ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජ භාවය හඳුනාගැනීමේ චක්‍රලේඛ අවලංගු කරන ලෙස ඉල්ලා ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණයට පෙත්සමක් ගොනු කෙරේ

Jun 2, 2026 at 02:57 PM

|

Lanka Leader

ජාතික සංවිධාන එකමුතුවේ කැඳවුම්කරු වෛද්‍ය ගුණදාස අමරසේකර මහතා, දේශ හිතෛෂී ජාතික ව්‍යාපාරයේ මහ ලේකම් වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර මහතා, ගෝලීය ශ්‍රීලාංකික සංසදයේ විධායක අධ්‍යක්ෂක ශ්‍යාමේන්ද්‍ර වික්‍රම් ආරච්චි මහතා, දේශප්‍රේමී ජාතික පෙරමුණේ මහලේකම් නීතිඥ නුවන් චමාර ඉඳුනිල් බැල්ලන්තුඩාව මහතා සහ ස්ත්‍රී රෝග හා ප්‍රසව විශේෂඥ වෛද්‍ය රෝහිණි සකුන්තලා සෙනෙවිරත්න මහත්මිය  අභියාචනාධිකරණය හමුවේ පෙත්සමක් ගොනු කරමින් ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජ භාවය හඳුනාගැනීම සඳහා පරිපාලන ක්‍රියාදාමයන් සහ නිල වාර්තාවල ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවයට අදාළ විස්තර සංශෝධනය කිරීම සඳහා විධිවිධාන සපයන රජයේ චක්‍රලේඛ දෙකක් අවලංගු කරන ලෙස ඉල්ලමින් අභියාචනාධිකරණයට පෙත්සමක් ගොනු කර තිබේ.

ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාවේ 140 වැනි වගන්තිය යටතේ ගොනු කර ඇති මෙම පෙත්සමේදී, ඇටෝර්නි ජනරාල්වරයා, රාජ්‍යය පරිපාලන අමාත්‍යවරයා, රෙජිස්ට්‍රාල් ජනරාල්වරයා, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යවරයා සහ සෞඛ්‍ය සේවා අධ්‍යක්ෂ ජනරාල්වරයා වග උත්තරකරුවන් ලෙස නම් කර ඇත.

2016 ජූනි 16 දින නිකුත් කරන ලද සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ සාමාන්‍ය චක්‍රලේඛ අංක 01-34/2016 සහ 2016 ජූලි 28 දින නිකුත් කරන ලද රෙජිස්ට්‍රාල් ජනරාල් දෙපාර්තමේන්තුවේ චක්‍රලේඛ අංක 06/2016 ට එරෙහිව පෙත්සම්කරුවන් විසින් අභියෝගය කර ඇත.

පෙත්සමට අනුව, සෞඛ්‍ය අමාත්‍යාංශයේ චක්‍රලේඛය මගින් රජයේ සෞඛ්‍ය ආයතනයක උපදේශක මනෝ වෛද්‍යවරයෙකුගේ සහ අදාළ ආයතනික බලධාරීන්ගේ සහතිකයට යටත්ව සංක්‍රාන්ති ලිංගිකයන් සඳහා ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය හඳුනාගැනීමේ සහතික (GRCS) නිකුත් කිරීම සඳහා රාමුවක් ස්ථාපිත කර ඇත. එමගින් සංක්‍රාන්ති ලිංගිකත්වය දැනුම්දීම් සඳහා ලේඛනයක් පවත්වාගෙන යාම සඳහා ක්‍රියාපටිපාටි ද හඳුන්වා දී ඇත.

රෙජිස්ට්‍රාල් ජනරාල් දෙපාර්තමේන්තුවේ චක්‍රලේඛය නියමිත වෛද්‍ය හා නීතිමය නිර්ණායක මත පදනම්ව උප්පැන්න වාර්තාවල ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවයට අදාළ විස්තර සංශෝධනය කිරීම සඳහා පරිපාලන ක්‍රියාවලියක් සපයන බවද පෙත්සම්කරුවෝ පවසති.

පෙත්සම්කරුවන් තර්ක කරන්නේ මෙම චක්‍රලේඛ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථා විරෝධී, නීති විරෝධී සහ ඒවා නිකුත් කළ නිලධාරීන් තම නීතිමය බලයට පිටින් කටයුතු කර ඇති බවයි. ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව පිළිගන්නේ ජීව විද්‍යාත්මක ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය පමණක් බවත්, එමගින් 'ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය සංකල්පය' (gender identity) හඳුන්වා දී නීතිමය බලපැවැත්වීමක් සිදු කරන බවත් පෙත්සම්කරුවෝ පවසති.

යෝජිත ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය සමානාත්මතා පනත් කෙටුම්පත සම්බන්ධයෙන් ශ්‍රේෂ්ඨාධිකරණය 2024 දී ලබා දුන් තීන්දුව උපුටා දක්වමින්, පෙත්සම්කරුවන් තර්ක කරන්නේ ආණ්ඩුක්‍රම ව්‍යවස්ථාව ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවය මත පදනම්ව සමානාත්මතාවය පිළිගන්නා නමුත් ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජභාවය සංකල්පය (gender identity) වෙනම නීතිමය ප්‍රවර්ගයක් ලෙස පිළිනොගන්නා බවයි.

පෙත්සම මගින් තවදුරටත් සඳහන් කරන්නේ මෙම චක්‍රලේඛ නීතිමය පදනමකින් තොරව නිල වාර්තාවල ස්ත්‍රී පුරුෂ භාවයට අදාළ තොරතුරු වෙනස් කිරීමට ඉඩ සලසන නීතිමය හා පරිපාලනමය යාන්ත්‍රණ නිර්මාණය කරන බවයි. මෙම ක්‍රියාමාර්ග රාජ්‍ය වාර්තා, පවුල් නීතිය, ආගමික ආයතන, සමාජ ප්‍රතිපත්ති සහ පරිපාලන කටයුතු සඳහා බලපෑම් ඇති කළ හැකි බව පෙත්සම්කරුවෝ කියා සිටිති.

ස්ත්‍රී පුරුෂ සමාජ භාවය හඳුනාගැනීමේ සහතික කිරීමෙදී වෛද්‍ය වෘත්තිකයන්ගේ කාර්යභාරය, සංවේදී පුද්ගලික තොරතුරු රැස්කිරීම සහ ගබඩා කිරීම, සහ මෙම චක්‍රලේඛ ක්‍රියාත්මක කිරීමෙන් පැන නගින සමාජීය, නීතිමය සහ සෞඛ්‍ය සම්බන්ධ ප්‍රතිවිපාක පිළිබඳව ද පෙත්සම මගින් අවධානය යොමු කරයි.

ඉල්ලා සිටින සහන අතර, චක්‍රලේඛ දෙකම සහ ඒ යටතේ ගන්නා ලද සියලු තීරණ අවලංගු කරන ලෙස සර්ටියෝරාරි රිට් ආඥා ඉල්ලා සිටී. එමෙන්ම අදාළ බලධාරීන්ට චක්‍රලේඛ ක්‍රියාත්මක කිරීම හෝ බලාත්මක කිරීම වැළැක්වීම සඳහා ප්‍රොහිබිෂන් රිට් ආඥාවක් ද ඉල්ලා සිටී.

මීට අමතරව, නඩුවේ අවසන් තීන්දුව තෙක් චක්‍රලේඛ දෙකේම ක්‍රියාකාරීත්වය සහ ඒවා අනුව ගන්නා සියලු ක්‍රියාමාර්ග අත්හිටුවන ලෙස අතුරු ආඥා ද පෙත්සමෙන් ඉල්ලා ඇත.

පෙත්සම්කරුවෝ පවසන්නේ ඔවුන් මීට පෙර ආරම්භ කළ වෙනම නීතිමය අභියෝගයක් කෙරෙහි මහජන අවධානය යොමු වීමෙන් පසුව මෙම චක්‍රලේඛ පිළිබඳව ඔවුන් දැනුවත් වූ බවයි. මෙම චක්‍රලේඛ පැවැත්ම සහ ක්‍රියාත්මක කිරීම පිළිබඳව තමන් දැනුවත් වූ වහාම වර්තමාන පෙත්සම ගොනු කළ බව ඔවුහු පෙත්සම මගින් පවසති.

අභියාචනාධිකරණය විසින් නඩු කටයුතු කරගෙන යාමට අවසර ( leave to proceed ) ලබා දිය යුතුද යන්න සහ අවසන් විභාගය තෙක් අතුරු සහන නිකුත් කළ යුතුද යන්න සලකා බැලීමට අපේක්ෂා කෙරේ. ඒ අනුව අදාල නඩුව කැඳවීම ජූලි මස 28 වනදා සිදුවන බවද අප අධිකරණ වාර්තාකරුවෝ පවසති. පෙත්සම්කරුවන් වෙනුවෙන් ජේෂ්ඨ නීතිඥ කණිෂ්ක විතාරණ මහතා පෙනී සිටියි.