක් අවශ්යයි.. - ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය 2022 වසරේදී තීන්දු කරලා..
22වන ව්යවස්ථා සංශෝධන පනත් කෙටුම්පත ගැසට් කෙරේ..
වර්තමාන අර්බුද හමුවේ නාට්යකරුවන් අපේක්ෂාභංගත්වයට පත්වෙලා.. – නාට්යවේදී අඛිල සපුමල්
ලොවටම සහන සැලසූ චීනයේ ගෝලීය සංවර්ධන මුලපිරුමට වසර 5යි: ගෝලීය දකුණේ අනාගතය වෙනුවෙන් චීනයෙන් නව පොරොන්දුවක්..
බන්ධනාගාර කොමසාරිස් තුෂාර උපුල්දෙණියව අයින් කරන්න ආණ්ඩුවට අවශ්ය වුනා.. ආණ්ඩුව දේශපාලනිකව පොලිසිය මෙහෙයවනවා ද යන්න ගැටළුවක්.. - නීතිඥ සංජීව වීරවික්රම
බෞද්ධ සභ්යත්වයට එරෙහිව දියත්වන ප්රහාර උච්ඡතම ස්ථානයකට පැමිණිලා.. ෂානක්කියන්ලා, සුමන්තිරන්ලාගෙන් බෞද්ධ උරුමය විනාශ කරන්න පුරාවිද්යා දෙපාර්තුමේන්තුවටත් බලපෑම්.. දළදා පෙරහැරේ කරඬුව වඩම්මන ඇතුන්ටත් තහංචි වැටෙන ලකුණු!
මැගසින් බන්ධනාගාරය තුළ නොසන්සුන්තාවක්..
උතුරු-නැගෙනහිර බෞද්ධ උරුමය විනාශ කිරීමට සැලසුම්සහගත ප්රහාරයක්.. පුරාවිද්යා වාර්තා වෙනස් කරන්න දෙමළ මන්ත්රීන්ගෙන් බලපෑම්.. - වෛද්ය වසන්ත බණ්ඩාරගෙන් සුවිශේෂී හෙළිදරව්වක්..
පළාත් සභා ඡන්දය ඉක්මනින් පවත්වන්නැයි ඉන්දියාවෙන් දන්වයි..
ඇමරිකානු - ඉරාන යුද්ධය අවසන් ද? - ආචාර්ය ජගත් චන්ද්රවංශගෙන් අනාවරණයක්
'පාස්කු ප්රහාරය ගැන විමර්ශකයින් පත්කරලා තියෙන්නේ කතෝලික පල්ලියෙන්' - අතරමැදි පෙත්සම්කරුවෝ අධිකරණයට කියති..
ගම්මන්පිල, විමල්, දිලිත් ඇතුළු හය දෙනෙක් අධිකරණයට අපහාස කිරීමේ ප්රකාශ ගැන අභියාචනාධිකරණයට දැනුම් දීමට තීරණ කළා.. - කොටුව මහේස්ත්රාත්