චීනයෙන් නැගෙන හඬ: වෙන කවරදාටත් වඩා මොස්කව් සහ බීජිං එක්ව සිටින්නේ ඇයි?
(නැගෙනහිර චීන විශ්ව විද්‍යාලයේ රුසියානු අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානයේ විධායක අධ්‍යක්ෂ මෙන්ම ගුවාන්චා මාධ්‍ය දායකයේ මහාචාර්යවර්යෙකු වන ලියු ජුන් සහ මොස්කව් ප්‍රාන්ත විශ්ව විද්‍යාලයේ ආචාර්ය උපාධි අපේක්ෂක, නැගෙනහිර චීන සාමාන්‍ය විශ්ව විද්‍යාලයේ රුසියානු අධ්‍යයන මධ්‍යස්ථානයේ තරුණ පර්යේෂක යැං ෂුපින් විසින් රචිත ලිපියකි.)
මහා දේශප්‍රේමී යුද්ධයේ සෝවියට් ජයග්‍රහණයේ 80 වන සංවත්සරය සනිටුහන් කිරීම සඳහා 2025 මැයි 9 වන දින, මොස්කව් රතු චතුරශ්‍රයේ මහා හමුදා පෙළපාළියක් පැවැත්වීය.
ජාත්‍යන්තර වේදිකාව තුළ රුසියාවේ බලපෑම ඉස්මතු කරමින් සහ බටහිර රාජ්‍ය තාන්ත්‍රික හුදකලාවෙන් මිදීමක් සනිටුහන් කරමින් විදේශීය රාජ්‍ය නායකයින් 27 දෙනෙකු පමණ රතු චතුරශ්‍ර පෙළපාළියට සහභාගී වූහ. එම උත්සවය මිත්‍රශීලී ජාතීන් සමඟ රුසියාවේ සබඳතා ද ශක්තිමත් කළේය. කෙසේ වෙතත්, පෙළපාළිය හුදෙක් බටහිර සම්බාධක සහ සීමා කිරීම් වලට ප්‍රතිචාරයක් පමණක් නොවීය. වඩාත් වැදගත් දෙය නම්, පෙළපාලිය බලවත් ඓතිහාසික සංකේතයක් සහ සාමූහික මතකයක් ලෙස සේවය කිරීම හෙවත් ගෝලීය ෆැසිස්ට් විරෝධී යුද්ධයේ ජයග්‍රහණය සඳහා කරන ලද අතිමහත් කැපකිරීම් සඳහා උපහාර පිදීමක් මෙන්ම එම ශ්‍රේෂ්ඨ ජයග්‍රහණය සහ කල් පවතින ගෞරවය නැවත තහවුරු කිරීමකි.
ජනාධිපති පුටින්ගේ ආරාධනයෙන්, චීන ජනාධිපති ෂී ජින්පිං මැයි 7 සිට 10 දක්වා රුසියාවේ රාජ්‍ය සංචාරයක නිරත වූ අතර පෙලපාලිය පැති උත්සවයට පවා සහභාගී විය. ජනාධිපති ෂී ජින් පිං මහතාගේ රුසියානු සංචාරය, දෙවන ලෝක යුද්ධ ඉතිහාසය පිළිබඳ නිවැරදි අවබෝධයක් ප්‍රවර්ධනය කිරීම, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය කේන්ද්‍ර කරගත් පශ්චාත් යුධ ජාත්‍යන්තර පිළිවෙල ආරක්ෂා කිරීම සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ ප්‍රඥප්තියේ අරමුණු සහ මූලධර්ම ආරක්ෂා කිරීම සඳහා චීනය සහ රුසියාව දයාකත්වය දක්වන කැපවීමද විද්‍යාමාන කරයි. ද්විපාර්ශ්වික මට්ටමින්, දෙරට ඉහළ මට්ටමේ හුවමාරු හරහා තම හවුල්කාරිත්වය ගැඹුරු කිරීමට දිගටම කටයුතු කරනු ඇති අතර, ගෝලීය අවිනිශ්චිතතාවය මඟහරවා ගැනීමට සහ ජාත්‍යන්තර සාධාරණත්වය සහ යුක්තිය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා උපායමාර්ගික සම්බන්ධීකරණය ඉදිරියට ගෙන යනු ඇත.
අවුරුදු අසූවකට පෙර, චීනය සහ සෝවියට් සංගමය ලෝක ෆැසිස්ට් විරෝධී යුද්ධයේදී (දෙවන ලෝක යුද්ධය) කරට කර සටන් කළ අතර, දෙපාර්ශවය කළ කැපකිරීම් තුළින් ගැඹුරු මිත්‍රත්වයක් ගොඩනඟා ගත්හ. මෙම වසරේ හමුදා පෙළපාලියේදී, ජනාධිපති පුටින් දෙවන ලෝක යුද්ධය ජයග්‍රහණය කිරීම වෙනුවෙන් කළ චීන ජනතාවගේ සැලකිය යුතු දායකත්වයට ප්‍රශංසා කළේය. රොසිස්කායා ගැසෙටා හි අත්සන් කරන ලද ලිපියකින්, ජනාධිපති ෂී ජින් පිං ද රටවල් දෙකම ඉටු කළ තීරණාත්මක භූමිකාවන් පිළිබඳව අවධාරණය කළේය.
අද, බටහිර රටවල් ඓතිහාසික ශුන්‍යවාදය, ද්විත්ව ප්‍රමිතීන් සහ අනවස්ථිත ප්‍රතිසංස්කරණ හරහා දෘෂ්ටිවාදය හසුරුවයි. එනම් හිතාමතාම දෙවන ලෝක යුද්ධයේදී චීනයේ සහ සෝවියට් සංගමයේ ඓතිහාසික දායකත්වයන් අවතක්සේරු කිරීම, විකෘති කිරීම හෝ නැවත ලිවීම පවා සිදු කරයි. ආඛ්‍යානය නැවත සකස් කිරීමෙන්, ඔවුන් පශ්චාත් යුධ ජාත්‍යන්තර පිළිවෙලේ අත්තිවාරම් දෙදරීමට ලක් කිරීමට සහ ඔවුන්ගේ ගෝලීය ආධිපත්‍යය පවත්වා ගැනීමට උත්සාහ කරයි. මෙම පසුබිමට එරෙහිව, "දෙවන ලෝක යුද්ධයේ ඉතිහාසය පිළිබඳ නිවැරදි දෘෂ්ටියක් ඒකාබද්ධව ආරක්ෂා කිරීමට" චීන සහ රුසියානු නායකයින් විසින් කරන ලද අලුත් කරන ලද ඉල්ලීම ඓතිහාසික සංශෝධනවාදයට සහ මුසාව සමාජගත කිරීමට එරෙහි බලවත් විරෝධත කඳවුරක් ලෙස සේවය කරයි. ඓතිහාසික කතිකාව පිළිබඳ බටහිර ඒකාධිකාරය බිඳ දැමීමට සහ ජාත්‍යන්තර යුක්තිය සහ සාමූහික මතකය ආරක්ෂා කිරීමට පෙරමුණුගත් උපායමාර්ගික අධිෂ්ඨානයක් එය තුළ පිළිබිඹු වේ. මෙය ඓතිහාසික සත්‍යය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා එකඟවූ වගකීමක් පමණක් නොව, ජාත්‍යන්තර සබඳතා ප්‍රජාතන්ත්‍රීයකරණය ප්‍රවර්ධනය කිරීම, සාධාරණ හා සමානාත්මතාවය මත වැඩුනු ගෝලීය පිළිවෙලක් ගොඩනැගීම සහ ඒකපාර්ශ්වික ආධිපත්‍යයට විරුද්ධ වීම සඳහා චීනය සහ රුසියාව අතර ගැඹුරු මුහුණට මුහුණ හමුවීමක්ද සනිටුහන් වේ.
මැයි 8 වන දින, චීනය සහ රුසියාව ප්‍රධාන ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශ දෙකක් නිකුත් කිරීම ඇතුළුව සහයෝගිතා ලේඛන මාලාවකට අත්සන් තැබීය. පළමුවැන්න නව යුගය සඳහා සම්බන්ධීකරණයේදී චීන-රුසියානු පුළුල් උපායමාර්ගික හවුල්කාරිත්වය තවදුරටත් ගැඹුරු කිරීම කෙරෙහි අවධානය යොමු කරයි. දෙවැන්න ගෝලීය උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්වය පිළිබඳ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශයකි. ඊට අමතරව, රාජ්‍ය නායකයින් දෙදෙනා අධ්‍යාපනය, ආයෝජනය, සංස්කෘතිය සහ විද්‍යාව සහ තාක්ෂණය වැනි ක්ෂේත්‍රවල බහු සහයෝගීතා ගිවිසුම් හුවමාරු කර ගැනීමේ ඇති වැදගත්කම අවධාරණය කරනු ලැබීය. මෙම ලේඛන උපායමාර්ගික මට්ටමින් ද්විපාර්ශ්වික සබඳතාවල අඛණ්ඩතාව සහ ස්ථාවරත්වය සහතික කරනවා පමණක් නොව, ප්‍රධාන අංශ හරහා ප්‍රායෝගික සහයෝගීතාවයේ ස්ථාවර ගැඹුරු වීම ද පිළිබිඹු කරයි.
'නව යුගය සඳහා චීන-රුසියානු පුළුල් උපායමාර්ගික සම්බන්ධීකරණ හවුල්කාරිත්වය තවදුරටත් ගැඹුරු කිරීම පිළිබඳ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශය' එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය එහි හරය වන ජාත්‍යන්තර පද්ධතිය සහ ජාත්‍යන්තර නීතිය මත පදනම් වූ ජාත්‍යන්තර පිළිවෙල ආරක්ෂා කිරීම සඳහා දෙරටේ ස්ථිර කැපවීම නැවත තහවුරු කරනවා පමණක් නොව, දෙවන ලෝක යුද්ධ ඉතිහාසය පිළිබඳ නිවැරදි දැක්මක් ආයතනික ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතාවයේ උපායමාර්ගික අංගයක් දක්වා ප්‍රවර්ධනය කිරීම ද ඉහළ නංවයි. ප්‍රධාන පියවර අතරට සමරු උත්සව සංවිධානය කිරීම, නාසි ජර්මනියේ සහ ජපන් මිලිටරිවාදයේ අපරාධ පිළිබඳ පර්යේෂණ සහ ප්‍රදර්ශන පැවැත්වීම, මියගිය සොල්දාදුවන්ගේ දේහයන් සොයා ගැනීම, අනුස්මරණ ස්ථාන ප්‍රතිසංස්කරණය කිරීම සහ අධ්‍යාපනය, ලේඛනාගාර, මාධ්‍ය සහ තරුණ හුවමාරු වලදී දෙවන ලෝක යුද්ධ සමයේ ඓතිහාසික මතකය පිළිබඳ සහයෝගීතාව ගැඹුරු කිරීම ආදිය ඇතුළත් වේ.
'ගෝලීය උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්වය පවත්වා ගැනීම පිළිබඳ ඒකාබද්ධ ප්‍රකාශය' මගින්, මහා විනාශකාරී අවි ව්‍යාප්තිය වැළැක්වීම, ජාත්‍යන්තර අවි පාලනය සහ නිරායුධකරණ පද්ධතිය ආරක්ෂා කිරීම සහ තවත් බොහෝ දේ සම්බන්ධයෙන් දෙරටේ නොසැලෙන ස්ථාවරය නැවත තහවුරු කරනු ලබයි. එය න්‍යෂ්ටික ආරක්ෂාව, උපායමාර්ගික වැළැක්වීමේ සමතුලිතතාවය සහ නැගී එන තාක්ෂණයන් මිලිටරිකරණය කිරීමේ පාලනය ඇතුළත් පුළුල් සංවාද සහ සහයෝගීතා රාමුවක් ද ක්‍රමානුකූලව ස්ථාපිත කරයි. විශේෂයෙන්, මෙම ප්‍රකාශය ගෝලීය උපායමාර්ගික ස්ථාවරත්ව න්‍යාය පත්‍රයට ජීව විද්‍යාත්මක ආරක්ෂාව, රසායනික අවි පාලනය සහ කෘත්‍රිම බුද්ධියේ මිලිටරි ආචාර ධර්ම ඇතුළත් කර ඇති පළමු අවස්ථාව සනිටුහන් කරයි. එය අනාගතය සඳහා නව ජාත්‍යන්තර ආරක්ෂක ආදර්ශයක් හැඩගැස්වීමේදී චීනය සහ රුසියාව වෙත පැවරෙන සැලකිය යුතු ඉදිරි ගමනක සංඥාව සහතික කරයි.
ද්විපාර්ශ්වික සහයෝගීතා මට්ටමින්, ජනාධිපති ෂී ජින්පින් සහ ජනාධිපති ව්ලැඩිමීර් පුටින් චීනය සහ රුසියාව අතර සහයෝගීතා ලේඛන 28 ක් හුවමාරු කර ගත් අතර, ඒවා වෙළඳාම, ජෛව ආරක්ෂාව, ආයෝජන ආරක්ෂාව, ඩිජිටල් ආර්ථිකය, විද්‍යාත්මක පහසුකම්, නිරෝධායනය, මාධ්‍ය, චිත්‍රපට සහ තරුණ හුවමාරු වැනි ක්ෂේත්‍ර ආවරණය කරයි. මෙම පුළුල් න්‍යාය පත්‍රය බලශක්ති සහ වෙළඳාම වැනි සාම්ප්‍රදායික අංශ ශක්තිමත් කරන අතරම, රටවල් දෙකම ඩිජිටල් ආර්ථිකය සහ විද්‍යාත්මක නවෝත්පාදන වැනි නැගී එන ක්ෂේත්‍රවල උපායමාර්ගිකව ස්ථානගත කිරීම සහ සංස්කෘතික, අධ්‍යාපනික සහ තරුණ සහයෝගීතාවය හරහා ජනතාව අතර සබඳතා ගැඹුරු කිරීම සිදු කරයි.
පෙර නොවූ විරූ ගෝලීය වෙනස්කම් මධ්‍යයේ, චීන-රුසියා සබඳතාවල ගමන් පථය ජාත්‍යන්තර අවධානය ආකර්ෂණය කර ගනිමින් පවතී. විධිමත් සන්ධානයක් හෝ අපසාරී අවශ්‍යතා හේතුවෙන් ඇති විය හැකි විභේදන පිළිබඳව සමහරු අනුමාන කරති. ප්‍රතිචාර වශයෙන්, චීනය සහ රුසියාව ගැඹුරු වන සහයෝගීතාවය තුළින් පෙන්නුම් කර ඇත්තේ ඔවුන් "ඉහළම අන්‍යෝන්‍ය විශ්වාසය, සම්බන්ධීකරණය සහ උපායමාර්ගික වටිනාකම" මත පදනම් වූ නව ආකාරයේ දෙරට අතර ප්‍රධාන සම්බන්ධතාවයක් ගොඩනඟන බවයි. ජනාධිපති ෂී අවධාරණය කර ඇති පරිදි, ඔවුන්ගේ සම්බන්ධතාවය පැහැදිලි ඓතිහාසික තර්කනය, ශක්තිමත් අභ්‍යන්තර ගම්‍යතාව සහ බෙදාගත් ශිෂ්ටාචාර උරුමය මගින් මෙහෙයවනු ලබන අතර, කිසිදු තෙවන පාර්ශවයක් ඉලක්ක කර හෝ බලපෑමට ලක් නොවේ.
ඉතිහාසය යනු අතීතයේ මතකයන් ගබඩාවක් පමණක් නොව, සමකාලීන ජාත්‍යන්තර සබඳතා සඳහා පදනම් වන පදනම ලෙසද සේවය කරමින් වටිනාකම් අනන්‍යතා හැඩගස්වා සාධාරණ හා සාධාරණ ජාත්‍යන්තර පිළිවෙලක් සඳහා අධ්‍යාත්මික කුළුණ ලෙස ක්‍රියා කරයි. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ ප්‍රතිඵල බහුපාර්ශ්විකත්වයේ මුල් ගල බවට ස්ඵටිකීකරණය වී ඇති අතර, එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය එහි හරය වන අතර, නූතන ජාත්‍යන්තර සබඳතා පාලනය කරන මූලික මූලධර්ම ස්ථාපිත කරයි. යුද්ධයේ සාමූහික කැපකිරීම් වලින් ලබාගත් මෙම මූලධර්ම, රාජ්‍ය තාන්ත්‍රිකභාවය, ගැටුම් නිරාකරණය සහ ගෝලීය සහයෝගීතාව සඳහා රාමුවක් සපයා ඇත. ලෝකය නව අභියෝගවලට මුහුණ දෙන විට, මෙම ඓතිහාසික පාඩම්වල වැදගත්කම වඩ වඩාත් පැහැදිලි වෙමින් පවතී. ගෝලීය අනුපිළිවෙලෙහි ස්ථාවරත්වය රඳා පවතින්නේ බෙදාගත් වටිනාකම්වලට ගරු කිරීමට, ජාත්‍යන්තර සම්මතයන්ට අනුගත වීමට සහ බහුපාර්ශ්වික පද්ධතිය ආරක්ෂා කිරීමට අපට ඇති හැකියාව මත බව අපට මතක් කර දෙයි. මෙම සන්දර්භය තුළ, දෙවන ලෝක යුද්ධයේ ජයග්‍රහණය හුදෙක් ඓතිහාසික සිදුවීමක් නොව, ගෝලීය පාලනය සහ ජාත්‍යන්තර පද්ධතිය හැඩගස්වන කල් පවතින උරුමයකි.
සුප්‍රසිද්ධ රුසියානු ඉතිහාසඥ වාසිලි ක්ලියුචෙව්ස්කි වරක් පැවසූ පරිදි, "ඉතිහාසයෙන් ඉගෙන ගැනීම ප්‍රතික්ෂේප කරන අයට අවසානයේ ඔවුන්ගේ නොදැනුවත්කම සහ අහංකාරය සඳහා විශාල මිලක් ගෙවීමට සිදුවනු ඇත." චීන ජනතාව අතර ද මෙයට සමාන කියමනක් තිබේ එනම් "අතීතය අමතක කරන අයට එය නැවත කිරීමට සිදුවනු ඇත." ඉතිහාසයේ වැදගත්කම පවතින්නේ අපව ඉදිරියට ගෙන යාම තුළ ය. දෙවන ලෝක යුද්ධයේ ජයග්‍රහණ තහවුරු කිරීම සහ එක්සත් ජාතීන්ගේ සංවිධානය කේන්ද්‍ර කරගත් ජාත්‍යන්තර පද්ධතිය ආරක්ෂා කිරීම චීනය සහ රුසියාව යන දෙපාර්ශවයටම තිබෙන බෙදාගත් වගකීමක් සහ මෙහෙවරකි.
Voice from China: This is why Moscow and Beijing stand together, now more than ever
සම්බන්ධිත පුවත් | Related News
ප්‍රධාන පුවත්
බෞද්ධ වෙහෙර විහාර ආශ්‍රිත පූජාභූමි වලට වෙනත් ආගමික ස්ථාන ඇතුළු කිරීමේ මෙහෙයුමක්.. - වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාරගෙන් විශේෂ අනාවරණයක්..
ඥානසාර හිමි ගැන ජනපතිගේ සාකච්ඡාවට කෝට්ටේ ශ්‍රී කල්‍යාණී සාමග්‍රි ධර්ම මහා සංඝ සභාව කැඳවා නොතිබීම ගැන කොටපිටියේ රාහුල හිමියන්ගෙන් චෝදනා..
සියළු සාමණේර හිමිවරුන් අනාගතයේ දී ගලගොඩඅත්තේ කෙනෙකු විය යුතුයි.. - අස්ගිරි අනු නාහිමි
"උසාවි එද්දි සිවුර ගලවන්න බෑ".. - වෛද්‍ය වසන්ත බණ්ඩාර බන්ධනාගාර නිත්‍ය නියෝග පෙන්වමින් හෙළිකරයි..
බුද්ධ චීවරයට අත තැබූ ආණ්ඩුව හත් පොළේ ගාගෙන නිලධාරීන් පාවාදෙයිද..? - විමල්ගෙන් අනාවරණයක්..
සිවුරට මුවාවී ඉතිහාසයේ වැඩිම ගේම් ගහපු පිරිසක් ඉන්නේ මාලිමාවේ 159 අතරේ.. සිවුරු ඇරපු 50කට වැඩි පිරිසක් ඉන්න ආණ්ඩුවක් මේක.. - උලපනේ සුමංගල හිමි
ඉරාන තෙල් නෞකා 17කට ඇමෙරිකාවෙන් සම්බාධක..
ඥානසාර හිමියන්ගේ කටහඬ ගැන නොව, උන්වහන්සේ කියූ ජාතික කාරණා ගැන අවධානය යොමු කරන්න.. ඊළගට ජම්පරේ අන්දන්නේ මට ලු.. – මහාචාර්ය පූජ්‍ය ඉඳුරාගාරේ ධම්මරතන හිමි
එක් අයෙකු වෙනුවෙන් නීති නමන්න බෑ.. බන්ධනාගාර ආඥා පනතේ නීති රෙගුලාසි සමාලෝචනයට කමිටුවක් පත් කරනවා.. - ජනපති
රට වෙනුවෙන් කැපවූ භික්ෂූන් වහන්සේලා, රණවිරුවන් සහ ජාතික බලවේග මර්ධනය කිරීමට ආණ්ඩුවෙන් මෙහෙයුමක්.. - විමල්ගෙන් හෙළිදරව්වක්
ඇමරිකාව ප්‍රමුඛ කඳවුර අපේ රට තම ග්‍රහණයට නතු කරගෙන අවසන්.. - ජ්‍යෙෂ්ඨ මාධ්‍යවේදී මොහාන් සමරනායක
ඔය ගළවා දැම්මේ ඥානසාර හිමියන්ගේ සිවුර නොවේ.. මහා සංඟරත්නයේ බුද්ධ චීවරය.. පක්ෂ පාට වාද භේද නොසලකා එකාවන්ව නැගී සිටිය යුතුයි.. - විමල් වීරවංශ.
හෙළ ශාසනික ඉතිහාසයේ අඳුරුතම දිනය බවට 2026යේ ඔක්තෝබර් 6 වෙනිදා පත්වුණා.. සුදු අධිරාජ්‍යවාදීන් පවා කවදාවත් සිවුරට අත තිබ්බේ නෑ.. - උදය ගම්මන්පිල
ඥානසාර හිමියන්ට ගිහි වස්ත්‍ර ඇන්දවීම ගැන ත්‍රෛනිකායික මහානායක හිමිවරුන්ගෙන් දැඩි විරෝධය.. - බන්ධනාගාර කොමසාරිස්වරයාට විශේෂ ලිපියක්
ඤාණසාර හාමුදුරුවො වෙනුවෙන් රටපුරා මහා සංඝරත්නය කොළඹ මහාධිකරණයට..
යේමන ගැටුම කලාපීය යුද්ධයක් දක්වා උත්සන්න වෙයි