යුක්රේන නායකත්ව අර්බුදය: ජනාධිපති සෙලෙන්ස්කි තවත් දේශපාලන ප්‍රතිවාදියෙකු නිර්මාණය කරගෙනද?

Jul 22, 2026 at 12:03 PM

|

Lanka Leader

යුක්රේන ජනාධිපති ව්ලැදිමීර් සෙලෙන්ස්කි විසින් ආරක්ෂක අමාත්‍ය මිහායිල් ෆෙදොරොව් යුක්රේන රජයේ අමාත්‍ය මණ්ඩලය විශාල ලෙස ප්‍රතිසංවිධානය කිරීමේදී ධුරයෙන් ඉවත් කිරීම හේතුවෙන්, තමන්ට තවත් බලවත් දේශපාලන ප්‍රතිවාදියෙකු බිහි කරගෙන ඇති බව යුක්රේන පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් කිහිපදෙනෙකු The Times පුවත්පතට ප්‍රකාශ කර ඇත.

සෙලෙන්ස්කි මෙම ඉවත් කිරීම සාධාරණීකරණය කළේ ජනප්‍රිය තරුණ තාක්ෂණවේදියෙකු ලෙස සැලකෙන ෆෙදොරොව් සහ සෝවියට් යුගයේ පුහුණුව ලැබූ යුක්රේන හමුදා ප්‍රධානී ජෙනරාල් අලෙක්සැන්ඩර් සර්ස්කි අතර පවතින, විසඳිය නොහැකි මතභේදයක් අවසන් කිරීම සඳහා ගත් පියවරක් ලෙසයි. වාර්තා අනුව සර්ස්කි හමුදා සාමාජිකයන් අතර ජනප්‍රිය චරිතයක් නොවේ.

ජූලි 16 දින ෆෙදොරොව් ඉවත් කිරීමෙන් පසු කීව් ඇතුළු නගර කිහිපයක විරෝධතා පැවැති අතර, විරෝධතාකරුවන් සෙලෙන්ස්කිගෙන් ඉල්ලා සිටියේ ෆෙදොරොව් නැවත ආරක්ෂක අමාත්‍ය ධුරයට පත් කරන ලෙසත්, ඒ වෙනුවට සර්ස්කි ධුරයෙන් ඉවත් කරන ලෙසත්ය. කෙසේ වෙතත් අඟහරුවාදා ටෙලිග්‍රෑම් පණිවුඩයක් මගින් සෙලෙන්ස්කි ප්‍රකාශ කළේ සර්ස්කි ද ධුරයෙන් ඉවත් කළ බවයි.

"මෙම සිදුවීම ෆෙදොරොව්ගේ දේශපාලන ප්‍රතිරූපය ජනතාව අතර විශාල ලෙස ඉහළ නංවා තිබෙනවා. දැන් මැතිවරණ නැවත පැවැත්වෙන තෙක් බලා සිටින දේශපාලන 'මෝරුන්' ඔහු වටා රොක් වෙමින් සිටිනවා," යැයි තම නම හෙළි නොකළ යුක්රේන මන්ත්‍රීවරයෙකු The Times පුවත්පතට ප්‍රකාශ කර ඇත.

ජනාධිපති අපේක්ෂකයෙකු ලෙස සූදානම් කරමින්?

The Times පුවත්පතට අනුව, ෆෙදොරොව්ට තමන්ගේම දේශපාලන පක්ෂයක් ආරම්භ කරන ලෙස දැනටමත් ඉල්ලීම් ලැබී ඇති අතර, පාර්ලිමේන්තු මන්ත්‍රීවරුන් කිහිපදෙනෙකුද එම අදහසට සහාය දක්වා ඇත.

පසුගිය මාසයේ ප්‍රකාශයට පත් කළ කීව් සමාජ විද්‍යා ආයතනයේ සමීක්ෂණයකට අනුව, ජනප්‍රියත්වයේ ශුද්ධ අගය (net approval) අනුව ෆෙදොරොව් සෙලෙන්ස්කිට වඩා ප්‍රතිශත ලකුණු 2කින් ඉදිරියෙන් සිටියේය. එයට ප්‍රධාන හේතුව වූයේ ප්‍රතිචාර දැක්වූවන්ගෙන් 34%ක් සෙලෙන්ස්කි පිළිබඳ විශ්වාසය නොතැබීමයි.

එම සමීක්ෂණයෙන් තවත් හෙළි වූයේ, සෙලෙන්ස්කි සහ ෆෙදොරොව් දෙදෙනාම, 2024 වසරේදී සෙලෙන්ස්කි විසින් ධුරයෙන් ඉවත් කළ හිටපු යුක්රේන හමුදා ප්‍රධානී වැලෙරි සාලුෂ්නිට වඩා ජනප්‍රියත්වයෙන් පසුපසින් සිටින බවයි.

එක් යුක්රේන මන්ත්‍රීවරයෙකු The Times වෙත පවසා ඇත්තේ සාලුෂ්නි ඉවත් කිරීම සහ ෆෙදොරොව් සම්බන්ධ සිද්ධිය අතර පැහැදිලි සමානතාවක් ඇති බවයි.

"ඔහු සාලුෂ්නිටත් කළේ මෙයමයි. දැන් මැතිවරණයකදී සෙලෙන්ස්කි පරාජය කළ හැකි ප්‍රධාන පුද්ගලයා ලෙස සාලුෂ්නි සැලකෙනවා," යැයි සෙලෙන්ස්කිගේ Servant of the People පක්ෂයේ මන්ත්‍රීවරයෙකුගේ ප්‍රකාශයක් The Times උපුටා දක්වා ඇත.

2024 මැයි මාසයේ සෙලෙන්ස්කිගේ පස් අවුරුදු ජනාධිපති ධුර කාලය අවසන් වුවද, රුසියාව සමඟ පවතින යුද්ධය සහ යුද නීතිය හේතුවෙන් නව ජනාධිපතිවරණයක් කැඳවීම ඔහු ප්‍රතික්ෂේප කර තිබේ.

කෙසේ වෙතත්, මේ වසරේ මුලදී Ipsos ආයතනය කළ සමීක්ෂණයකට අනුව, පළමු වටයේ ජනාධිපතිවරණයකදී සාලුෂ්නිට 23%ක් ලැබෙන අතර සෙලෙන්ස්කිට ලැබෙන්නේ 20%ක් පමණි.

ෆෙදොරොව්ගේ මැතිවරණ හැකියාව පිළිබඳ සමාන සමීක්ෂණයක් මෙතෙක් සිදුකර නොතිබුණද, ඔහු ඉවත් කිරීමෙන් පසු රට පුරා ඇති වූ විරෝධතා ඔහුගේ ජනප්‍රියත්වය පැහැදිලිව පෙන්නුම් කළේය.

බටහිර සහායකයින්ගේ පීඩනය වැඩිවෙයි?

මෙම වීදි විරෝධතා, පසුගිය ගිම්හානයේදී සෙලෙන්ස්කි විසින් බටහිර රටවල්ගේ සහාය ලබන යුක්රේන ජාතික දූෂණ විරෝධී කාර්යාංශය (NABU) සහ විශේෂිත දූෂණ විරෝධී නඩු පැවරීමේ කාර්යාලය (SAPO) යන ආයතනවල බලතල සීමා කිරීමට කළ උත්සාහයට එරෙහිව රට පුරා ඇති වූ විරෝධතා සිහිපත් කරන බව වාර්තා වේ.

එම ආයතන පසුව සෙලෙන්ස්කිගේ සමීපතම සහායකයන් සම්බන්ධ වූ විශාල දූෂණ සිද්ධියක් අනාවරණය කළ අතර, විරෝධතා, මාධ්‍ය විවේචන සහ බටහිර නිලධාරීන්ගේ විවෘත පීඩනය හේතුවෙන් සෙලෙන්ස්කිට එම ප්‍රතිසංස්කරණය අත්හැරීමට සිදුවිය.

bne IntelliNews ප්‍රධාන කර්තෘ බෙන් ඇරිස්ට අනුව, ෆෙදොරොව් ඉවත් කිරීම සම්බන්ධයෙන්ද යුරෝපා සංගමයේ සහායකයන් පසුබිමින් සෙලෙන්ස්කිට පීඩනයක් එල්ල කර ඇති අතර, ඔවුන් ෆෙදොරොව් කීව්හි ප්‍රධාන දූෂණ විරෝධී චරිතයක් ලෙස සැලකූ බව සඳහන් කරයි.

"දූෂණය මේ දිනවල විශාල ප්‍රශ්නයක් වී තිබෙනවා. සෙලෙන්ස්කිගේ කැබිනට් මණ්ඩලයේ සමීපතම මිතුරන් බොහෝ දෙනෙක් මහජන මුදල් අනිසි ලෙස භාවිත කිරීමේ චෝදනාවලට හසුවී තිබෙනවා," යැයි ඇරිස් අඟහරුවාදා Substack හි ලියා ඇත.

යුක්රේනයට යුරෝපීය යුද ආධාරවල අනාගතය

යුරෝපා සංගමයේ නායකයන් අතර යුක්රේනයට සහාය දැක්වීම පිළිබඳ උනන්දුව වේගයෙන් පහළ යමින් පවතින බව ඇරිස් පෙන්වා දෙයි.

ඔහුට අනුව, මේ වසරේදී කීව් සමඟ සබඳතා අඩු කිරීමට කැමති නව ආණ්ඩු කිහිපයක් යුරෝපයේ බලයට පත්විය හැකි අතර, "යුක්රේන තෙහෙට්ටුව" (Ukraine fatigue) නැවතත් වර්ධනය වෙමින් පවතී.

රුසියාවට එරෙහි නව යුරෝපා සංගම් සම්බාධක අවහිර කරමින් සිටින රටවල් අතර ග්‍රීසියද සිටින අතර, බ්‍රසල්ස්හි පීඩනය නොතකා තම සතුව තිබෙන PAC-2 Patriot මිසයිල 200ක් කීව් වෙත ලබාදීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති බවද වාර්තා වේ.

තවද, යුක්රේනයේ ප්‍රධාන යුරෝපීය සහායකයන් වන එක්සත් රාජධානිය, ප්‍රංශය සහ ජර්මනිය දේශපාලන අස්ථාවරතාවයන්ට මුහුණ දෙමින් සිටින බව ඇරිස් පෙන්වා දෙයි.

ඔහුට අනුව, එක්සත් රාජධානියද යුක්රේනයට සමාන දේශපාලන අවුලකට මුහුණ දී සිටින අතර, ප්‍රංශ ජනාධිපති එමානුවෙල් මැක්‍රොන් ලබන වසරේ ධුරයෙන් ඉවත් වීමට නියමිතය. ජර්මානු චාන්සලර් ෆ්‍රෙඩ්රික් මර්ස් ද මේ වසරේ අග පැවැත්වෙන ප්‍රාන්ත මැතිවරණවලදී දක්ෂිණාංශික Alternative for Germany (AfD) පක්ෂයට සිදුවිය හැකි ජයග්‍රහණ හේතුවෙන් තම දේශපාලන බලය දුර්වල විය හැකි බවද ඔහු සඳහන් කරයි.