ඊනියා සත්ව සුබසාධනය සහ සංස්කෘතික අනන්‍යතාවය: පනත් කෙටුම්පතක් හමුවේ පෙරහැර මංගල්‍යයේ අනාගතය අනතුරේද?
ශ්‍රී ලංකාව යනු වසර දහස් ගණනක අඛණ්ඩ ලිඛිත ඉතිහාසයකට සහ ප්‍රෞඪ සංස්කෘතික උරුමයකට හිමිකම් කියන දේශයකි. මෙම සංස්කෘතික උරුමයේ අතිශය උතුම් හා පූජනීය සංකේතයක් වන්නේ පන්සල් කේන්ද්‍ර කරගනිමින් පැවැත්වෙන ඓතිහාසික පෙරහැර මංගල්‍යයන් ය. මහනුවර ශ්‍රී දළදා පෙරහැර ඇතුළු දිවයින පුරා පැවැත්වෙන පූජනීය පෙරහැරවල මංගල හස්ති රාජයන් උතුම් සර්වඥ ධාතූන් වහන්සේලා සහ දේව ආභරණ වඩමවාගෙන යන දර්ශනය ශ්‍රී ලාංකේය බෞද්ධ ජනතාවගේ මෙන්ම සමස්ත ජාතියේම ශ්‍රද්ධා භක්තියේත්, සෞන්දර්යයේත් අනුපමේය සංකේතයකි.
කෙසේ වෙතත්, "සත්ව සුබසාධනය සැලැස්වීම සඳහා සහ සත්වයන්ට කෘර ලෙස සැලකීම වැළැක්වීම සඳහා වූ" යෝජිත නව පනත් කෙටුම්පත හරහා, සත්ව සුබසාධනය යන සුන්දර සංකල්පයට මුවා වී මෙරට සාම්ප්‍රදායික බෞද්ධ පෙරහැර සංස්කෘතිය අඩපණ කිරීමේ යටි අරමුණක් ක්‍රියාත්මක වන්නේද යන්න පිළිබඳව සමාජය තුළ බරපතල කථිකාවක් සහ සැකයක් නිර්මාණය වී ඇත.
1. ඓතිහාසික සහ සංස්කෘතික බැඳීම
ශ්‍රී ලාංකේය සංස්කෘතිය තුළ අලියා සහ මිනිසා අතර පවතින්නේ හුදෙක් සත්ව-මිනිස් සබඳතාවයකට එහා ගිය ආධ්‍යාත්මික හා සංස්කෘතික බැඳීමකි.
* ආගමික පූජනීයත්වය: පූජනීය ධාතූන් වහන්සේලා වැඩමවීම සඳහා හස්තීන් සහභාගී කරවීම අතීත රජ සමයේ සිට පැවත එන රාජ්‍ය අනුග්‍රහය ලත් උතුම් චාරිත්‍රයකි.
* ගෞරවණීය රැකවරණය: පෙරහැරවලට සහභාගී කරවන ඇතුන් වෙහෙර විහාරස්ථාන සහ අලි හිමියන් විසින් නඩත්තු කරනු ලබන්නේ සත්වයෙකු ලෙස නොව, පූජනීය වස්තුවක් ලෙස සලකා අතිශය ගෞරවයෙනි.
* දේශීය අලි වෙදකම: ශ්‍රී ලංකාවටම ආවේණික වූ දේශීය අලි වෙදකම සහ ඇතුන් පාලනය කිරීමේ සාම්ප්‍රදායික ශාස්ත්‍රය අපගේ අමූර්ත සංස්කෘතික උරුමයේ (Intangible Cultural Heritage) කොටසකි.
2. පනත් කෙටුම්පත පිළිබඳ පවතින ගැටලු සහ නීතිමය අවදානම
(475 වන අධිකාරය වූ) පැරණි සතුන්ට කෘර ලෙස සැලකීම වැළැක්වීමේ ආඥාපනත ඉවත් කර නව පනතක් සම්මත කිරීමට යාමේදී, එහි අඩංගු ඇතැම් සප්‍රමාණික නොවන හෝ පුළුල් ලෙස අර්ථ නිරූපණය කළ හැකි වගන්ති මගින් පෙරහැර සංස්කෘතියට සෘජු බලපෑම් එල්ල විය හැකිය.
* නම්‍යශීලී නොවන අර්ථකථන: "සත්ව කෘරත්වය" යන්න නිර්වචනය කිරීමේදී පෙරහැරවල ඇතුන් ගමන් කරවීම, අලංකාර වස්ත්‍ර පැළඳවීම සහ අලි අංකුශ භාවිතය වැනි සංස්කෘතික පරිශීලනයන් කෘරත්වයේ සීමාවට ඇතුළත් කිරීමට අන්තවාදී පාරිසරික හෝ සංවිධානාත්මක කණ්ඩායම්වලට ඉඩකඩ සැලසීම.
* අලි ඇතුන් හිඟතාවය: දැනටමත් නීතිමය හා පරිපාලනමය බාධා හේතුවෙන් පෙරහැර සඳහා සහභාගී කරවීමට සිටින හීලෑ අලි ඇතුන් සංඛ්‍යාව ශීඝ්‍රයෙන් අඩුවෙමින් පවතී. නව පනතේ පවතින දැඩි හා ප්‍රායෝගික නොවන සීමා කිරීම් මගින් ඉදිරියේදී පෙරහැරක් පැවැත්වීමට පවා නොහැකි තත්ත්වයක් උදාවිය හැක.
* දේශීය උරුමය නොසලකා හැරීම: බටහිර මතවාද හා රාජ්‍ය නොවන සංවිධානවල න්‍යායපත්‍රයන් මත පදනම්ව නීති සකස් කිරීමේදී, ශ්‍රී ලංකාවේ වසර දහස් ගණනක් පැවැති දේශීය පාරම්පරික ක්‍රමවේදයන් නොසලකා හැරීම.
3. සත්ව සුබසාධනය සහ සංස්කෘතික අයිතිය අතර සමබරතාව
සත්ව සුබසාධනය යනු කිසිසේත්ම බැහැර කළ යුතු සංකල්පයක් නොවේ. බුදුදහම යනු සමස්ත සත්ව ප්‍රජාවටම මෛත්‍රිය හා කරුණාව දැක්වීම පදනම් කරගත් දර්ශනයකි. එම නිසා සතුන්ට සිදුවන සැබෑ හිංසනයන් වැළැක්වීම අගය කළ යුතුය. නමුත්, සත්ව සුබසාධනය නාමයෙන් ජාතික හා ආගමික අනන්‍යතාවය විනාශ කිරීමට දරන උත්සාහයන් අනුමත කළ නොහැක.
ප්‍රධාන කරුණ: සත්ව සුබසාධනය උදෙසා නීති සකස් විය යුත්තේ මෙරට සැබෑ සංස්කෘතික, ආගමික හා සාම්ප්‍රදායික උරුමයන් සුරක්ෂිත වන පරිදි මිස, ඒවා අහෝසි කර දැමීමේ අදූරදර්ශී අරමුණින් නොවේ.
4. ඉදිරි මග සහ මතවාදී අභියෝගය
මෙම පනත් කෙටුම්පත මගින් පෙරහැර සංස්කෘතියට සිදුවිය හැකි හානිය වළක්වා ගැනීම සඳහා පහත දැක්වෙන පියවරයන් වහා ගන්නා ලෙස රජයට සහ වගකිවයුතු බලධාරීන්ට අවධාරණය කළ යුතුය:
* පනතට පැහැදිලි ව්‍යතිරේක ඇතුළත් කිරීම: පූජනීය හා සංස්කෘතික පෙරහැර මංගල්‍යයන් සඳහා සහභාගී කරවන හීලෑ අලි ඇතුන් පරිපාලනය කිරීම වෙනුවෙන් විශේෂිත වූ සංස්කෘතික සුරක්ෂිතතා වගන්ති පනතට ඇතුළත් කිරීම.
* මහා සංඝරත්නය සහ පාර්ශවකරුවන්ගේ මගපෙන්වීම ලබාගැනීම: අස්ගිරි-මල්වතු උභය මහා විහාරීය මහා නායක හිමිපාණන් වහන්සේලා, දළදා මාලිගාවේ දියවඩන නිලමේතුමා, සතර මහා දේවාලයන්හි බස්නායක නිලමේවරුන් සහ හීලෑ අලි හිමියන්ගේ සංගමයේ අදහස් හා යෝජනා පනත් කෙටුම්පතට අනිවාර්යයෙන්ම ඇතුළත් කිරීම.
* ප්‍රායෝගික සුබසාධන ක්‍රමවේද සකස් කිරීම: සතුන්ගේ සෞඛ්‍යය හා සුබසාධනය තහවුරු කරන අතරම, පෙරහැර චාරිත්‍ර බාධාවකින් තොරව පවත්වාගෙන යාමට හැකි පරිදි දේශීය අලි වෙදකම සහ පාරම්පරික අත්දැකීම් පදනම් කරගත් විධිමත් මාර්ගෝපදේශ මාලාවක් සකස් කිරීම.
නිගමනය
සංස්කෘතියක් යනු ජාතියක ජීව රුධිරයයි. සත්ව සුබසාධනය යන සුන්දර සංකල්පය අඩංකෝට්ටයක් කරගනිමින් මෙරට බෞද්ධ පෙරහැර සංස්කෘතිය සහ පාරම්පරික උරුමයන් අහෝසි කිරීමට හෝ අඩපණ කිරීමට දරන ඕනෑම කූට උත්සාහයක් සමාජයක් ලෙස පරාජය කළ යුතුය.
එබැවින්, සත්ව සුබසාධනයද සුරකිමින්, වසර දහස් ගණනක් තිස්සේ පැවත එන හෙළ පෙරහැර මංගල්‍යයේ අභිමානය සහ ආගමික අයිතිය අනාගත පරම්පරාව උදෙසා සුරක්ෂිත වන පරිදි පමණක් අදාළ නීති සංශෝධනය විය යුතු බව තදින්ම අවධාරණය කරමු.
- යසස් ධර්මදාස
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
ඥානසාර හිමියන්ගේ කටහඬ ගැන නොව, උන්වහන්සේ කියූ ජාතික කාරණා ගැන අවධානය යොමු කරන්න.. ඊළගට ජම්පරේ අන්දන්නේ මට ලු.. – මහාචාර්ය පූජ්‍ය ඉඳුරාගාරේ ධම්මරතන හිමි
එක් අයෙකු වෙනුවෙන් නීති නමන්න බෑ.. බන්ධනාගාර ආඥා පනතේ නීති රෙගුලාසි සමාලෝචනයට කමිටුවක් පත් කරනවා.. - ජනපති
රට වෙනුවෙන් කැපවූ භික්ෂූන් වහන්සේලා, රණවිරුවන් සහ ජාතික බලවේග මර්ධනය කිරීමට ආණ්ඩුවෙන් මෙහෙයුමක්.. - විමල්ගෙන් හෙළිදරව්වක්
ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ කඳවුර අපේ රට තම ග්‍රහණයට නතු කරගෙන අවසන්.. - ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායක
ඔය ගළවා දැම්මේ ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර නොවේ.. මහා සංඟරත්නයේ බුද්ධ චීවරය.. පක්ෂ පාට වාද භේද නොසලකා එකාවන්ව නැගී සිටිය යුතුයි.. - විමල් වීරවංශ.
හෙළ ශාසනික ඉතිහාසයේ අඳුරුතම දිනය බවට 2026යේ ඔක්තෝබර් 6 වෙනිදා පත්වුණා.. සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන් පවා කවදාවත් සිවුරට අත තිබ්බේ නෑ.. - උදය ගම්මන්පිල
ඥානසාර හිමියන්ට ගිහි වස්ත්‍ර ඇන්දවීම ගැන ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන්ගෙන් දැඩි විරෝධය.. - බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයාට විශේෂ ලිපියක්
ඤාණසාර හාමුදුරුවො වෙනුවෙන් රටපුරා මහා සංඝරත්නය කොළඹ මහාධිකරණයට..
යේමන ගැටුම කලාපීය යුද්ධයක් දක්වා උත්සන්න වෙයි
ඥානසාර හිමියන් ගේ සිවුර ගැලවීම වර්තමාන ආණ්ඩුවේ දැඩිි බෞද්ධ විරෝධී ප්‍රතිපත්තියේ දුෂ්ඨ පිළිබිඹුවක්.. - ජාතික සවිධානවලින චෝදනා..
සමාගම්වලට කැමති මිලකට ඉන්ධන විකුණන්න පුළුවන්- ඛනිජ තෙල් නීතිගත සංස්ථාවේ සභාපති ඩී.ජේ. රාජකරුණා
කච්චතිව් ගිවිසුම් යළි විවෘත කරන්න අදහසක් නැහැ.. - ඉන්දීය මධ්‍යම රජය එරට ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට දැනුම්දෙයි..
සුරේෂ් සලේ ගැන එක්සත් ජාතීන් ඇසූ ප්‍රශ්න හමුවේ ආණ්ඩුව මුනිවත රකියි..
ශ්‍රී ලංකාව NATO සංවිධානය සමඟ සබඳතා පැවැත්වීමෙන් වහල් රාජ්‍යයක් බවට පත්වීමේ අවදානමක්.. – ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායකගෙන් අනාවරණයක්
උතුරු-නැගෙනහිර බෙදුම්වාදී ක්‍රියා වහා පාලනය කිරීමට මැදිහත්වන්න.. - ජාතික නිදහස් පෙරමුණෙන් ජනපති අනුරට ලිපියක්
වහබ්වාදී ආගමික අන්තවාදය ශ්‍රී ලංකා භූමියෙන් මුලිනුපුටා දැමීම සඳහා වූ ගෝඨාභය රාජපක්ෂ යෝජනාවලිය යනු කුමක් ද?